Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2013 r., II GSK 1405/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2013 r., II GSK 1405/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Spółki z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 116/13 odrzucające skargę B. Spółki z o.o. we W. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

2 Objętym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił skargę B. Spółki z o.o. we W. oraz zwrócił skarżącej kwotę 2.000 zł tytułem uiszczonej opłaty sądowej w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.

3 W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że B. Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]. Skarga została podpisana przez Prezesa Zarządu Spółki – J. P.

4 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2013 r. wezwano skarżącą Spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi, poprzez przedłożenie dokumentu wskazującego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS) w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

5 Sąd I instancji wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, jeżeli z powodu tych braków nie można nadać sprawie prawidłowego biegu. Braki formalne, o których mowa w tym przepisie w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. to takie braki, których wystąpienie uniemożliwi nadanie skardze prawidłowego biegu.

6 Sąd I instancji wskazał, że stronę skarżącą wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pouczając o konsekwencjach niewykonania zarządzenia. Pomimo tego, strona wnosząca skargę w wyznaczonym terminie nie usunęła jej braku tj. nie przedłożyła dokumentu wykazującego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS). W związku z powyższym Sąd I instancji skargę odrzucił.

7 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła B. Spółka z o.o. wnosząc o uchylenie postanowienie Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

8 I. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:

9 art. 45 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, dalej: p.u.s.a.) poprzez pozbawienie skarżącej prawa do sądu oraz prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez niezależne i niezawisłe sądy.

10 art. 7 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186) poprzez uznanie, że niedołączenie do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do występowania w sprawie jest przeszkodą do nadania skardze prawidłowego biegu.

11 II. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

12 art. 46 w związku z art. 57 p.p.s.a., poprzez uznanie, że skarga zawierała wskazane w ustawie braki formalne w postaci braku dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej (KRS), co doprowadziło do skierowania przez Sąd do skarżącej wezwania do usunięcia tych braków formalnych pod rygorem odrzucenia skargi, co spowodowało bezpodstawne odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i wyłączenia kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa D. z dnia 21 grudnia 2012 r.

13 W uzasadnienie skarżąca wskazała, że skarga spełniała wszelkie wymogi określone w art. 46 i w art. 57 p.p.s.a. W przepisach tych brak jest obowiązku złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej (KRS). W art. 46 § 3 p.p.s.a. przewidziano jedynie wymóg doręczenia pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Natomiast w ocenie skarżącej ustanowiony w nim obowiązek nie powstaje jeżeli pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. W aktach sprawy WSA znajdował się odpis KRS B. Spółki z o.o., z którego wynikało, że osobą upoważnioną do reprezentowania Spółki jest Prezes Zarządu – J. P.

14 Zdaniem skarżącej nie każde uchybienie formalne musi prowadzić do wszczęcia procedury z art. 49 § 1 p.p.s.a. Brak taki musi być istotny, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie skardze biegu. Za taki brak nie sposób uznać niedołączenie do skargi dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej.

15 Przez odrzucenie skargi skarżąca została pozbawiona zagwarantowanej jej przez Konstytucję i ustawy możliwości kontroli merytorycznej i formalnej decyzji wydanej przez organ administracji publicznej. Ponadto naruszone zostało prawo strony skarżącej do reprezentowania sprawy przez co najmniej dwuinstancyjny sąd, wynikające z art. 176 Konstytucji RP.

16 Skarżąca powołując się na postanowienie NSA z dnia 30 marca 2012 r. (sygn. akt I OSK 677/12) wskazała, że niedołączenie dokumentu wskazującego umocowanie do występowania w sprawie nie jest przeszkodą do nadania skardze prawidłowego biegu, gdyż sąd działa zgodnie z postanowieniami art. 7, art. 178 ust. 1 Konstytucji oraz art. 15 ust. 1 ustawy o KRS, który stanowi, że nikt nie może powoływać się na nieznajomość publikowanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów w tym rejestrze.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

19 Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Oznacza to, że nie jest wystarczający sam podpis osoby w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wymóg ten stosownie do art. 57 § 1 ab initio p.p.s.a. dotyczy również skargi. Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

20 W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. post. NSA z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GZ 19/05, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04 ONSAiWSA 2005/5/91). Pogląd ten co do zasady należy podzielić. Zatem art. 49 p.p.s.a. znajduje zastosowanie w przypadku takich braków, które uniemożliwiają nadanie pismu strony prawidłowego biegu. Z kolei celem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Jednak niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2922/11, zbiór lex nr 1104114).

21 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie zachodziła konieczność zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

22 Skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, tj. dokumentu wykazującego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS). Nie jest spornym, że strona skarżąca braku tego w wyznaczonym terminie nie uzupełniła. Zatem Sąd I instancji dokonując oceny, czy niewykonanie przez skarżącą Spółkę przedmiotowego wezwania stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. winien był uwzględnić treść wezwania skierowanego do skarżącej oraz stan faktyczny wynikający z akt sprawy, przez które to akta należy rozumieć takie akta administracyjne przesłane przez organ wraz ze skargą. Treść wezwania skierowanego do strony skarżącej z dnia 11 marca 2013 r. (k. 21 akt sądowych) wskazuje, iż Spółkę zobowiązano do złożenia "zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS)". Z kolei z akt administracyjnych załączonych do akt sądowych sprawy wynika, że znajduje się w nich odpis z KRS przedstawiający stan na dzień 24 października 2012 r. (tzw. teczka czerwona akt administracyjnych), z którego wynika sposób reprezentacji strony skarżącej. Z treści wezwania skierowanego do strony skarżącej nie wynika, aby Sąd zażądał aktualnego (z innej daty niż znajdującej się w aktach administracyjnych) odpisu KRS wobec powzięcia wątpliwości co do aktualności wynikających z odpisu danych w chwili sporządzenia skargi. W tych okolicznościach sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy bowiem podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OSK 1437/13, orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie można uznać, iż każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Nie można bowiem zakwalifikować jako braku istotnego nienadesłanie na wezwanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajduje się odpis z KRS, co do którego Sąd I instancji nie powziął wątpliwości w zakresie aktualności wynikających z tego odpisu danych w chwili sporządzenia skargi.

23 Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkował uwzględnieniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

24 Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (por. post. NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/12; z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1279/13).