Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2015 r., II GSK 1735/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2015 r., II GSK 1735/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych A. K., Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 369/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego; 2. uchyla pkt 2 zaskarżonego wyroku i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia 10 maja

3 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 369/13 w sprawie ze skargi A. K., uchylił

4 decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr

5 [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca

6 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez

7 uiszczenia opłaty elektronicznej. W pozostałej części skargę oddalił i stwierdził, że

8 uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

9 Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że

10 Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzjami: z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr

11 [...] oraz z dnia [...] lipca 2012 r. nr

12 [...] nałożył - w każdej - na skarżącego karę pieniężną w

13 kwocie 3000 złotych za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty w

14 elektronicznym systemie opłat.

15 Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 23 lipca 2011 r. kierowany

16 przez A. K. pojazd specjalny marki Mercedes-Benz o numerze

17 rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) równej 24000 kg,

18 poruszał się płatnym odcinkiem drogi ekspresowej S7 na odcinku Grójec (z

19 obwodnicą Grójca) - Jedlińsk: 1) o godzinie 08:55:01; 2) o godzinie 10:54:12 - bez

20 uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21

21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ten odcinek drogi krajowej wskazany jest w

22 Załączniku Nr 1, pkt 11 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

23 w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę

24 elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

25 W pierwszej sprawie ustalenia poczyniono w oparciu o zapis ewidencyjny Nr

26 2011204249010014609E zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o

27 numerze identyfikacyjnym S07_0434,3_TEF_0 (146), zainstalowane w pasie

28 drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej S7 na odcinku Grójec (z obwodnicą

29 Grójca) - Jedlińsk. W drugiej sprawie ustalenia poczyniono w oparciu o zapis

30 ewidencyjny Nr 2.011204320520114672E zarejestrowany przez bramownicę o

31 numerze identyfikacyjnym S07_0434,3_PEF_0 (1146), zainstalowaną w pasie

32 drogowym płatnego odcinka drogi krajowej nr S7 na odcinku Grójec (z obwodnicą

33 Grójca) - Jedlińsk.

34 W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców

35 (CEPiK) organ ustalił prawnego posiadacza wyżej wymienionego pojazdu

36 samochodowego, którego wezwał do wskazania osoby kierującej pojazdem w dniu

37 23 lipca 2011 r. Z treści złożonych oświadczeń wynika, że pojazdem samochodowym

38 o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 23 lipca 2011 r. poruszającym się na

39 odcinku Grójec (z obwodnicą Grójca) - Jedlińsk kierował A. K. Organ

40 pierwszej instancji wskazał też, że rozbieżność czasowa pomiędzy godziną

41 rzeczywistego odnotowania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a

42 godziną wskazaną w przedmiotowym wezwaniu wynikała z obliczania czasu przez

43 urządzenie rejestrujące i generujące zapisy ewidencyjne według UTC (uniwersalnego

44 czasu koordynowanego), nie zaś według czasu polskiego.

45 We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że nie

46 wnosił opłaty elektronicznej z powodu błędnej informacji dotyczącej samochodów

47 specjalnych uzyskanej na infolinii.

48 Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzjami z dnia [...] listopada 2011

49 r. 1. Nr [...];2.Nr [...], po rozpatrzeniu wniosków skarżącego o

50 ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze decyzje: 1) z

51 dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] oraz 2) z dnia [...] lipca 2012

52 r. nr [...]. Decyzjami tymi nałożono na skarżącego karę

53 pieniężną w kwocie 3000 złotych za przejazd drogą krajową bez uiszczenia opłaty za

54 przejazd w elektronicznym systemie opłat. Jako podstawę prawną wszystkich

55 rozstrzygnięć organ wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14

56 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,

57 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art.

58 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr

59 19, poz. 115 ze zm. - dalej także: u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia

60 Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków,

61 na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty

62 elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust.

63 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

64 (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 1265, zwanej dalej u.t.d.). Uznał za nie mające

65 znaczenia dodatkowe wyjaśnienia skarżącego wskazujące, że przed wprowadzeniem

66 obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej, prawny posiadacz ww. pojazdu

67 samochodowego uzyskał informację na infolinii viaTOLL, że "pojazdy specjalne nie

68 podlegają obowiązkowi uiszczania opłaty i dlatego w pojazdach nie zainstalowano

69 urządzeń viaTOLL. Natomiast po otrzymaniu wezwań z Głównego Inspektoratu

70 Transportu Drogowego, ponownie skontaktował się z infolinią viaTOLL - tym razem

71 uzyskując potwierdzenie o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej także przez

72 pojazdy specjalne. Wszystkie pojazdy przedsiębiorcy w dniach 3-5 września 2011 r.

73 zostały wyposażone w niezbędne urządzenia viaTOLL.

74 Organ odwoławczy wskazując podstawę prawną stwierdził, że kierujący

75 przejeżdżając po drodze krajowej S7 w dniu 23 lipca 2011 r. wyżej wymienionym

76 pojazdem samochodowym, był obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o

77 której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego

78 pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. wezwał firmę [...] Sp. z

79 o.o. odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat,

80 działającą w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad

81 do złożenia wyjaśnień związanych z wyżej wymienionymi przejazdami, a w

82 szczególności do wskazania, czy opłaty elektroniczne za przejazdy odnotowane w

83 zapisie ewidencyjnym nr 2011204249010014609E i nr 2011204320520114672E

84 zostały uiszczone.

85 W odpowiedzi operatora systemu z dnia 20 stycznia 2012 r. wyjaśniono, że za

86 przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] po drodze

87 ekspresowej S7 wykonywany dnia 23 lipca 2011 o godzinie 10:54:12, zarejestrowany

88 przez bramownicę Nr S07_0434,3_PEF_0 (1146), opłata elektroniczna nie została

89 uiszczona. Taka sama odpowiedź co do braku uiszczenia opłaty elektronicznej za

90 przejazd po drodze krajowej nr S7, zarejestrowano na bramownicy nr

91 S07_0434,3_PEF_0(146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 08:55:01. Operator

92 Systemu poinformował, że użytkownik pojazdu samochodowego o ww. numerze

93 rejestracyjnym zawarł umowę z operatorem systemu viaTOLL w dniu 11 września

94 2011 r. Umowa ta nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po

95 dokonaniu przejazdu - była to umowa przedpłaconego trybu płatności (umowa typu

96 pre-pay).

97 Od powyższych decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu

98 Administracyjnego w W. Domagał się uchylenia decyzji organu I i II instancji

99 w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2012 r. i

100 przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów

101 postępowania. Zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 13 k ust. 1 pkt 1, poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji

102 niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem jest podwójne nałożenie kary pieniężnej,

103 za ten sam odcinek drogi, kolejną decyzją Głównego Inspektora Transportu

104 Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] oraz z dnia

105 [...] kwietnia 2012 r., nr [...]; 2. naruszenie przepisów

106 postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, w

107 szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania

108 i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego,

109 stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w szczególności

110 poprzez niezweryfikowanie przez organ II instancji informacji uzyskanych od [...] Sp. z o.o., dotyczących przejazdu za dany dzień i ograniczenie

111 się do zgromadzonego materiału dowodowego w I instancji.

112 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o

113 oddalenie skargi.

114 Sąd połączył sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 369/13 i SA/Wa 370/13 do

115 wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia i prowadzenia pod sygn. akt VI SA/Wa

116 369/13.

117 Sąd I instancji, podając jako podstawę prawną art. 151 ustawy z dnia 30

118 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst

119 jednolity : Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako " p.p.s.a."),

120 oddalił skargę w pkt 2 wyroku.

121 W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, że nie są trafne zarzuty

122 naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 k.p.a. w

123 sposób który mógłby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący miał

124 wyznaczony termin na składanie dowodów i ostatecznie z niego nie skorzystał, także

125 w zakresie weryfikacji informacji uzyskanych od [...] Sp. z

126 o.o. dotyczących ujętych w ewidencji przejazdów, za które nie uiszczono opłaty.

127 Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia, a jej uzupełnienie w zakresie zarzutów

128 procesowych nie wniosło nic, co uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonych aktów

129 z przyczyn proceduralnych. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika

130 natomiast bezspornie, że kierujący pojazdem specjalnym w dniu 23 lipca 2011 r. nie

131 był wyposażony w urządzenie do poboru opłat za przejazd drogą krajową, a swój

132 obowiązek ustalał korzystając z infolinii Viatolu. Sąd I instancji uznał, że zaskarżona

133 decyzja z dnia[...] listopada 2011r.nr [...] i utrzymana nią decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odpowiada prawu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jadąc w dniu 23 lipca 2011 r.drogą krajową S7 powinien mieć zamontowane w samochodzie urządzenie Viabox i uiścić za przejazd opłatę elektroniczną. Bezsporne jest w sprawie,że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się pojazdu został wyszczególniony w Załączniku Nr 1, pkt 11 lit. c) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych. Nie budzą wątpliwości ustalenia, że skarżący dokonując przejazdu tą drogą pod dwoma bramownicami ogodz. 08:55:01 i 10:54:12 nie uiścił opłaty elektronicznej. Organ uznał to za dwa przejazdy, w związku z czym nałożył karę w wysokości po 3000 zł. Podobnie,nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że za przejazd ww. pojazdu po drodze krajowej nr S7 zarejestrowany przez bramownicę nr S07_0434,3_PEF_0(146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 08:55:01, opłata elektroniczna nie została uiszczona.Potwierdzają to dodatkowe ustalenia, że użytkownik przedmiotowego pojazdu samochodowego zawarł umowę z operatorem systemu viaTOLL dopiero w dniu 11września 2011 r., przy czym umowa nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty-elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowy przedpłaconego trybu płatności).Stąd też nałożenie na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 13h ust. 1 pkt1 w związku z 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i utrzymanie jej w mocy decyzją GITD zdnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] było zgodne zprawem. W zakresie tej kary skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

134 podlegała oddaleniu w pkt 2 wyroku. Sąd uznał jednakże, że kara ta powinna być nałożona jednokrotnie. O ile bowiem nałożenie kary pieniężnej za pierwszy

135 stwierdzony przejazd o godz. 08:55:01 w ustalonym przez organ stanie faktycznym

136 nie budzi wątpliwości, o tyle nałożenie drugiej kary pieniężnej za przejazd tego

137 pojazdu po drodze krajowej nr S7, zarejestrowany przez bramownicę nr

138 S07_0434,3_PEF_0 (1146) w dniu 23 lipca 2011 r. o godzinie 10:54:12, czyli

139 odnotowany na tym samym odcinku drogi ekspresowej S7 jest nieuzasadnione.

140 Organ nie czynił żadnych innych ustaleń które by podważały okoliczność, że jest to

141 ten sam przejazd na wskazanym odcinku drogi S7. Zdaniem Sądu, w uchylonej

142 decyzji i decyzji ją poprzedzającej Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił

143 się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13h ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

144 Nałożył bowiem na skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd po tej samej

145 drodze krajowej. Dlatego też zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...]

146 listopada 2011r.nr [...] i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] naruszają prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

147 W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości,

148 przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów

149 postępowania. Zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: a/ prawa

150 materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie

151 art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w

152 sprzeczności z art. 2 Konstytucji RP; b/ przepisów postępowania, które mogło mieć

153 wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.; c/

154 przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.

155 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, jedynym podmiotem

156 zobowiązanym do uiszczenia opłaty elektronicznej jest podmiot korzystający z drogi

157 krajowej, tj. pracodawca strony. Sąd I instancji nie zbadał całej sprawy, nie wyszedł

158 poza granice skargi, w szczególności nie uwzględnił w ocenie sprawy naruszenia

159 polegającego na braku w materiale dowodowym informacji dotyczących ilości

160 naruszeń w stosunku do tego samego dnia i tego samego kierowcy. Zdaniem

161 wnoszącego skargę kasacyjną, zostały popełnione błędy w przedstawieniu stanu

162 faktycznego sprawy oraz w wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co

163 uniemożliwia kontrolę instancyjną. Skarżący wniósł nadto, na podstawie art. 193

164 Konstytucji RP o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność

165 art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych z art. 2 Konstytucji RP.

166 Skargę kasacyjną złożył także Główny Inspektor Transportu Drogowego, który

167 wniósł o uchylenie wyroku w części (pkt 1,3,4) i oddalenie skargi, ewentualnie

168 przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów

169 postępowania. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145

170 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w

171 przyjęciu, że skarżący został dwukrotnie ukarany za jeden czyn polegający na

172 przejeździe odcinkiem płatnym drogi ekspresowej S7. Tymczasem skarżący

173 wykonywał dwa przejazdy tą drogą w dniu 23 lipca 2011 r: jeden o godzinie 8:55,

174 drugi - o godzinie 10:54, tj. w przeciwnym kierunku. Okoliczność tą potwierdził sam

175 skarżący.

176 Organ administracji zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 13

177 h ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie; -

178 art. 13 h ust. 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach (...) poprzez ich

179 niezastosowanie; - art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 h ust 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o

180 drogach publicznych w zw. z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra

181 Infrastruktury z 23 czerwca 2011 r w sprawie trybu (...) poprzez błędną wykładnię.

182 Zdaniem organu administracji, Sąd I instancji wadliwie przyjął, że karze

183 podlega "jeden przejazd danym odcinkiem drogi" w sytuacji, kiedy ustawa nie

184 zawiera definicji "jednego przejazdu", zaś karze określonej w art. 13k ust. 1 pkt 1

185 ustawy o drogach publicznych podlega każdorazowe zdarzenie polegające na

186 przejeździe po drodze krajowej lub jej odcinku określonych w przepisach

187 rozporządzenia Rady Ministrów z 2 marca 2011 r (Dz. U. Nr 80, poz. 433 ze zm.).

188 Organ zwrócił uwagę, że norma prawna wyrażona w art. 13h ust. 1 ustawy o drogach

189 publicznych traktuje wyłącznie o partnerstwie publiczno-prywatnym przy pobieraniu

190 niektórych opłat ustanowionych w drodze tej ustawy: norma ta zatem nie mogła

191 dotyczyć stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, zatem organ nie mógł naruszyć

192 tego przepisu.

193 W uzupełnieniu skargi kasacyjnej skarżący powołał się na koncepcję

194 przyjmowaną przez Sądy w jego sprawach, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty

195 elektronicznej w związku z poruszaniem się po drogach krajowych powstało w chwili

196 przekroczenia pierwszej bramownicy danego dnia na danym odcinku. Sąd przyjął,

197 tak jak organy, że w niniejszej sprawie pierwszy przejazd nastąpił o godz. 8:55.

198 Skarżący natomiast przedłożył decyzję, którą uzyskał dopiero po wniesieniu skargi

199 kasacyjnej, z której wynika, że pierwszy przejazd nastąpił o 8:40. Oznacza to, że

200 organy administracji nie są w stanie wykazać wiarygodnie naruszeń.

201 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

202 Skarga kasacyjna skarżącego zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie

203 zarzuty w niej zawarte są zasadne, zaś skarga kasacyjna organu administracji jest

204 nieuprawniona i podlega oddaleniu. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia

205 przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe

206 zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie art. 13 ust. 1 pkt 3 w

207 zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. i nałożenie kary administracyjnej w kwocie 3000 zł na

208 inną osobę niż ta, która była obowiązana ustawowo do uiszczenia stosownej opłaty.

209 Odpowiedzialność administracyjna w postaci obowiązku ponoszenia kary za delikt

210 administracyjny (w tym przypadku za przejazd po drodze, za który pobiera się opłatę

211 elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty) ma z reguły charakter osobisty, dotyczy tego,

212 kto popełnia ten delikt. Należy podkreślić, że deliktem jest przejazd po płatnej drodze

213 bez uiszczenia opłaty, nie zaś samo nieuiszczenie opłaty. Według tej reguły

214 ustawodawca nakłada obowiązek ponoszenia kary na kierującego pojazdem (art. 13k

215 ust. 1 i ust. 2 ustawy) i tej regulacji nie można uznać za sprzeczną z art. 2 Konstytucji

216 RP. Zasadne są natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez

217 niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dotyczących przejazdu, za który

218 została wymierzona kara pieniężna, w szczególności w kontekście podnoszonego

219 przez skarżącego faktu wykonywania innych jeszcze przejazdów w tym samym dniu

220 po tej samej drodze i przez tego samego kierowcę.

221 Należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 10

222 września 2014 r., sygn. P 36/13 umarzającym postępowanie wszczęte pytaniem

223 prawnym, czy art. 13 k ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest zgodny z art. 2

224 Konstytucji RP, przychylił się do poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z

225 dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2701/12, że prokonstytucyjna wykładnia

226 tego przepisu nie dopuszcza możliwości kumulacji kar pieniężnych za jeden czyn

227 polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty

228 elektronicznej w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym

229 odcinku, które zarejestrowały brak opłaty.

230 Takie stanowisko zajął również NSA m.in. w wyroku z dnia 27 listopada 2014

231 r., sygn. akt II GSK 1588/13. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym

232 w tej sprawie jest również zdania, że przez przejazd w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p.

233 nie można rozumieć przejazdu pod jedną tzw. bramownicą rejestrującą. Liczba

234 przejazdów bez uiszczenia opłaty nie może być więc określana liczbą rejestracji

235 przejazdu przez kolejne bramownice. Za przejazd dla potrzeb stosowania art. 13k

236 ust. 1 u.d.p. należy traktować jedno działanie tego samego kierującego, polegające

237 na poruszaniu się określonym pojazdem po drodze płatnej, integralne pod względem

238 czasu i miejsca (wykonywane nieprzerwanie, na tej samej drodze płatnej).

239 Organ nakładający karę pieniężną określił sporne przejazdy wskazując jedynie

240 odcinek drogi płatnej, bramownicę, która zarejestrowała przejazd i czas tej rejestracji.

241 Nie ustalił natomiast tych wszystkich okoliczności faktycznych, które są niezbędne do

242 skontrolowania przez sąd prawidłowości zastosowania art. 13k ust. 1 u.d.p.

243 rozumianego w sposób wyżej przedstawiony przez NSA. Nie wyjaśnił więc przede

244 wszystkim skąd i dokąd przemieszczał się kierujący pojazdem i czy przejazd na tym

245 odcinku można uznać za jeden bądź kilka przejazdów w wymiarze czasowym. W

246 zaskarżonym wyroku Sąd I instancji tych uchybień organu nie dostrzegł i w

247 konsekwencji nie zakwestionował zastosowania przez organ art. 13k ust. 1 u.d.p.

248 W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zwrócił wprawdzie uwagę, że

249 incydent, będący podstawą ukarania w rozpoznawanej sprawie, był jednym z

250 kilkudziesięciu (53) naruszeń przepisów dotyczących opłat elektronicznych

251 popełnionych przez skarżącego, a następnie stwierdził, że incydent ten dotyczył

252 przejazdu pod pierwszą bramownicą, jednak zarówno z akt administracyjnych, jak i z

253 uzasadnienia wyroku nie wynika, w jaki sposób Sąd I instancji doszedł do tych

254 wniosków. Dlatego zarzuty naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

255 p.p.s.a. są uzasadnione.

256 Odnosząc się do skargi kasacyjnej organu administracji NSA zauważa, że:

257 Zarzut naruszenia art. 13 h ust. 1 nie może skutkować uchyleniem

258 zakwestionowanego wyroku, ponieważ powołanie się przez Sąd I instancji na ten

259 przepis ma znamiona oczywistej pomyłki. Wskazuje na to powoływana systematyka

260 przepisu (odmienna od tej, którą ma art. 13h), jak też wzmiankowana treść, niespójna z art. 13 h. Zdaje się zauważać to także wnoszący skargę kasacyjną organ

261 administracji, jeśli, w kolejnym zarzucie (nr 3) kwestionuje naruszenie prawa

262 materialnego, tj. art. 13 ha ust. 1, art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

263 NSA traktuje błąd w powołaniu prawa materialnego jako zjawisko naganne, które

264 jednakże nie może skutkować uchyleniem wyroku, jeśli, co do zasady, wyrok

265 odpowiada prawu. Błąd ten należy rozpatrywać w kategoriach "literówki" czy

266 oczywistej omyłki.

267 Wbrew poglądom wnoszącego skargę kasacyjną organu, w sprawie został

268 zastosowany art. 13 ha ust. 1 oraz art. 13 k ust. 1 pkt 1. Wynika to z treści

269 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, gdzie Sąd dokonał wykładni zwrotu "przejazdu

270 po drogach krajowych", którym ustawodawca posługiwał się w art. 13ha ust. 1 i art.

271 13 k ust. 1. Zarzut naruszenia art. 13 h ust. 1 oraz art. 13 k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13

272 ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 2 , § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2011

273 r poprzez błąd w rozumieniu tych przepisów jest nietrafny. W szczególności,

274 ustawodawca w sposób jednoznaczny, wymierzając karę pieniężną za przejazd po

275 drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13

276 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty,

277 odwołuje się wyłącznie "do przejazdu po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę

278 elektroniczną". Oznacza to, że ustawodawca, tak jak trafnie wskazują to Sądy, w tym

279 Sąd I instancji w zakwestionowanym wyroku, nie odwołuje się, jako do samodzielnej

280 podstawy wymiaru kary, do każdorazowego przejazdu przez odcinek drogi, za który

281 pobiera się opłatę. Niezrozumiałe przy tym są wywody organu ze skargi kasacyjnej

282 (s. 3 i n.), czemu, wobec użycia przez ustawodawcę jednoznacznej formy

283 gramatycznej "za przejazd po drodze krajowej" przydawać temu zwrotowi inne

284 znaczenie, niż powszechnie przyjęte. W ocenie NSA, nie jest konieczne

285 doprecyzowanie jednoznacznej treści przepisu przez dodanie postulowanego przez

286 autora skargi kasacyjnej liczebnika "jednego przejazdu". Nie jest trafny zarzut

287 naruszenia art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. wskutek nieuwzględnienia

288 przez Sąd I instancji, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżący dokonał dwóch

289 różnych naruszeń: pierwszy przejazd 23/07/2011 r o godz. 8:55 ( w jedną stronę),

290 drugi przejazd o 10:54 (z powrotem). Bez znaczenia jest proponowane przez organ

291 administracji rozróżnienie na przejazd "tam" oraz przejazd "z powrotem", jako

292 przesłanki do podwójnego ukarania, skoro oba przejazdy odbywały się po drodze

293 krajowej w ciągu jednej doby. Ubocznie tylko NSA wskazuje, że zarzut naruszenia

294 art. 141 § 4 p.p.s.a powinien dotyczyć, przede wszystkim, błędów w budowie

295 uzasadnienia, co nie zostało przez organ administracji wykazane.

296 Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

297 art. 184 i art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną

298 Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił pkt 2 zaskarżonego wyroku i w

299 tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi

300 Administracyjnemu w W. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 1

301 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia

302 Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

303 adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

304 prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).