Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r., II GSK 1083/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r., II GSK 1083/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1460/13 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia
3 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1460/13, oddalił skargę spółdzielni [...] z siedzibą w K., na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiającą spółdzielni przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
4 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
5 Spółdzielnia złożyła wniosek do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o
6 płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem
7 Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 3 lipca 2011 r. do
8 dnia 2 lipca 2012 r.
9 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzją Nr [...], odmówił spółdzielni przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Wskazał, że za kwalifikowane przychody do przyznania płatności przyjmuje się tylko te, które powstały ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy i sprzedanych przez Grupę podmiotom, nie będącym członkami Grupy. Natomiast spółdzielnia jako odbiorcę wskazała "K." W. P. będącego członkiem Grupy.
10 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w wyniku odwołania
11 spółdzielni, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., utrzymał w mocy decyzję organu
12 pierwszej instancji uznając za zasadne argumenty przedstawione w uzasadnieniu
13 decyzji organu I instancji.
14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę spółdzielni
15 od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę oddalił.
16 W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasady przyznawania oraz wypłaty
17 pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały zawarte
18 w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w
19 sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w
20 ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju
21 1
22 Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.), zwanego
23 dalej rozporządzeniem, w szczególności w § 8 tego rozporządzenia. Sąd I instancji
24 zauważył, że przeprowadzona przez organ kontrola administracyjna wniosku
25 spółdzielni wykazała, iż Z. C., członek Grupy, we wniosku złożonym (w
26 trybie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia
27 bezpośredniego) o przyznanie płatności bezpośrednich nie zadeklarował
28 prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji zbóż, w związku z
29 powyższym, nie mógł dostarczyć do Grupy wytworzonych w swoim gospodarstwie
30 rolnym zbóż. Słusznie więc organy administracji publicznej nie uznały jako
31 kwalifikowane kosztów sprzedaży przez Grupę produktów dostarczonych przez
32 Z. C. Nadto, w trakcie weryfikacji wniosku, w załączniku nr 3 jako
33 odbiorcę wykazano firmę "K." W. P. Z danych z wpisu w rejestrze REGON (Ewidencja Działalności Gospodarczej) prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy K. - "K."
34 W P., zgodnie z wykładnią przepisu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155 poz. 1095 ze zm.) wynika, że ww. przedsiębiorstwo jest tożsame z osobą W. P., który jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "K." W. P. Zebrana dokumentacja wskazuje, że W. P. jest również członkiem Grupy. Zdaniem Sądu I instancji, przepis § 8 rozporządzenia wskazuje na brak możliwości uwzględnienia jako podstawy określenia pomocy finansowej sprzedaży dokonanej przez Grupę poprzez "K." W. P. W tej sytuacji słusznie organ uznał, iż kwota kwalifikująca się do
35 przyznania pomocy powinna zostać pomniejszona o kwotę obejmującą sprzedaż
36 przedsiębiorstwu "K." w wysokości 3. 104. 475, 69 zł. Sąd I instancji uznał za
37 trafny pogląd o niekwalifikowalności przychodów netto Grupy w łącznej wysokości 3.
38 132 574, 82 zł (kwota obejmująca sprzedaż produktów przedsiębiorstwu "K." +
39 kwota 28 099, 13 zł z faktury nr [...] z dnia 5 sierpnia 2011 r., obejmująca
40 sprzedaż produktów dostarczonych przez Z. C.). W ocenie Sądu,
41 organy działając zgodnie art. 30 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, jak również mając na
42 uwadze przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia, prawidłowo odmówiły Grupie przyznania
43 płatności. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi jednoznacznie, iż wysokość
44 udzielanej pomocy ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych
45 ...................................................
46 .............2
47 przychodów netto ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym
48 członkami grupy. Sąd powołał się na treść art. 535 Kodeksu cywilnego, z którego
49 wynika, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na
50 kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz
51 odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Wskazał, że umowa sprzedaży jest umową
52 dwustronną, zawartą między sprzedawcą w tym wypadku Grupą a kupującym czyli
53 odbiorcą produktów niebędącym członkiem grupy. Ponieważ § 8 ust. 1
54 rozporządzenia stanowi, że produkty powinny być sprzedawane określonym
55 podmiotom, oznacza to, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, że chodzi o
56 zawarcie umowy sprzedaży między podmiotami, o których mowa w przepisie, tj.
57 grupą i odbiorcami niebędącymi członkami grupy. Nie jest potrzebne doprecyzowanie
58 w przepisie, że zbycie produktów powinno nastąpić bezpośrednio między Grupą a
59 podmiotem zewnętrznym, gdyż wyraz "sprzedane" ma precyzyjne znaczenie.
60 Zdaniem Sądu, zaproponowana przez pełnomocnika spółdzielni rozszerzająca
61 wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia jest sprzeczna z celami działania określonymi w
62 art. 35 rozporządzenia Komisji nr 1698/2005. Według Sądu, w badanej sprawie
63 trudno uznać, że utworzenie Grupy ułatwiło sprzedaż produktów wytworzonych przez
64 W. P. osobie fizycznej prowadzącej działalność pod nazwą
65 "K.". W efekcie produkty nie zostały
66 wprowadzone do obrotu w rozumieniu przepisów określających cel działania. Sąd
67 zauważył, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia do wniosku załącza się
68 wykazy faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym,
69 potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy
70 produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w
71 gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
72 Załączone do materiału dowodowego faktury potwierdzające sprzedaż produktów
73 przez "K." nie mogły zostać uwzględnione, jako niewystawione przez Grupę.
74 Sąd podkreślił, że kontrole, o których mowa w skardze były przeprowadzane w
75 2008r. i w 2011r. Wówczas zakres czynności tych kontroli nie obejmował weryfikacji
76 nabywcy z faktur wynikających z załącznika nr 3 dołączonego do wniosku o płatność.
77 Sąd wskazał, że dopiero od dnia 9 marca 2012 r. obowiązuje zarządzenie Nr
78 21/2012 z dnia 8 marca 2012r. Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
79 Rolnictwa w sprawie wprowadzenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy finansowej
80 w ramach działania Grupy producentów rolnych objętej Programem Rozwoju
81 ..........................................................
82 .......3
83 Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 i wzoru wniosku o płatność w ramach
84 działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów
85 Wiejskich. W nowym wzorze, w załączniku numer 3 uwzględniono dodatkowe
86 kolumny dotyczące nazwy, adresu oraz NIP nabywcy z faktury VAT/rachunku, celem
87 umożliwienia sprawdzenia spełnienia wymogu wynikającego z przepisu § 8 ust. 1
88 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w
89 sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w
90 ramach działania "Grup producentów ro!nych"(...). Wobec treści załącznika nr 3,
91 gdzie z tytułu załącznika wynika, iż jest to: "Wykaz faktur VAT i rachunków,
92 uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto
93 grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze wzglądu na które grupa
94 została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych
95 odbiorcom niebędącym członkami grupy" oraz złożonych oświadczeń i zobowiązań,
96 weryfikacja w zakresie udzielenia pomocy finansowej oparta była o wniosek wraz z
97 załącznikami. Zdaniem Sądu, zgodnie z akapitem 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia
98 Komisji nr 65/2011 ciężar dowodu spoczywa na beneficjencie pomocy. W toku
99 postępowania administracyjnego Grupa nie udowodniła, że włączenie faktur
100 wystawionych na firmę "K." nastąpiło bez jej winy. Należało zatem przyjąć, że
101 akapit 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 nie może mieć w tej sprawie
102 zastosowania, a w konsekwencji należało zastosować zmniejszenie z ww. przepisu.
103 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie
104 pełnomocnika przy doręczeniu postanowienia o sprostowaniu, Sąd zauważył, iż
105 powyższe w żaden sposób nie przyczyniło się do powstania ujemnych skutków
106 procesowych dla spółdzielni. Sąd wskazał też, że postępowanie w zakresie
107 przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z
108 art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
109 z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
110 Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii
111 Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze
112 decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że
113 przepisy ustawy stanowią inaczej. Zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy
114 stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a.,
115 nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków
116 niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
117 4
118 mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją
119 odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady
120 postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego
121 przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek
122 wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym
123 obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej
124 inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo
125 gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli
126 mają one znaczenie dla sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został
127 ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we
128 wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych
129 uczestników postępowania. Na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie
130 ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie
131 uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy. Z kolei w myśl art. 21 ust. 3
132 ustawy, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania
133 dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.
134 W skardze kasacyjnej spółdzielnia wniosła o uchylenie zakwestionowanego
135 wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I
136 instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
137 Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik
138 sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 oraz w zw. z art. 141 § 4 p.ps.a.
139 oraz art. 141 § 1 p.p.s.a. Nadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenia prawa
140 materialnego, tj. § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20
141 kwietnia 2007 r w spawie szczegółowych warunków (...) poprzez niewłaściwą
142 wykładnię, skutkującą wadliwym zastosowaniem, tj. uznaniem, że nie jest możliwe
143 udzielenie grupie producentów rolnych pomocy w sytuacji, gdy sprzedaż produktów
144 wyprodukowanych przez grupę odbiorcom niebędącym, członkami grupy następuje
145 za pośrednictwem członka grupy; art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr
146 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r w sprawie wsparcia rozwoju obszarów
147 wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z
148 20 września 2005 r. (Dz. Urz. UE.L. Nr 277, s. 1, dalej jako rozporządzenie ramowe)
149 przez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem, tj.
150 uznaniem, że jedynym celem utworzenia i działania grupy producentów rolnych jest
151 5
152 ułatwienie wprowadzenia wytworzonych przez grupę producentów produktów do
153 obrotu. Przejawów naruszenia procedury skarżąca kasacyjnie doszukiwała się w
154 nieuwzględnieniu, jako dowodu w sprawie, faktur potwierdzających sprzedaż
155 produktów przez członka grupy, odbiorcom niebędącym członkami grupy. Zarzuciła
156 także wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku.
157 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
158 Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
159 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
160 Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach wskazanych w
161 przepisie art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną
162 wykładnię oraz naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na
163 wynik sprawy. Wskazany sposób sformułowania podstaw kasacyjnych uzasadnia,
164 aby w pierwszej kolejności ocenić zarzuty dotyczące naruszenia przepisów
165 postępowania. Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem oceniane
166 przez Naczelny Sąd Administracyjny, jedynie wówczas, gdy stanowiący podstawę
167 wydanego wyroku stan faktyczny sprawy jest bezsporny lub, gdy jego ustalenia nie
168 zostały skutecznie podważone poprzez wykazanie naruszenia przepisów
169 postępowania przez Sąd I instancji.
170 Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania środków finansowych z tytułu
171 pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Spółdzielnia wskazała
172 jako odbiorcę produktów (w wyniku sprzedaży), "K." W. P., który jest jednocześnie członkiem Spółdzielni [...] z siedzibą w K., stanowiącej " Grupę" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" (...).
173 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1
174 p.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten nie jest
175 uprawniony. Orzekanie na podstawie akt sprawy, o czym stanowi art. 133 § 1
176 powołanej wyżej ustawy, oznacza, że dokonując oceny legalności zaskarżonego
177 aktu, Sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u
178 6
179 podstaw wydania kontrolowanego aktu. Zasadniczo, sąd administracyjny nie
180 dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym aktem, uwzględniając w tej mierze
181 jedynie uzupełniające dowody z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a,
182 oraz fakty powszechnie znane, co wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z
183 dnia 2 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1060/09, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010
184 r., sygn. akt I GSK 3/10). Przede wszystkim wnosząca skargę kasacyjną spółdzielnia
185 nie uzasadniła poglądu, że "Sąd był zobowiązany wskazać na wadliwe działanie
186 organu polegające na nieuwzględnieniu przedmiotowych faktur, a nie czyniąc tego
187 Sąd naruszył przepisy procedury powielając wadliwą ocenę materiału dowodowego".
188 Uzasadnienie zarzutu jest warunkiem jego skuteczności, natomiast roli uzasadnienia
189 nie może pełnić odmienne przekonanie strony, jeśli nie jest poparte rzeczowymi
190 argumentami. Tych rzeczowych argumentów w uzasadnieniu zarzutu skargi
191 kasacyjnej zabrakło. To samo dotyczy zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który
192 stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany
193 zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
194 Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
195 dotyczący zasad budowy uzasadnienia, chociaż Naczelny Sąd Administracyjny w
196 pełni podziela poglądy wnoszącej skargę kasacyjną i przywołane przez nią
197 orzecznictwo, co do zasad budowy uzasadnienia orzeczenia (s. 7 skargi kasacyjnej).
198 Nie oznacza to jednak, że te zasady nie zostały w sprawie dochowane i to w stopniu
199 mającym wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut
200 za bezzasadny z następujących powodów: Po pierwsze nie został spełniony warunek
201 prawidłowości budowy zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.p.s., tj. nie zostało wykazane w
202 skardze kasacyjnej, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co
203 więcej, element "istotności" został pominięty w rozważaniach skargi kasacyjnej. Po
204 drugie, uzasadnienie zarzutu opiera się na subiektywnym, lecz niewykazanym
205 przekonaniu wnoszącej skargę kasacyjną, o tym, że uzasadnienie wyroku "nie jest
206 przekonywujące", "nie stanowi konsekwentnej, logicznej, pełnej i przekonywującej
207 syntezy". Skoro zaproponowana przez skarżącą kasacyjnie wykładnia § 8 ust. 1
208 rozporządzenia jest sprzeczna z celami i niektórymi działaniami określonymi w art. 35
209 rozporządzenia Komisji nr 1698/2005, nie może być ona stosowana w sprawie,
210 ponieważ udaremnienie jednego z celów aktu prawnego, wobec jednoznacznej treści
211 przepisów, wyklucza stosowanie proponowanej wykładni. Wnosząca skargę
212 7
213 kasacyjną zarzucając nie odniesienie się do art 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27
214 stycznia 2011 r o szczegółowych zasadach wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr
215 1698/2005 zdaje się nie dostrzegać zastrzeżenia z początkowej części przepisu "Nie
216 naruszając przepisów szczegółowych", jak też tego, że w przywołanym przepisie jest
217 też kilka innych "dyrektyw wykładni". Trudno podzielić pogląd wnoszącej skargę
218 kasacyjną o "nie spełnieniu wymagań co do sfery argumentacyjnej", skoro z treści
219 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji jednoznacznie wynikają przyczyny - i to
220 zarówno na gruncie prawa krajowego jak i prawa unijnego - odmowy przyznania
221 spółdzielni pomocy finansowej ze środków unijnych.
222 Odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
223 W tym zakresie spór w sprawie dotyczy wykładni § 8 ust. 1 powoływanego wyżej
224 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...)
225 Nie jest trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 8 ust. 1
226 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r
227 ..."poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą wadliwym zastosowaniem".
228 Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji
229 lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd
230 subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada
231 hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często
232 konsekwencją jego błędnej wykładni i tak też jest sformułowany zarzut w skardze
233 kasacyjnej. NSA wskazuje, że z § 8 ust. 1 rozporządzenia wprost wynika sposób w
234 jaki ustala się wysokość udzielanej pomocy a mianowicie ustala się na podstawie
235 wartości przychodów ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym
236 członkami grupy. Sprzedaż produktów przez grupę "K.", prowadzonego
237 przez producenta będącego członkiem Grupy narusza ww. cel działania, nawet
238 gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z innym podmiotem niż samym producentem.
239 W efekcie produkty nie zostały wprowadzone do obrotu w rozumieniu przepisów
240 określających cel działania. Skoro § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że produkty
241 powinny być sprzedawane określonym podmiotom ("odbiorcom niebędącym
242 członkami grupy"), oznacza to zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, że chodzi o
243 zawarcie umowy sprzedaży między podmiotami, o których mowa w przepisie, tj.
244 pomiędzy grupą a odbiorcami niebędącymi członkami grupy. Warunek ten nie został
245 8
246 w sprawie spełniony, zatem niemożliwe było przyznanie spółdzielni pomocy
247 finansowej. Powyższe oznacza, że zarówno rozumienie spornego przepisu, jak i jego
248 późniejsze stosowanie było zgodne z prawem, na co wskazują wyniki jednoznacznej
249 wykładni językowej. Nadto zrzeszenie producentów w grupie ma sens wtedy, kiedy
250 ułatwia wprowadzenie wytworzonych produktów do obrotu, czyli poprzez sprzedaż
251 podmiotom nienależącym do grupy, stąd regulacja § 8 ust 1 rozporządzenia. Po co
252 tworzyć grupę, jeśli sprzedaż wytworzonych przez członków grupy towarów
253 następowałaby za pośrednictwem członka grupy? NSA zauważa nadto, że § 8 ust. 1
254 rozporządzenia jest spójny z art. 35 ust. 1 lit b rozporządzenia Komisji UE Nr 65/2011
255 z dnia 27 stycznia 2011, ponieważ wsparcia udziela się w celu ułatwienia tworzenia i
256 działalności administracyjnej grup producentów do celów wspólnego wprowadzania
257 towarów do obrotu. Celowe jest organizowanie się w grupy producentów jeżeli
258 następuje dostosowanie produkcji do warunków rynkowych, poprawa efektywności
259 gospodarowania, planowania produkcji, organizowania sprzedaży i in. Cele te nie
260 zostaną osiągnięte, jeśli uznać za zgodny z prawem sposób rozumienia prawa przez
261 wnoszącą skargę kasacyjną, a jej działanie za zgodne z prawem.
262 Z powyżej przedstawionych powodów nie jest też trafny zarzut naruszenia art.
263 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r w
264 sprawie Wsparcia Rozwoju Obszarów Wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na
265 rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 20 września 2005 r (Dz. Urz. UE.L. Nr
266 277, s. 1, dalej jako rozporządzenie ramowe) przez jego niewłaściwą wykładnię
267 skutkującą niewłaściwym zastosowaniem. Sposób interpretacji przepisów
268 dotyczących działania grup nie powinien udaremniać jednego z celów dla których
269 grupa została utworzona tj. ułatwienia wprowadzenia wytworzonych przez grupę
270 producentów produktów do obrotu.
271 Na gruncie rozporządzenia nr 1698/2005 prawodawca unijny stanowi w ust. 1, że
272 wsparcia ze środków dotyczących wspierania, tworzenia grup producentów ( art. 20
273 lit. d) ppkt ii) udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej
274 grup producentów do celów:
275 a) dostosowania do wymogów unijnych procesu produkcyjnego i produkcji
276 producentów, którzy są członkami takich grup;
277 9
278 b) wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
279 c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, że
280 szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
281 Z przywołanej regulacji wynika jednoznacznie, że udzielane wsparcie ukierunkowane jest na realizowanie celu w postaci ułatwienia tworzenia i działalności grup producentów, a w jego ramach ściśle określonych celów szczegółowych, w tym m.in. produkcji, a w konsekwencji w szczególności wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu. Uznanie za prawidłową wykładnię " rozszerzającą" autora skargi kasacyjnej doprowadziłoby do sytuacji, w której wsparcie zostałoby udzielone grupie, której działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona. NSA wskazuje, że z orzecznictwa sądowo - administracyjnego wynika, iż "zasadą powinno być uznanie, że członkowie grupy producenckiej powinni produkować produkt, ze względu na który grupa powstała i sprzedawać go za pośrednictwem grupy" (por.
282 wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r II GSK 2138/11, CBOSA). W innym wyroku NSA wprost stwierdził, że "przyznanie pomocy, o której mowa w art. 35 rozporządzenia
283 Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (w związku z § 1 i
284 § 3 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013) (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) zdeterminowane jest, jako warunkiem podstawowym "wspólnego działania" producentów w ramach grupy, tj. działaniem podejmowanym przez wszystkich ich członków. Tylko w ten sposób realizować się może bowiem
285 istota samej pomocy" (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 942/10, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wykazuje szacunek dla tych poglądów, ze skutkiem wyrażonym w sentencji.
286 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstewie art.
287 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
288 10
289 -----------------------
290 II GSK 1083/14
291 il GSK 1083/14
292 II! GSK 1083/14
293 II GSK 1083/14
294 II GSK 1083/14
295 12
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 535
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 40 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 1, § 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174