Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., II GSK 1309/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., II GSK 1309/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1549/13 w sprawie ze skargi L. Z. K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. Z. K. na rzecz Ministra Administracji i Cyfryzacji kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. oddalił skargę L. Z. K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

4 w dniu 9 października 2012 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu "M. [...] W." użytkowanym przez L. Z. K., w obecności żony skarżącego E. K., która podpisała bez zastrzeżeń sporządzony protokoł z przeprowadzonej kontroli. W wyniku kontroli ujawniono w pomieszczeniu restauracyjnym sprawny odbiornik radiofoniczny, natomiast w recepcji odbiornik telewizyjny marki N., który był w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Na podstawie złożonego przez E. K. oświadczenia ustalono, że skarżący użytkował 40 innych odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu. Ich uruchomienie nie było możliwe z uwagi na rezerwację pokoi hotelowych. Odbiorniki radiofoniczny i telewizyjne, zgodnie z oświadczeniem żony skarżącego używane były w okresie pięciu lat.

5 Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] stycznia 2013 r., którą nakazano skarżącemu rejestrację 1 używanego odbiornika radiofonicznego i 41 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie 1 niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i 41 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 22.755,00 zł.

6 Objętą skarga decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy, odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów wskazał, że kontrolerzy nie posiadali ustawowego prawa do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli jak również oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane zostały odbiorniki wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, szczególnie w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych przyczyn okoliczności odnoszące się do posiadania odbiorników i ich zdolności natychmiastowego odbioru programu muszą opierać się o oświadczenia wiedzy właścicieli kontrolowanych obiektów bądź osób uczestniczących w prowadzonej kontroli. Organ wskazał na okoliczności, zamieszczonej na stronie internetowej prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej informacji, iż w M. [...] W. oferuje on "pokoje gościnne o wysokim standardzie z TV-SAT". Z tej informacji wywiódł, że jeśli pokoje zostały wyposażone w odbiorniki, to w związku z możliwością skorzystania z nich przez gości, nie zaś w celach dekoracyjnych. Fakt posiadania zainstalowanej telewizji satelitarnej, stwarza możliwość odbierania programu telewizyjnego. Organ wskazał również, że podnoszona przez skarżącego okoliczność okresu używania odbiorników może powodować konieczność ich wymiany nie zmieniała ustaleń, iż od co najmniej pięciu lat skarżący używał niezarejestrowanych odbiorników, które zgodnie z oświadczeniem znajdowały się w pokojach hotelowych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdził także, że z treści ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm., dalej: ustawa o opłatach abonamentowych), nie wynika obowiązek powiadomienia przez organ administracji strony o terminie przeprowadzenia kontroli bądź jej przeprowadzenia w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej.

7 Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, wskazując na przepisy ustawy o opłatach abonamentowych regulujące pobieranie opłat i kontrole wykonywania obowiązku uiszczania tych opłat oraz ustalenia, jakich organ dokonał w trakcie kontroli wypełniania przez skarżącego obowiązku abonamentowego w miejscu prowadzenia przez niego działalności, stwierdził, że organ prawidłowo uznał, iż u skarżącego powstał obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych i odbiornika radiowego jak również, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie w sprawie warunków i trybu rejestracji). Sąd stwierdził także, że organ za prawidłową uznał ilość posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych.

8 Odnosząc się do protokołu kontroli Sąd wskazał, że zalicza się on do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. i ma szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów. Wiarygodność protokołu kontroli w tej sprawie potwierdzało, w ocenie Sądu I instancji, jego sporządzenie i podpisanie bez zastrzeżeń przez żonę skarżącego i kontrolerów upoważnionych przez właściwy organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Sąd wskazał, że poza samym podpisaniem protokołu, żona skarżącego załączyła podpisane oświadczenie o liczbie i stanie odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych. Tak szczegółowe i jednoznaczne oświadczenie wiedzy powodowało, zdaniem Sądu, iż stanowiło ono wiarygodne źródło dowodowe opisujące precyzyjnie stan fatyczny, poparte dodatkowo ofertą usługową motelu umieszczoną w Internecie, z której wynikała zarówno ilość pokoi jak i wyposażenie ich w odbiorniki telewizyjne umożliwiające odbiór telewizji satelitarnej. Spójność oświadczenia co do ilości odbiorników jak również ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu czynił niemożliwym do przyjęcia, że okoliczności te nie zostały udowodnione z powodu niezbadania przez organ odbiorników znajdujących się w pokojach gościnnych hotelu.

9 Sąd I instancji wskazał, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie wprowadziły wymogu informowania o terminie przeprowadzenia kontroli oraz aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany lub osoby uprawnione do jego reprezentacji, ani też by ważność protokółu zależała od podpisu takich osób, bądź osoby przez ten podmiot upoważnionej. Ponadto osoby biorące udział w kontroli składają oświadczenia wiedzy dotyczącego przedmiotu kontroli. Wobec tego Sąd za prawidłowe uznał oparcie się przy ustaleniach kontroli na oświadczeniu żony skarżącego w szczególności w sytuacji uniemożliwienia kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych, w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne.

10 W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

11 Skargą kasacyjną L. Z. K. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

12 1. prawa materialnego, art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ich błędną wykładnię i jednoczesne przyjęcie, że używanie odbiorników radiowych i telewizyjnych jest równoznaczne z posiadaniem tych odbiorników w stanie, który nie umożliwia natychmiastowego odbioru i tym samym przyjęcie, iż wydana w sprawie decyzja organu ustalając opłatę na poziomie 22.755 zł za używanie czterdziestu jeden niezarejestrowanych sztuk odbiorników telewizyjnych i jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego jest prawidłowa, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wymierzenie opłaty w takiej wysokości nie było możliwe ze względu na nieujawnienie przez organ prowadzący postępowanie odbiorników radiowych i telewizyjnych we wskazanej ilości, a ponadto nieustalenie czy wskazane w decyzji odbiorniki znajdowały się w posiadaniu skarżącego i czy znajdowały się w stanie, który obligował ich właściciela do zarejestrowania i uiszczenia opłat abonamentowych za ich używanie zgodnie z zapisami wskazanej ustawy;

13 2. przepisów postępowania, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie udziału strony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy i tym samym pozbawienie strony możliwości ochrony swoich praw i dopuszczenie do udziału w kontroli osoby nieupoważnionej, nie będącej stroną postępowania, a co za tym idzie naruszenie przez Sąd przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ ww. przepisu;

14 3. przepisów postępowania, art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i tym samym zaniechanie przez organ administracji przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą, a co za tym idzie zebranie w sprawie niekompletnego i niewyczerpującego materiału dowodowego, który nie mógł jednocześnie służyć za podstawę do wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej, a także błędne przyjęcie, że skarżący używa czterdziestu jeden sztuk odbiorników telewizyjnych oraz jednego odbiornika radiofonicznego, a co za tym idzie błędne przyjęcie, że urządzenia w opisanej wyżej ilości znajdują się w ogóle w posiadaniu skarżącego i to w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do przekonania, że skarżący jest w posiadaniu i używa co najwyżej jednego odbiornika telewizyjnego i jednego odbiornika radiofonicznego, które to urządzenia umożliwiają natychmiastowy odbiór programów, a co za tym idzie naruszenie przez Sąd przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ ww. przepisu;

15 4. przepisów postępowania, art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zabranego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do ustalenia, że skarżący jest w posiadaniu czterdziestu jeden odbiorników telewizyjnych i jednego odbiornika radiowego znajdujących się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów, a co za tym idzie, że jest zobligowany do zarejestrowania i uiszczania opłat abonamentowych od takiej ilości odbiorników, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na odmienne ilości odbiorników znajdujących nie w posiadaniu skarżącego, co nie pozwalało na wydanie decyzji określonej w ustawie o opłatach abonamentowych;

16 5. przepisów postępowania, art. 83 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i jednoczesne przyjęcie, że E. K. jako zona skarżącego nie musiała być pouczona o możliwości odmowy składania zeznań w niniejszej sprawie, a co za tym idzie nadanie oświadczeniu wiedzy złożonemu przez E. K. przymiotu przydatnego materiału dowodowego w sytuacji gdy całkowicie odmienne oświadczenia osoby biorącej udział w kontroli oraz osoby kontrolowanego wskazywały na konieczność przesłuchania E. K. w charakterze świadka i pouczenia jej o możliwości odmowy składania zeznań, a co za tym idzie dopuszczenie się przez organ wydający decyzję obejścia przepisów prawa celem zdobycia materiału dowodowego w sprawie z pominięciem prawa do odmowy składania zeznań i bez pouczenia o takiej możliwości, a co za tym idzie naruszenie przez Sąd przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ ww. przepisu;

17 6. przepisów postępowania, art. 86 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i jednoczesne przyjęcie przy sprzecznym materiale dowodowym, że nie zachodzi konieczność przesłuchania strony postępowania oraz świadków celem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji administracyjnej, nie znajdującej oparcia w stanie faktycznym sprawy jak i obowiązujących przepisach prawa, a co za tym idzie naruszenie przez Sąd przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ ww. przepisu;

18 7. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo nieprawidłowego zastosowanie przez organ administracji art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, w szczególności w sytuacji braku wyczerpującego materiału dowodowego, a co za tym idzie oparciu się przez organ na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym.

19 Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

22 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

23 Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

24 Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

25 Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

26 Skarga kasacyjna w analizowanej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które to naruszenia, w ocenie autora skargi kasacyjnej mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania wskazane zostały w punktach od 1-7 petitum skargi kasacyjnej, natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego w punkcie 1 oraz także w punkcie 7. Takie skonstruowanie tych zarzutów powoduje zasadność ich łącznego rozpoznania.

27 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tych zarzutów. Zasadnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji ocenił, iż w niniejszej sprawie organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów statuowanej treścią art. 80 k.p.a. i prawidłowo uznał, że organy w toku postępowania nie naruszyły art.7, art. 10, art. 75, art. 77, art. 86, a także art. 107 § 3 k.p.a., co WSA zaakcentował stwierdzając, iż: "Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., należy zgodzić się z organem, że nie miał on obowiązku informowania skarżącego o terminie przeprowadzenia kontroli. Obowiązek taki nie wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i byłby sprzeczny z samą istotą kontroli. Skarżący pismem z dnia 22 listopada 2012 r. został poinformowany o wszczęciu w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego oraz o wynikającym z art. 10 k.p.a. prawie do czynnego udziału w postępowaniu, z czego skorzystał składając m.in. pismo z dnia 29 listopada 2012 r. zawierające jego stanowisko w sprawie." (s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Nadto w ocenie Sądu I instancji, którą to ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela, należy uznać, że organy obu instancji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejsza sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.), oparły swoje rozstrzygniecie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. (s. 11-12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

28 Wobec tego, iż skarżący kasacyjnie nie zdołał skutecznie podważyć ustalonego w sprawie stanu faktycznego, można przejść do rozpatrzenia zarzutów kasacyjnych naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, które sprowadzają się do zarzutów naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ich błędna wykładnię. Podkreślić należy, że kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzana jest na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, art. 5 ust. 1 stanowił natomiast, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 (art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych).

29 Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

30 Jest niesporne, że w chwili przeprowadzenia kontroli (9 października 2012 r.) skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu hotelu pod nazwą "M. [...] W.". Kontrola ta dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.

31 Stwierdzić trzeba, iż: protokół kontroli, zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych. Rację ma Sąd I instancji podkreślając, że nie ma przeszkód prawnych by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba czy też osoba kierująca danym przedsięwzięciem Strony. Kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej i w związku z tym nie jest konieczne aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania Strony albo przez nią upoważniona. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż wystarczy aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez Stronę odbiorników RTV oraz okresu w jakim były one używane. Podpis takiej osoby na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli. Sąd I instancji słusznie uznał, iż żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w tego typu kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu z takiej kontroli zależała od podpisu przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Dodatkowo pamiętać również należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli (tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny także w wyrokach: z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12 oraz w wyroku z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1264/13, a także w wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 455/14).

32 Rację ma także Sąd I instancji, że o zamiarze przeprowadzenia tego typu kontroli Poczta Polska S.A. nie musi uprzednio zawiadamiać kontrolowanego podmiotu.

33 W konsekwencji w oparciu o rozważania zamieszczone wyżej za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ich błędna wykładnię i jednoczesne przyjęcie, że z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, iż używanie odbiorników RTV jest równoznaczne z posiadaniem tych odbiorników w stanie, który nie umożliwia natychmiastowego odbioru. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie zasadnie Sąd I instancji za organami przyjął, iż skarżący posiada 41 sztuk odbiorników telewizyjnych i jeden odbiornik radiowy w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tego stanu faktycznego ustalonego w sprawie skutecznie skarżącemu nie udało się podważyć. Jak zasadnie zauważył Sąd I instancji: "Oprócz podpisania protokółu, w którym znajduje się zapis, że obecna podczas kontroli żona skarżącego została poinformowana o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych, zostało do niego załączone własnoręcznie podpisane oświadczenie żony skarżącego obrazujące stan liczbowy posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych. Jednoznaczne i szczegółowe oświadczenie wiedzy w tym zakresie powoduje, iż stanowi ono wiarygodne źródło dowodowe, którego wartości dowodowej trudno zakwestionować, gdyż precyzyjnie opisuje stan faktyczny. Dodatkową moc dowodową jej oświadczenia potwierdza oferta usługowa M. [...] W. umieszczona w internecie, z której wynika zarówno ilość pokoi jak i wyposażenie go w odbiorniki telewizyjne umożliwiające odbiór telewizji satelitarnej." (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji z załącznika nr 1 (lp. 17 i lp. 28 pkt 1, 2) rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t. Dz. U. z 2006 r., Nr 22, poz. 169 ze zm.) wynika nałożony na właściciela hotelu obowiązek posiadania instalacji umożliwiającej odbiór programów radiowych i telewizyjnych w każdym pokoju. Z oświadczenia żony skarżącego wynika, że odbiorniki telewizyjne w liczbie 41 w dniu kontroli były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, dlatego też rację ma Sąd I instancji podkreślając, iż nie można, jak to wywodzi skarżący, uznać tych okoliczności za nieudowodnione z powodu niezbadania przez organ, czy 40 odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych zarezerwowanych przez gości hotelowych odbiera program telewizyjny. Dowiedzenie takich okoliczności należy bowiem do strony skarżącej, gdyż przepisy ustawy o opłatach abonamentowych. wiążą obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jedynie z faktem samego posiadania i możliwością użytkowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego, w oderwaniu od kwestii celowościowych i własnościowych. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w toku całego postępowania administracyjnego, skarżący miał możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte oświadczeniem wiedzy swojej żony, czego jednak nie uczynił. Zatem zasadnie przyjął Sąd I instancji, iż ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym lokalu żony skarżącego, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne, należy uznać za prawidłowe, zważywszy, iż skarżący stawiając zarzuty wobec udzielonych informacji przez obecną podczas kontroli żonę, w istocie nie podważył ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli, a oświadczenie żony skarżącego obecnej w toku kontroli nie zostało odwołane.

34 W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów pomieszczonych w analizowanej skardze kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133, art. 134 § 1 p.p.s.a. Nie stwierdziwszy naruszenia w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy przepisów procesowych, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd I instancji zasadnie skargę oddalił, po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.) i po rozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów (art. 134 § 1 p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach tej sprawy.

35 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 204 pkt 1 p.p.s.a.