Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2013 r., II GSK 106/12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II GSK 106/12
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Ubezpieczenie społeczne
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Dariusz Dudra (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1220/11 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1220/11, oddalił skargę K. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne

3 Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 [...] złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wskazując na trudną sytuacją finansową i problemy zdrowotnej.

5 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) decyzją z [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od października 2000 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz należnych od nich odsetek z uwagi na ich przedawnienie. Jednocześnie odmówił umorzenia należności za okres od kwietnia 2001 r. do lipca 2001 r. oraz od września 2001 r. do grudnia 2001 r. w łącznej wysokości [...] zł.

6 W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniosku skarżącej, ZUS decyzją z [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2011 r. podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

7 W uzasadnieniu organ powołał treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.; dalej: usus wskazując, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny wskazał, że wobec skarżącej nie można mówić o całkowitej nieściągalności.

8 Dokonując oceny istnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 28 usr 3a usus organ zauważył, że choć regulowanie obciążających skarżącą zobowiązań będzie stanowiło utrudnienie w zaspokajaniu potrzeb skarżącej i jej rodziny, to norma zawarta w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. uprawnia do uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek Umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek i stanowi odstępstwo od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję podał, że wobec skarżącej nie zachodzi żadna z 6 ustawowych przesłanek całkowitej nieściągalności należności określonych w art. 28 ust 3 usus.

10 Sąd pierwszej instancji podniósł, że decyzje w przedmiocie umorzenia ww. zaległości mają charakter uznaniowy, co oznacza, że ZUS nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia nawet w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie, czy w ww. rozporządzeniu, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznaniowość decyzji oznacza także, iż sądowa kontrola takich decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie, a nie rozstrzygnięcie, albowiem o tym, czy składki powinny być umorzone rozstrzyga organ, a nie sąd.

11 Sąd pierwszej instancji podał, że skarżąca prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe. Źródło utrzymania skarżącej i jej męża stanowi pobierana przez niego emerytura w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie. Skarżąca korzysta również z pomocy finansowej córek. W związku z problemami zdrowotnymi (uniemożliwiającymi podjęcie pracy fizycznej) skarżąca ponosi koszty leczenia w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Wydatki gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Dodatkowo w okresie zimowym opłata za gaz wynosi ok. [...] zł miesięcznie, a wszelkimi kosztami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżąca dzieli się (w równych częściach) z matką. Zauważono również, że mąż skarżącej posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek gotówkowych, których spłata wynosi ok. [...] zł miesięcznie. Organ zauważył także, że skarżąca jest właścicielką [...] części udziału nieruchomości o pow. [...] ha, oraz samochodu osobowego marki [...] r. o szacunkowej wartości ok. [...] zł. Podniesiono także, iż skarżąca, pomimo że jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej, ani nie posiada zobowiązań w instytucjach publicznych, bankach oraz u osób fizycznych. w sytuacji skarżącej można mówić o znacznym utrudnieniu w zaspokojeniu potrzeb rodziny w przypadku uregulowania obciążających skarżącą zaległości, to jednak sytuacja skarżącej w istotny sposób nie różni się od ogółu sytuacji innych płatników składek, a ZUS stosuje umorzenie tylko w sytuacjach nadzwyczajnych.

12 W ocenie WSA, stanowisko organu odmawiające umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w sprawie jest zasadne i nie narusza powołanych przepisów postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, rozważając niniejszą sprawę na gruncie wszystkich regulacji dotyczących umarzania składek, w odniesieniu do interesu społecznego, jak i słusznego interesu wszystkich obywateli oraz na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, że powoływane przez skarżącą okoliczności nie oznaczają pozbawienia możliwości spłacenia zadłużenia wobec ZUS.

13 Sąd podniósł, że organ rozważył też wszystkie przesłanki, od zaistnienia których uzależnione jest ewentualne umorzenie zaległych składek. Okoliczność iż ostatecznie odmówił ich umorzenia, nie czyni decyzji wadliwą. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji poczyniono, mieszczą się bowiem w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów, jak i prawa materialnego. Organ szczegółowo zebrał, opisał i przeanalizował zebrany materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji zarówno I jak i II instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

14 Sąd podkreślił, że z dniem 1 stycznia 2003 r. wydłużony został przewidziany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. termin przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z pięciu do dziesięciu lat. Zmianę tę wprowadziła ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, z późn. zm.).

15 Zdaniem WSA nieprzedawnione w 2002 r., należności składkowe przedawniają się dopiero z upływem dziesięciu lat. W ustawie zmieniającej nie przewidziano bowiem przepisu przejściowego. W związku z tym nietrafny jest pogląd, że należności ze składek, co do których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 2003 r., przedawniają się po pięciu latach, a powstałe później dopiero po dziesięciu latach. Art. 24 ust. 4 u.s.u.s. jest jednoznaczny i stanowi, że "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie dziesięciu lat od dnia, w którym stały się wymagalne". Zatem od 1 stycznia 2003 r. przepis ten odnosi się do wszystkich należności, wobec których nie upłynęło jeszcze dziesięć lat od dnia ich wymagalności. Zdaniem SN przyjęcie odmiennego stanowiska wymagałoby istnienia przepisu rozdzielającego terminy przedawnienia należności zależnie od daty wymagalności składek przed i po nowelizacji, a takiego przepisu nie ma.

16 Sąd podniósł, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności, w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów, skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ, przy uwzględnieniu zasady uznaniowości takiego rozstrzygnięcia.

17 [...] zaskarżyła wyrok Sądu w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

18 Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 11 poz. 74 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego odmówiono umorzenia zaległości w składach ZUS, podczas gdy skarżąca jest trwale pozbawiona możliwości spłaty przedmiotowego zadłużenia.

19 Zarzucono także naruszenia prawa materialnego wymienionego w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym z dnia przed 1 stycznia 2003 r. w zw. z art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074) poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego nie uwzględniono faktu przedawnienia zobowiązania w składkach na ubezpieczenia społeczne powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r.

20 Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. z 2010r. Dz. U. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że osoba niewystawiająca faktur i nie wykonująca żadnych usług prowadziła działalność gospodarczą.

21 Zarzucam także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. (t.j. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w wyniku czego uznano okresy prowadzenia działalności gospodarczej jako niezapłacone, podczas gdy ZUS wskazał te okresy nie mając na tę okoliczność żadnych dokumentów ani dowodów.

22 W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ta prowadziła działalność gospodarczą w okresach objętych wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Podlegała wówczas ubezpieczeniu zdrowotnemu z emerytury męża.

23 Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ZUS nie posiadała żadnych dokumentów żadnych dokumentów z których wynikałoby na jakich zasadach wskazano okresy kiedy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, a kiedy nie prowadziła tej działalności. Skarżąca nie składała żadnych oświadczeń, że zawiesza działalność gospodarczą lub ją wznawia. Zatem okresy te są fikcyjne

24 Według skarżącej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają tylko osoby, które faktycznie prowadzą działalność gospodarczą. Pod pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej rozumie się: wykonywanie usług, działalność producencką lub sprzedaż usług. Zatem aby prowadzić działalność gospodarczą należy dokonywać sprzedaży czegokolwiek. W niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca. Skarżąca była zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej, nie dokonując jakiejkolwiek sprzedaży. Zatem nie prowadziła działalności gospodarczej i nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

25 W ocenie autora skargi kasacyjnej z dniem 1 stycznia 2003r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074). Akt ten znowelizował z dniem 1 stycznia 2003 r. przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym wydłużono do wszystkich należności ZUS termin przedawnienia do 10 lat. Zgodnie z art. 23 ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Przy czym nie przewidziano przepisów przejściowych. Z tego też powodu przepis wydłużający okres przedawnienia wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i nie obowiązuje wstecz zgodnie z zasadą Iex retro non agit. Dodatkowo skarżąca wskazała, że przepisy dotyczące przedawnień należą do prawa materialnego. Z tej przyczyny przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy do prawa materialnego, gdzie obwiązuje generalna zasada nie działania ustawy wstecz.

26 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

27 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

28 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

29 Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

30 Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.

31 Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

32 Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa pozwalały, aby Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny legalności wyroku Sądu I instancji.

33 W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), zwanej dalej u.s.d.g., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że osoba niewystawiająca faktur i niewykonująca żadnych usług prowadziła działalność gospodarczą oraz zarzutu naruszenia art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 7, art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm), zwanej dalej p.u.s.a. w zw. z art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie okresów prowadzenia działalności gospodarczej jako niezapłaconych, podczas gdy niewiadomo dlaczego ZUS wskazał te okresy, niemając na tę okoliczność żadnych dokumentów ani dowodów, stwierdzić należy, że w stanie faktycznym sprawy są one nieusprawiedliwione.

34 Głównym argumentem skargi kasacyjnej jest twierdzenie, że Zakład błędnie uznał, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Podkreślić w tym miejscu należy, że zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia należności z tytułu składek. W zakresie tej sprawy nie bada się już tytułu z jakiego wynika obowiązek płacenia składek. Wskazać też trzeba, że zagadnienia związane z tytułem opłacania składek nie są rozpatrywane w postępowaniu sadowo administracyjnym. Właściwą drogą kwestionowania obowiązku płacenia składek i poboru tych składek jest postępowanie przed Zakładem i Sądem Okręgowym w Warszawie wydziałem Ubezpieczeń Społecznych (sądem powszechnym).

35 Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że takie postępowania się toczyły. Zakończyły się uznaniem, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą.

36 W wyroku z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. Wydział Ubezpieczeń Społecznych orzekł, że skarżąca w istotnym dla niniejszej sprawy okresie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast w wyroku z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W. Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalając odwołanie od decyzji Zakładu przesądził, że skarżąca jest dłużnikiem Zakładu z tytułu nieopłaconych składek.

37 Ta kwestia została więc przesądzona w odrębnym właściwym dla tego zagadnienia postępowaniu. Nie można treści tych rozstrzygnięć podważyć w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu składek. Zarzuty zawarte w tym zakresie w skardze kasacyjnej należy zatem uznać za nieskuteczne.

38 Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu nadanym zmienioną ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego nie uwzględniono faktu przedawnienia zobowiązania w składkach na ubezpieczenie społeczne powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r., stwierdzić należy, że jest on nieusprawiedliwiony. Zasadnie Zakład powołuje się w tym zakresie w decyzjach na orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że należności z tytułu składek, które nie uległy przedawnieniu do dnia 1 stycznia 2003 r. przedawniają się z upływem 10 lat licząc od dnia ich wymagalności.

39 Zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Jest ona związana z regułą kolizyjną zawartą w sentencji "lex posteriori derogat legi priori", która ma zastosowanie, gdy lex posteriori (akt późniejszy) nie jest hierarchicznie niższy niż lex priori (akt wcześniejszy). Zasada ta tłumaczona jest domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Jest ona wyrazem woli ustawodawcy powziętej później niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny.

40 Warto w tym miejscu przywołać orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe na tle terminu przedawnienia należności z tytułu składek (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.). Jeżeli należności skarżącego z tytułu składek nie uległy przedawnieniu przed wejściem w życie nowelizacji art. 24 ust. 4 u.s.u.s., czyli przed dniem 1 stycznia 2003 r., do należności tych ma zastosowanie znowelizowany przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowiący, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 466/08, LEX nr 549018). Zastosowanie znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do składek na ubezpieczenie społeczne powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. nie stanowi złamania zasady lex retro non agit (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 302/10, LEX nr 958299). Dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu wg przepisów dotychczasowych (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 193/10, LEX nr 958125).

41 W zakresie natomiast zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., doprecyzowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, poprzez powołanie treści art. 28 ust. 3 pkt 3, pkt 5 i pkt 6 u.s.u.s., wskazanych błędnie jako art. 28 ust. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.s.u.s., stwierdzić należy, że zarzut ten jest również nieusprawiedliwiony. Autor skargi stawiając zarzut naruszenia przywołanych przepisów kwestionuje ustalenia Zakładu i jego twierdzenia. Podnosi, że brak jest jakiegokolwiek majątku na zaspokojenie zaległości, że jest to stan trwały i nie ma w tym zakresie jakichkolwiek perspektyw. Postępowanie egzekucyjne nie przyniesie żadnych efektów, w szczególności nie pokryje kosztów postępowania egzekucyjnego.

42 Zauważyć wobec tak postawionego zarzutu należy, że faktycznie skarżąca nie uzyskuje dochodów, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jednak jak ustalono wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości oraz współwłaścicielem samochodu [...] o szacunkowej wartości [...] zł. Wprawdzie współwłasność nieruchomości wiąże się z udziałem o wielkości jednej szesnastej, a samochodu w jednej drugiej, to jednak mienie to stanowi majątek skarżącej i nie można na tym etapie sprawy przesądzić, że egzekucja będzie nieskuteczna. Jeśli w przyszłości okazałoby się, że egzekucja z tego majątku będzie nieskuteczna, a sytuacja materialna skarżącej nie ulegnie poprawie, to zaistnieją przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o s.u.s. Na obecnym etapie takie uznanie byłoby jednak przedwczesne.

43 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 2 orzeczeniach.

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., II GSK 119/13
  2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., II GSK 1397/12