Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 1091/17
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 1091/17Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Bartosz Stańczuk po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M i W.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1528/16 w sprawie ze skargi M.M. i W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1528/16 oddalił skargę M.>M i W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (SKO) z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
4 W dniu 21 czerwca 2011 r. M. i w. M. (skarżący, skarżący kasacyjnie) wystąpili do Zarządu Dróg Miejskich (dalej ZDM) z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego – przejść podziemnych położonych w pasie drogowym ul. [..]. We wniosku wskazali inną niż dotychczas zajmowaną powierzchnię planowanego zajęcia pasa drogowego. Jak wynika z załączników mapowych zajęcie dotyczy pawilonów handlowo-usługowych znajdujących się w przejściu podziemnym, w okresie od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r.
5 ZDM decyzją z dnia [...] września 2011 r. zezwolił zainteresowanej stronie na zajęcie przejścia podziemnego w celu funkcjonowania w nim targowiska o łącznej powierzchni 543,89 m2. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie. SKO decyzją z dnia [..] września 2012 r. uchyliło decyzję ZDM, wskazując między innymi, że zarządca drogi nie ma prawa do samowolnego modyfikowania wniosku strony.
6 Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ZDM postanowił zezwolić na zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w przejściu podziemnym pod powierzchnie jaką zajmują pawilony handlowo-usługowe (przy zastosowaniu stawek opłat jak za pawilony handlowe), wydając w dniu [..] sierpnia 2013 r. decyzję nr [...]. Wydając zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...]– przejście podziemne o powierzchni 298,7 m2 na czas 1 lipca 30 września 2014 r. pod pawilony handlowe ustalił opłaty za zajęcie ww. odcinka pasa drogowego 34811 zł 69 gr.
7 Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do SKO. Decyzją nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
8 ZDM po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], zezwolił stronie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej [...] (przejście podziemne) o powierzchni 298,7 m2 na czas od 1 lipca do 30 września 2011 r. pod pawilony handlowe, ustalił opłatę za zajęcie ww. odcinka pasa drogowego w kwocie 34.811,69 złotych oraz warunki zajęcia pasa drogowego.
9 Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej punktów 4, 6 i 7, tj. odpowiednio dotyczącego ustalenia pozostałych warunków zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia opłaty i jej wniesienia oraz punktu 4 załącznika w zakresie punktów 1, 10 i 11, przyznanie uprawnienia do zwrotu co najmniej 50% opłaty za zużycie energii elektrycznej na oświetlenie ogólnodostępnej części powierzchni komunikacyjnej przejścia podziemnego i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
10 Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po ponownym rozpoznaniu odwołania M.w. M. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] października 2011 r. orzekło o:
11 - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 1 i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że zezwoliło [..] na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej [...] (przejście podziemne i w pobliżu tego przejścia) o powierzchni 298,70 m2 na czas od 1 lipca do 30 września 2011 r.;
12 - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 6 i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło opłatę za zajęcie terenu w pasie drogowym w wysokości 25.882,96 złotych;
13 - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego (Załącznik Nr 2 do decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. w zakresie punktu 1.4) i umorzyło postępowanie w tym zakresie;
14 - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego (Załącznik Nr 2 do decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. w zakresie ostatniego przecinka punktu 1.6 i punktu 1.10) i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że po przecinku dopisało: "w części zajętej przez wnioskodawców";
15 - w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
16 Jak podało SKO, sporny okazał się być cel zajęcia pasa drogowego i związane z tym opłaty, a także warunki, na jakich udzielono zezwolenia. Na etapie odwoławczym skarżący zmodyfikowali swój wniosek określając go jako żądanie zajęcia pasa drogowego na "prowadzenie działalności gospodarczej - handlowej i usługowej jak dotychczas w formie targowiska w funkcjonujących tam pawilonach handlowych". W analizowanej sprawie w odniesieniu do tego samego odcinka pasa drogowego, w okresie wcześniejszym i późniejszym roku 2011, NSA w wyrokach z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 167/14, II GSK 111/14 stwierdził, że "podstawą wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego powinna być stawka określona w pkt 9 Załącznika nr 2 do uchwały nr (...) "zorganizowane targowiska". (...).". Wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 lipca 2011 r. do dnia 30 września 2011 r. wynosi:
17 - 249,09 m2 x 1 zł/m2 z 92 dni = 22.916,28 złotych,
18 - 49,61 m2 x 0,65 zł/m2 x 92 dni = 2.966,68 złotych,
19 łącznie – 25.882,96 złotych.
20 SKO przyjęło stawkę 0,65 zł dla pawilonów nadziemnych, ponieważ znajdowały się już nie w przejściu podziemnym, ale nad ziemią na terenie określonym w kolumnie D Załącznika nr 2 do Uchwały Nr XII/200/2011 Rady m.st. Warszawy. SKO uznało, że brak jest natomiast podstaw do uchylenia decyzji ZDM w części dotyczącej punktu 7, który wskazuje termin uiszczenia opłaty. Termin uiszczenia opłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna, wynika z przepisu art. 40 ust. 13 udp. i zarządca drogi nie może go modyfikować.
21 SKO za niedopuszczalne uznało nałożenie na stronę w załączniku nr 2 do decyzji – punkcie 1.4, obowiązku utrzymania czystości, porządku i bezpieczeństwa w obszarze całego przejścia (gdy udostępnia się jedynie jego część), gdyż nałożenia takiego obowiązku nie przewiduje ustawa o drogach publicznych. Zdaniem SKO, również obowiązek dbałości tylko o zajętą część pasa drogowego jest zasadny, ponieważ ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć wynika, że możliwość dostania się do powierzchni spągu, ścian i stropu zabudowanych pawilonami handlowymi był trudny.
22 SKO uznało, że zbędne jest ustalanie zasad regulowania rachunków za prąd w decyzji dotyczącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ponieważ kwestia ta powinna być przedmiotem umów cywilnoprawnych.
23 Od wyżej wskazanej decyzji [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
24 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
26 Na wstępie wskazał, że skarżący uzyskali zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul[...] (przejście podziemne w pobliżu przejścia o pow. 298,7 m2).
27 Zaskarżoną decyzją SKO dokonało zmiany wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego przez skarżących oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego, określonej w pkt 1.4 zał. nr 2 do decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 14 października 2015 r. i umorzyło postępowanie w tym zakresie. Powyższy obowiązek dotyczył utrzymania czystości, porządku i bezpieczeństwa w obszarze całego przejścia, w sytuacji gdy zajęciu podlega jedynie jego część. Ponadto obowiązku tego nie przewiduje ustawa. SKO uchyliło również zaskarżoną decyzję Prezydenta m. st. Warszawy w zakresie ostatniego przecinka punktu 1.6 i punktu 1.10 załącznika nr 2 do decyzji i orzekło w tym zakresie co do istoty sprawy wskazując, że powyższy obowiązek dotyczy skarżących jedynie w części pasa drogowego przez nich zajętego, gdyż w ocenie Kolegium obowiązek dbałości o zajętą część pasa drogowego jest zasadny.
28 W ocenie Sądu I instancji SKO prawidłowo przyjęło podstawę wyliczenia opłaty wskazaną w wyroku NSA II GSK 167/14, II GSK 111/14, gdyż jak wyżej wskazano wyroki te dotyczyły tego samego odcinka pasa drogowego. W związku z tym SKO miało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie błędnie ustalonej opłaty za zajęcie pasa drogowego i wyliczenia tej opłaty w/g schematu wskazanego w zaskarżonej decyzji.
29 W jego ocenie nie są usprawiedliwione zarzuty dotyczące ponoszenia kosztów oświetlenia przejścia podziemnego w pełnej wysokości i żądania zwrotu tej kwoty 50%, bowiem takie rozstrzygnięcie nie wynika ani z decyzji II instancji ani z decyzji I instancji. Na marginesie jedynie Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 39 ust. 4 udp., utrzymanie obiektów i urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami, należy do ich posiadaczy. Z powołanego przepisu nie wynika natomiast obowiązek ponoszenia kosztów oświetlenia w całym przejściu podziemnym przez podmiot zajmujący jedynie jego część. Jak słusznie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji kwestie regulowania rozliczenia za prąd nie są przedmiotem decyzji o zajęcie pasa drogowego i powinny być regulowane przez umowy cywilnoprawne.
30 Reasumując, w ocenie Sądu I instancji, działanie kontrolowanego organu nie naruszyło art. 2, 7, 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż działanie kontrolowanego organu miało miejsce na podstawie i w granicach prawa, nie doszło w trakcie niniejszego postępowania do naruszenia przez organ zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6, 77, 107, 138 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dokonanie jego oceny prowadzącej do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
31 WSA nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o drogach publicznych, w szczególności art. 20 pkt 4 tej ustawy. Przepis powyższy wprowadza jedynie obowiązek zarządcy drogi utrzymania nawierzchni drogi i chodników, jest to jednak zasada ogólna, która może ulec modyfikacji.
32 [...] w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
33 Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:
34 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną, jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2, art. 7, art. 32, art. 87 oraz art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 4, art. 39 ust. 4, art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 140, poz. 1481), oraz § 4 i § 60 - 67 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735) przez przyjęcie, że podmiot zajmujący jedynie część przejścia podziemnego ponosi obowiązek utrzymania czystości i oświetlenia w całym przejściu podziemnym, co rażąco narusza dyspozycję art. 39 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz polegające na określeniu warunków i zastosowanie przepisów sprzecznie ustawowych jako podstawy materialnej zaskarżonego orzeczenia, a także polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, co skutkowało oddaleniem skargi, pomimo że była ona zasadna co narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz nakaz równego traktowania, będący emanacją określonej w art. 32 Konstytucji zasady równości;
35 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 2, art. 32, art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 77, 107 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 167/14, brak uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu podstaw w konsekwencji naruszenia prawa materialnego i procesowego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej w szczególności samorządowego kolegium odwoławczego;
36 3. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) oraz art. 141 § 2 i § 4 p.p.s.a. polegające na nie wzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy a przede wszystkim na nie rozpoznaniu zarzutów skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
37 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
38 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.
39 Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
40 Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu, który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie wykładni odmiennej, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz wyjaśnienie jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
41 Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że uzasadniając skargę kasacyjną, skarżący wskazali, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, kto ponosi koszty utrzymania drogowych obiektów inżynierskich – przejść podziemnych zlokalizowanych w pasie drogowym, w tym ponoszenia kosztów oświetlenia, o których mowa w art. 20 pkt 4 w zw. z art. 40 ust.1 pkt 4 u.d.p., ich powierzchni ogólnodostępnej przeznaczonej do ruchu pieszego w sytuacji gdy adresat decyzji zajmuje tylko jego część. Podnieśli, że z przepisu art. 39 ust.4 u.d.p. nie wynika obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania czystości i oświetlenia w całym przejściu podziemnym przez podmiot zajmujący jedynie jego część. Wskazali również, że taka ocena prawna została wyrażona w wyroku NSA sygn. akt II GSK 111/14.
42 Z dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że rzeczywistej istoty problemu skarżący upatrują w tym, że Prezydent m. st. Warszawa zezwalając innemu niż skarżący podmiotowi na zajęcie pasa drogowego w tym samym przejściu podziemnym, w decyzjach określał zwrot ½ poniesionych przez ten podmiot kosztów zużycia energii elektrycznej dotyczącej ogólnodostępnej części przejścia podziemnego, którego to uprawnienia skarżącym nie przyznano.
43 Dokonując oceny pierwszego ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, to jest zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów art. 2, 7, 32, 87 i 184 Konstytucji RP, art. 4, art. 39 ust. 4, art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 20 pkt 4 u.d.p. oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i § 4 i § 60 - 67 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest nietrafny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym.
44 Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem strony, rozumienia naruszonego przepisu. Wyjaśnień takich w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zabrakło.
45 Wskazanych przepisów Konstytucji RP WSA nie mógł naruszyć poprzez ich błędne zastosowanie, ponieważ nie były one podstawą wyrokowania, a w postępowaniu administracyjnym podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Podobnie nie były podstawą wyrokowania i wydania decyzji wskazane w zarzucie przepisy rozporządzeń Rady Ministrów i Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz art. 20 pkt 4 u.d.p., zaś art. 4 u.d.p. definiuje użyte w ustawie określenia. Natomiast przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. był podstawą udzielenia skarżącym zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a skarżący nie uzasadnili na czym miałoby polegać jego błędne zastosowanie.
46 Niewłaściwego zastosowania przepisów skarżący kasacyjnie upatrują w przyjęciu przez organy orzekające i WSA, że podmiot zajmujący jedynie część przejścia podziemnego ponosi obowiązek utrzymania czystości i oświetlenia w całym przejściu podziemnym, co rażąco narusza dyspozycję art. 39 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, a także polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, co skutkowało oddaleniem skargi, pomimo że była ona zasadna co narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz nakaz równego traktowania, będący emanacją określonej w art. 32 Konstytucji zasady równości.
47 Zarzut ten jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, ponieważ będąca przedmiotem kontroli w tym postępowaniu sądowym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2016 r. zezwalająca na zajęcie przez skarżącym kasacyjnie określonego pasa drogi nie nakładała na nich obowiązku ponoszenia kosztów oświetlenia w całym przejściu podziemnym, co trafnie stwierdził Sąd I instancji. Decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] października 2015 r. w punkcie 4 orzekła o ustaleniu pozostałych warunków zajęcia pasa drogowego, stanowiące załącznik nr 2 do niniejszej decyzji. Zgodnie z punktem 1.4) warunków zajęcia pasa drogowego i umieszczenia pawilonu w przejściach podziemnych określonych w załączniku nr 2 do decyzji [...]z dnia [...] października 2015 r. skarżący kasacyjnie zobowiązani byli do wykonywanie obowiązków związanych z utrzymaniem czystości, porządku i bezpieczeństwa w zakresie wymaganym ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity w Dz.U. z 2012 r., poz. 391) na terenie całego przejścia podziemnego, w tym na schodach i klatkach schodowych, przy czym załączniku nr 2 do decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 14 października 2015 r. w tym punkcie została uchylona, a postępowanie w tym zakresie umorzono decyzją SKO z dnia 7 czerwca 2016 r. Podkreślić należy, że tą decyzją SKO uchyliło także decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 14 października 2015 r. w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego - załącznik nr 2 do tej decyzji w zakresie ostatniego przecinka pkt 1.6 ) i pkt 1. 10) i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, iż po przecinku dopisek dopisano: "w części zajętej przez wnioskodawców. “.
48 Zarzut naruszenia wynikającej z art. 32 Konstytucji RP zasady równości skarżący wywodzą z faktu, że Prezydent m.st. Warszawy zezwalając innym podmiotom na zajęcie pasa drogowego w tym samym przejściu podziemnym, określił w decyzjach dotyczących tych podmiotów zwrot ½ poniesionych kosztów zużycia energii elektrycznej dotyczącej ogólnodostępnej części przejścia podziemnego.
49 Zarzut ten jest nieuzasadniony. W kwestii takiej wypowiedział się już NSA w wyroku II GSK 111/14, stwierdzając, że dla oceny legalności kontrolowanej decyzji nie ma znaczenia powoływana przez skarżących praktyka zwrotu 50 % kosztów zużytej energii elektrycznej dla innych podmiotów. Stanowisko to, znajduje odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
50 Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że istoty sporu skarżący upatrują w kwestiach, które nie były przedmiotem orzekania przez organy administracji, w kontrolowanej decyzji nie ma rozstrzygnięcia dotyczącego ponoszenia kosztów oświetlenia dotyczących ogólnodostępnej części przejścia podziemnego, a sąd administracyjny nie mógł dokonać kontroli nieistniejącego w tej materii rozstrzygnięcia.
51 W pierwszym z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, zarzucono naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 2, art. 32, art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 77, 107 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 167/14, ( z uzasadnienia kasacji wynika, że chodziło o wyrok NSA sygn. akt II GSK 111/14) brak uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu podstaw w konsekwencji naruszenia prawa materialnego i procesowego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej w szczególności samorządowego kolegium odwoławczego.
52 W pierwszej kolejności NSA stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.
53 Stwierdzić należy, że wyrok z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 111/14, jak i wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 167/14 nie zapadł w rozpoznawanej sprawie, nie wiązał ani Sądu, ani SKO. W tej sprawie SKO wydając zaskarżoną decyzję zastosowało się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie podstawy ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego.
54 Przechodząc do oceny naruszenia kolejnych wskazanych w ramach omawianego zarzutu przepisów należy ponownie przypomnieć, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym sformalizowanym, i profesjonalnym, co oznacza, że jej skuteczność zależy od trafności i poprawności zbudowania zarzutu i przedstawienia jego uzasadnienia. Zatem skarga kasacyjna powinna wskazywać, które działania Sądu I instancji i w jaki sposób naruszały prawo procesowe lub materialne poprzez akceptację wadliwych działań organów administracji. Ogólnikowe powołanie się na przepisy Konstytucji RP, to jest art. 2, art. 32, art. 184 i przepisy art. 6, 7, 77, 107 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. bez wskazania, w jaki sposób organ wymienione przepisy naruszył, wymogu tego nie spełnia. Wskazanych przepisów Konstytucji WSA nie mógł naruszyć, ponieważ nie były one podstawą wyrokowania, a w postępowaniu administracyjnym podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Przepisy konstytucyjne mogłyby zostać naruszone, ale tylko poprzez naruszenie konkretnych przepisów procesowych, gdyż wyrażone w nich zasady konkretyzują przepisy określonych procedur k.p.a. i p.p.s.a. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona nie podniosła skutecznie zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. ani p.p.s.a., to tym samym nie wykazała naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji RP. Brak wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie przepisów prawa procesowego powoduje, że wymienione zarzuty są gołosłowne i nie spełniają wymogów ustawowych, zatem nie mogą zostać uznane za usprawiedliwione.
55 Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez wyrok art. 141 § 2 i § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zdaniem autora skargi kasacyjnej polega na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a przede wszystkim nierozpoznaniu przez WSA zarzutów skargi. Z treści art. 141 § 2 p.p.s.a. wynika, że w sprawie, w której oddalono skargę, sporządza się uzasadnienie na żądanie strony złożone w ustawowo określonym terminie. Wyrok objęty skargą kasacyjną posiada uzasadnienie pomimo oddalenia skargi, zatem zostało ono sporządzone, a więc nie mogło dojść do naruszenia tej normy prawnej. Z kolei art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku. Analiza tej części wyroku wskazuje, że uzasadnienie spełnia warunki z art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten nie nakazuje odniesienia się przez Sąd do każdego z podnoszonych w skardze zarzutów. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Deficytu uzasadnienia wyroku strona skarżąca upatruje w nieodniesieniu się przez WSA (a uprzednio przez SKO) do podnoszonego przez stronę problemu ponoszenia kosztów oświetlenia przejścia podziemnego. Zarzut ten jest nieuzasadniony również dlatego, że Sąd I instancji podnoszenie tego problemu przez stronę zauważył i stwierdził, że twierdzenia skarżących są w tym zakresie bezzasadne, ponieważ żadna z części zaskarżonej decyzji nie nakładała na nich tego obowiązku wskazując, że okoliczność ta nie może być przedmiotem oceny z punktu widzenia przestrzegania prawa w tej sprawie, gdyż nie jest elementem stanu faktycznego lub prawnego tej sprawy. Brak zgody strony, co do ocen sformułowanych w uzasadnieniu wyroku nie oznacza naruszenia wskazanego przepisu.
56 Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 7
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 87
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 2, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o drogach publicznych, art. 4
- Ustawa o drogach publicznych, art. 20
- Ustawa o drogach publicznych, art. 39
- Ustawa o drogach publicznych, art. 40