Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2018 r., II GSK 1271/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2018 r., II GSK 1271/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Głównego Urzędu Miar od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1565/17 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w P. na czynność Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania przyrządu radarowego do pomiaru prędkości pojazdów oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1565/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA, bądź Sądem I instancji), po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwanej dalej Spółką bądź stroną), uchylił czynność Prezesa Głównego Urzędu Miar (zwanego dalej organem) z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie zatrzymania przyrządu radarowego do pomiaru prędkości pojazdów (pkt 1) oraz zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Miar na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

3 Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

4 Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes Głównego Urzędu Miar, po rozpoznaniu wniosku Spółki, wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą typ przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym - przyrządów pomiarowych o oznaczeniu fabrycznym [...], produkowanych przez Spółkę. W podstawie prawnej powołano art. 8f ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, zwanej dalej ustawą.

5 Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Spółka została poinformowana przez organ, że ww. decyzja stała się ostateczna, wobec czego zatrzymano egzemplarz ww. przyrządu pomiarowego [...] o numerze fabrycznym [...], dostarczonego do Urzędu w celu przeprowadzenia badań w toku postępowania o zatwierdzenie typu, niezbędnych do wydania ww. decyzji – na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5 poz. 29, ze zm.), zwanej dalej "rozporządzeniem".

6 Pismem z dnia 29 marca 2016 r. strona wniosła o zwrot ww. przyrządu lub o wydanie decyzji w sprawie zatrzymania przyrządu. W uzasadnieniu wskazano na brak uregulowania w upoważnieniu ustawowym do wydania wymienionego rozporządzenia, zawartym w art. 9 ustawy, możliwości zatrzymania egzemplarza przyrządu pomiarowego, który był przedmiotem badania typu.

7 Pismem z dnia 6 maja 2016 r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności odmowy wydania ww. przyrządu radarowego oraz potwierdzenie uprawnienia do zwrotu na rzecz spółki tego urządzenia i jego wydanie.

8 W odpowiedzi z dnia 7 lipca 2016 r. organ podtrzymał stanowisko o konieczności zatrzymania przedmiotowego przyrządu.

9 Skargę na ww. czynność organu z dnia [...] grudnia 2015 r. wniosła do WSA Spółka, wskazując na brak podstawy prawnej umożliwiającej zatrzymanie przyrządu radarowego, gdyż § 12 ust. 2 rozporządzenia nie ma oparcia w ustawowym upoważnieniu wynikającym z art. 9 ustawy. Ponadto strona oceniła dokonanie tej czynności jako naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez Prezesa Głównego Urzędu Miar.

10 Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o:

11 1. stwierdzenie bezskuteczności zatrzymania przyrządu radarowego;

12 2. uznanie jej uprawnienia do zwrotu ww. przyrządu radarowego.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło po upływie czternastodniowego terminu ustawowego, przewidzianego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując że zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia Prezes może zatrzymać w Głównym Urzędzie Miar egzemplarz przyrządu pomiarowego, który był przedmiotem badania typu, albo jego część jako wzór zatwierdzonego typu, który będzie służył jako odniesienie do sprawdzania zgodności wprowadzanych do obrotu lub użytkowania przyrządów pomiarowych z zatwierdzonym typem. Wzór zatwierdzonego typu jest zwracany wnioskodawcy po upływie okresu ważności decyzji zatwierdzenia typu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości oraz fakt, że na 23 decyzje administracyjne wydane w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 29 lutego 2016 r. zatrzymano 2 egzemplarze przyrządu pomiarowego (z czego jeden należał do strony, a drugi do innego producenta) organ podniósł, iż świadczy to o korzystaniu z instytucji tzw. świadka typu jedynie w szczególnych sytuacjach. Ponadto takie zatrzymanie może dotyczyć przyrządu każdego z producentów, gdyż o zatrzymaniu decydują okoliczności sprawy, a nie to, kto jest producentem. Organ wskazał, że paramenty urządzeń technicznych, w tym przyrządów pomiarowych (w szczególności urządzeń wyposażonych w elementy elektroniczne), mogą ulegać zmianie w miarę upływu czasu – co dotyczy również częstotliwości urządzenia nadawczego. Powoduje to, że - zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. poz. 281) - przedmiotem badania podczas zatwierdzenia typu jest stabilność długoterminowa częstotliwości urządzenia nadawczego na poziomie nie niższym niż ± 0,2% wartości nominalnej w okresie 2 lat. Nie są natomiast znane jakiekolwiek badania odnoszące się do tego zjawiska powyżej okresu dwóch lat.

14 Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. WSA odrzucił skargę.

15 Postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie, stwierdzając że Sąd I instancji pominął istotną część treści normatywnej przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a., a mianowicie - prawidłowo stwierdzając, iż skarżąca uchybiła terminowi wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zaniechał wskazania, czy uchybienie to nastąpiło bez winy skarżącej.

16 Zarządzeniem z dnia 19 września 2017 r. WSA, działając na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a., uznał że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, co nastąpiło bez winy strony skarżącej, w związku z czym podlega rozpoznaniu.

17 Sąd I instancji, wydając na podstawie art. 146 oraz art. 200 p.p.s.a. opisany na wstępie wyrok, odniósł się do art. 9 ustawy i § 12 ust. 2 rozporządzenia, zwracając uwagę, że czynności organu, co do których ustawodawca przewidział pewien zakres swobody działania organu administracyjnego, podobnie jak decyzje administracyjne o charakterze uznaniowym, winny być podejmowane ze szczególną rozwagą, po wszechstronnym rozważeniu wszelkich okoliczności sprawy tak, aby czynności tej nie można było postawić zarzutu dowolności, czy arbitralności. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że słuszny interes skarżącej jest w tym wypadku podyktowany prawem własności, chronionym w art. 64 ustawy zasadniczej, w które to prawo czynność zatrzymania przyrządu pomiarowego (o wartości oscylującej około 200 000 zł, jak podaje strona) niewątpliwie ingeruje. W konsekwencji organ winien mieć na uwadze podstawowe zasady postępowania administracyjnego - w tym zwłaszcza art. 7 k.p.a., który ogranicza zakres swobody organu administracji publicznej, wynikający z przepisów prawa materialnego, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Słusznie też, zdaniem Sądu, skarżąca podniosła zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa, wskazującej na konieczność jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji prawnej. Skoro możliwe było odstąpienie od zatrzymania egzemplarza przyrządu pomiarowego w 21 przypadkach decyzji o zatwierdzeniu typu przyrządu pomiarowego wydanych w okresie od 1 stycznia 2005 r. do dnia 20 lutego 2016 r., to wątpliwości WSA wzbudziła zasadność zatrzymania przyrządu w pozostałych 2 przypadkach - w tym w jednym odnoszącym się do przyrządu skarżącego. Przywołany przez organ jako argument fakt niewskazania w dokumentacji złożonej przez skarżącą wraz z wnioskiem o zatwierdzenie typu stosownej dokumentacji wykazującej konieczność przechowywania egzemplarza wzorcowego w miejscu wskazanym przez stronę - w ocenie WSA nie był wystarczający, bowiem nie wskazuje, aby nie można było tego braku uzupełnić ex post, w myśl zasady uwzględniania słusznego interesu strony. Ponadto obecne brzmienie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. kreuje zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wskazując m.in. na zasady bezstronności i równego traktowania. W konsekwencji organ powinien ponownie rozważyć okoliczności sprawy celem stwierdzenia, czy podejmując czynność o charakterze uznaniowym, w myśl zasady proporcjonalności, mając także na uwadze słuszny interes strony wynikający z jej prawa własności, inny sposób zabezpieczenia egzemplarza urządzenia (np. w miejscu wskazanym przez skarżącą spółkę) nie byłby wystarczający.

18 Skargę kasacyjną wywiódł organ, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

19 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że organ niejednakowo traktuje podmioty znajdujące się w podobnej sytuacji prawej, o czym ma świadczyć zastosowanie instytucji świadka typu w dwóch przypadkach na 23 decyzje zatwierdzenia typu wydane w okresie od 1 stycznia 2005 r. do dnia 20 lutego 2016 r., w następstwie czego Sąd uznał, że organ naruszył art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, gdyż istniały uzasadnione przyczyny zmiany dotychczasowej praktyki zatrzymywania przyrządu pomiarowego jako świadka typu, a po zmianie tej praktyki organ jednakowo traktował podmioty znajdujące się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej;

20 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającą z jednej strony na wskazaniu, że na skutek zatrzymania w Głównym Urzędzie Miar jako świadka typu dwóch przyrządów pomiarowych, w tym jednego należącego do Strony, na 23 przypadki, organ naruszył zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), a z drugiej strony - na przyjęciu, że zatrzymanie przyrządu pomiarowego przez organ powinno należeć, i w praktyce organu należy, do rzadkości;

21 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia – wobec braku wskazania, na jakiej podstawie lub w związku z jakimi przepisami WSA uznał, że organ mógł zastosować inny niż zatrzymanie przyrządu, sposób zabezpieczenia egzemplarza urządzenia (np. w miejscu wskazanym przez skarżącą spółkę);

22 4) art. 141 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że istnieje podstawa prawna na mocy której organ może zastosować inny środek zabezpieczenia egzemplarza przyrządu pomiarowego niż zatrzymanie w Głównym Urzędzie Miar – podczas gdy przepis taki nie istnieje.

23 Mając na uwadze powyższe organ wniósł o:

24 - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA;

25 - zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,

26 składając jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.

27 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

28 Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

29 Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany – na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. – granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że przepis ten pozwala sądowi tylko na badanie, czy - oprócz istnienia przyczyn nieważności - w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Sąd nie może też samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać, czy w inny sposób korygować (por. wyroki NSA: z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 142/10; z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1017/09; z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 909/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga również, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, a jej sporządzenie obwarowane jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.), wynikającym z założenia, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, gdy chodzi o wymagania dotyczące zakresu zaskarżenia, wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Dlatego też, przytoczenie podstawy kasacyjnej powinno być precyzyjne, gdyż - z uwagi na wspomniane związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - NSA może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. wyroki NSA: z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1296/10; dostępne j.w.).

30 Z perspektywy zarzutów skargi kasacyjnej spór w obecnie rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości zatrzymania przez Prezesa Głównego Urzędu Miar przyrządu radarowego do pomiaru prędkości pojazdów (wartości ok. 200 tys. zł), którą zakwestionował Sąd I instancji uwzględniając żądanie Spółki będącej właścicielem tego urządzenia. Dodać przy tym należy, że przedmiotowy przyrząd radarowy został dostarczony przez Spółkę do organu w celu przeprowadzenia badań, niezbędnych do wydania w trybie art. 8f ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001r. - Prawo o miarach decyzji zatwierdzającej typ przyrządów do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym o oznaczeniu fabrycznym [...], produkowanych przez Spółkę. Zgodnie z tym przepisem w wyniku przeprowadzonego badania typu Prezes może wydać decyzję zatwierdzenia typu – która została wydana w odniesieniu do typu przedmiotowego urządzenia w dniu [...] listopada 2015 r. (decyzja ostateczna). Następnie organ zatrzymał na okres ważności ww. decyzji (10 lat) egzemplarz przyrządu pomiarowego dostarczonego przez Spółkę w celu przeprowadzenia ww. badań (zaskarżona czynność z dnia [...] grudnia 2015r.) – na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych. Zgodnie z tym przepisem Prezes może zatrzymać w Głównym Urzędzie Miar egzemplarz przyrządu pomiarowego, który był przedmiotem badania typu, albo jego część jako wzór zatwierdzonego typu, który będzie służył jako odniesienie do sprawdzania zgodności wprowadzanych do obrotu lub użytkowania przyrządów pomiarowych z zatwierdzonym typem. Wzór zatwierdzonego typu jest zwracany wnioskodawcy po upływie okresu ważności decyzji zatwierdzenia typu.

31 Pomimo przytoczonej powyżej podstawy prawnomaterialnej, zacytowanej i omówionej w uzasadnieniu Sądu I instancji – który działając na podstawie art. 146 p.p.s.a. uchylił ww. czynność zatrzymania przyrządu radarowego do pomiaru prędkości pojazdów – w petitum skargi kasacyjnej nie sformułowano zarzutów naruszenia tych regulacji. Jeśli chodzi o podstawy skargi kasacyjnej, to Prezes Głównego Urzędu Miar ograniczył się wskazania w tym zakresie tylko jedynego przepisu postępowania, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a., który miał naruszyć Sąd I instancji. Organ powołuje się przy tym na wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia – wobec braku wskazania, na jakiej podstawie lub w związku z jakimi przepisami WSA uznał, że organ mógł zastosować inny - niż zatrzymanie przyrządu pomiarowego jako świadka typu - sposób zabezpieczenia egzemplarza urządzenia (np. w miejscu wskazanym przez skarżącą spółkę). Ponadto, w skardze kasacyjnej zarzucono WSA, że błędnie uznał, że organ naruszył art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasadę równości wobec prawa).

32 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, którego orzeczenie odpowiada prawu. Jednocześnie za niezasadny należy uznać zarzut organu dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

33 Analizując treść powołanej przez skarżący kasacyjnie organ regulacji, stwierdzić trzeba, że przepis ten określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia – a więc jest przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (dostępna w CBOSA) przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09, dostępne j.w.). Oznacza to, że orzeczenie sądu I instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, dostępne j.w.).

34 Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w powyższym zakresie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wbrew zarzutom skargi uzasadnienie podjętego wyroku spełnia wszelkie wymagania i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA w sposób zwięzły, acz skrupulatny przedstawił w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonował sformułowane w skardze zarzuty oraz przytoczył podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W tym zakresie zaakcentowano kwestie uznaniowości i proporcjonalności zatrzymania przedmiotowego przyrządu, zdeterminowane wyważeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, podzielając stanowisko Spółki o naruszeniu konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd I instancji przedstawił również wskazania co do dalszego postępowania, trafnie uprzednio zauważając, że w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 20 lutego 2016 r. na wydane 23 decyzje, dotyczące zatwierdzenia typu przyrządu pomiarowego, przyrząd taki został zatrzymany jedynie w 2 przypadkach (w tym jednym dotyczącym Spółki).

35 W tym kontekście odmienność stanowiska organu od prezentowanego przez WSA nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany – na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. – granicami skargi kasacyjnej nie mógł w żaden sposób samodzielnie ani konkretyzować, ani uzupełniać postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

36 Dodatkowo, odnosząc się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia przytoczonej w uzasadnieniu wyroku, należy zwrócić uwagę, że WSA trafnie przytoczył art. 9 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (stanowiący podstawę do wydania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych), zgodnie z którym minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia:

37 1) tryb zgłaszania przyrządów pomiarowych do prawnej kontroli metrologicznej, a w szczególności dane, jakie powinien zawierać wniosek o jej przeprowadzenie, oraz rodzaje dokumentów dołączanych do wniosku, w tym zakres dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej, a także przypadki, kiedy do wniosku o zatwierdzenie typu powinna być dołączona większa liczba egzemplarzy reprezentujących typ przyrządu pomiarowego,

38 2) szczegółowy sposób przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej, w tym przypadki, kiedy legalizacja pierwotna może być dokonywana za pomocą metody statystycznej i sposób jej dokonywania,

39 3) dowody legalizacji wydawane dla określonych rodzajów przyrządów pomiarowych,

40 4) okresy ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych oraz terminy, w których przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności powinny być zgłaszane do legalizacji ponownej, uwzględniając warunki użytkowania tych przyrządów i przewidywane obszary ich zastosowań,

41 5) wzory:

42 a) decyzji zatwierdzenia typu i świadectw legalizacji, mając na względzie konieczność zamieszczenia niezbędnych informacji w tych dokumentach,

43 b) znaków zatwierdzenia typu, cech legalizacji i cech zabezpieczających, ustalając ich kształt i wymiary,

44 6) wartości podstawowych stałych fizycznych i liczbowe dane odniesienia dla właściwości określonych substancji i materiałów wykorzystywanych przy wykonywaniu prawnej kontroli metrologicznej określonych rodzajów przyrządów pomiarowych

45 - przy uwzględnieniu zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

46 Uwzględniając powyższe Sąd I instancji zacytował § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym Prezes może zatrzymać w Głównym Urzędzie Miar egzemplarz przyrządu pomiarowego, który był przedmiotem badania typu, albo jego część jako wzór zatwierdzonego typu (...). Jakkolwiek ograniczono się do zestawienia treści ww. przepisów i nie rozwinięto rozważań na temat ich wzajemnej relacji, to WSA dokonał w tym zakresie prawidłowych konkluzji o tym, że "słuszny interes skarżącej jest w tym wypadku podyktowany prawem własności, chronionym w art. 64 ustawy zasadniczej, w które to prawo czynność zatrzymania przyrządu pomiarowego (o wartości oscylującej około 200 000 zł, jak podaje strona) niewątpliwie ingeruje". Stanowisko to zdaje się zresztą akceptować Prezes Głównego Urzędu Miar, który na str. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej stwierdza, że zobowiązanie strony do przechowywania egzemplarza wzorcowego w miejscu przez nią wskazanym stanowi - podobnie jak "zatrzymanie świadka typu" na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia - ograniczenie prawa własności i musi wynikać z wyraźnego przepisu prawnego.

47 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia – w zakresie, w jakim stanowi o możliwości zatrzymania egzemplarza przyrządu pomiarowego - został wydany z przekroczeniem delegacji zawartej w art. 9 ustawy Prawo o miarach - która w żadnym miejscu nie upoważnia ministra właściwego do spraw gospodarki do wydania regulacji, stanowiącej podstawę tak dalece idącej ingerencji w prawo własności jak w niniejszej sprawie - w której w oparciu o § 12 ust. 2 rozporządzenia zatrzymano przyrząd Spółki na okres ważności decyzji, to jest na 10 lat. Tymczasem, jak wynika z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ponadto, zgodnie z ustanowioną w art. 20 Konstytucji zasadą społecznej gospodarki rynkowej, stanowiącą podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej, jest ona oparta m.in. na wolności działalności gospodarczej oraz własności prywatnej. Natomiast ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji). W tym kontekście należy podzielić stanowisko Sądu I instancji o konieczności uwzględnienia przez organ w ponownie prowadzonym postępowaniu ww. zasady proporcjonalności, jak również słusznego interesu strony wynikającego z przysługującego jej do zatrzymanego przyrządu prawa własności.

48 Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.