Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r., II GSK 1036/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r., II GSK 1036/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w B.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 styczna 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 907/17 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w B.-B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

3 Sąd I instancji orzekł w następującym stanie sprawy:

4 w wyniku przeprowadzonej w dniu 30 listopada 2015 r., kontroli w lokalu "[...]" w R. Ś., ujawniono urządzenia elektronicznych o nazwie HOT SPOT i KAJOT. Były one włączone i gotowe do gry. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu w postaci gry kontrolnej stwierdzono, że urządzenia oferowały gry o charakterze losowym - gracz nie miał żadnego wpływu na końcowy wynik gry, który był zależny wyłącznie od przypadku i pozwalał uzyskać wygraną w postaci kontynuacji gry lub rozegrania kolejnej. Udział w grze był odpłatny. Ustalono również, że urządzenia stanowiły własność spółki A., co wynikało z posiadanych oznaczeń (A. Sp. z o.o., ul. K. [...], KRS [...]). Ustalono również, że spółka nie posiadała dla spornych urządzeń poświadczenia rejestracji ani zezwolenia na prowadzenie gier na automatach. Lokal nie spełniał też wymogów zakreślonych ustawą dla kasyna.

5 Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z [...] maja 2016 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w kwocie 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

6 Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie twierdzić, że urządzenia HOT SPOT oraz KAJOT, to automaty do gier w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. 2016, poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.). Nie było również wątpliwości, że spółka była właścicielem ujawnionych podczas kontroli automatów.

7 Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, w pierwszej kolejności ocenił, czy organy w sposób uprawniony zastosowały przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., gdy w dacie orzekania przez organ odwoławczy przepis ten został znowelizowany, natomiast podstawę faktyczną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły zdarzenia stwierdzone w czasie kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych z 30 listopada 2015 r. a więc przed zmianami wprowadzonymi ustawą z 15 grudnia 2016 r.

8 Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 89 u.g.h. oraz pozostałe przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Stwierdził w tym zakresie, że organ nie odniósł się do nowelizacji ustawy, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zachowanie skarżącej polegające na urządzaniu gier na ujawnionych w czasie kontroli automatach, poza kasynem, bez wymaganej przez ustawodawcę koncesji, nadal podlega penalizacji w znowelizowanym art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

9 Sąd stwierdził, że wyniki kontroli i przeprowadzonego eksperymentu zasadnie wskazywały, że urządzane na automatach gry były charakterystyczne dla gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. i miały one charakter losowy, nie zaś zręcznościowy.

10 Wskazał również, że skarżąca będąc właścicielem automatów i prowadząc działalność gospodarczą z ich wykorzystaniem, nie posiadała koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach, a także nie posiadała dla automatów poświadczeń rejestracji potwierdzających ich legalizację.

11 Wobec powyższego, Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący i przekonująco odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez spółkę. Stwierdził także, że nie naruszono przepisów prawa materialnego, ani procesowego.

12 Odnosząc się do zarzutu pominięcia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz.1201, dalej: ustawa zmieniająca), Sąd I instancji stwierdził, że ustawowe określenie adresatów unormowania zawartego w tym przepisie dotyczyło tylko tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały kryteria, o których mowa w przepisach ustawy o grach hazardowych.

13 W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

14 A. Sp. z o.o. w B.-B., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego – art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej poprzez jego zastosowanie wobec strony w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis stanowi normę sprzężoną z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., względem którego to przepisu, o treści ustalonej ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r., o zmianie ustawy o grach hazardowych, wprowadzony został okres przejściowy do dnia 1 lipca 2016 r. na dostosowanie się do jego wymogów, zgodnie z art. 4 ww. ustawy nowelizującej nie może być on stosowany, zaś postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wobec strony powinno zostać w tym stanie rzecz umorzone.

15 Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach oraz rozpoznanie skargi co do istoty ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Strona wniosła również o zasądzenie od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, za obie instancje.

16 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiony w niej zarzut nie podważa prawidłowości kontroli, jakiej Sąd I instancji dokonał względem decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

19 Postawiony w petitum skargi kasacyjnej zarzut sprowadza się w swojej istocie do zanegowania przez stronę skarżącą zasadności nałożenia na nią kary w związku z nowelizacją ustawy o grach hazardowych, która modyfikując brzmienie art. 14 ust. 1 sprzężonego z art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, przewidywała w art. 4 wymóg dostosowania się do wprowadzonych zmian, ujętych w art. 1 ustawy zmieniającej, do dnia 1 lipca 2016 r.

20 Istotnie ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r., o zamianie ustawy o grach hazardowych w art. 1 wprowadzała zmianę w brzmieniu art. 14 u.g.h. Odnośnie ustępu 1 powołanego przepisu określono, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy.

21 Przepis art. 4 ustawy zmieniającej określał natomiast, że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016 r.

22 Na tle tej regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się klarowny i jednolity pogląd odnośnie podmiotów, których regulacja ta dotyczy i ma wobec nich zastosowanie.

23 Przyjęło się bowiem, że przepis art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych (zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 u.g.h. lub w art. 7 ust. 2 u.g.h. na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanej ustawie o grach hazardowych do 1 lipca 2016 r.), dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z u.g.h. w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia). Skoro na gruncie art. 4 ustawy z 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych ustawodawca wprost odesłał do treści m.in. art. 6 ust. 1 u.g.h., to tym samym zakreślił zbiór adresatów norm z niego wynikających wyłącznie do tych podmiotów, które w dniu wejścia w życie nowelizacji prowadziły działalność w ramach tego ostatniego przepisu, a odesłanie do art. 6 ust. 1 u.g.h. w żaden inny sposób interpretowane być nie może, jako że przepis ten w innym brzmieniu nie występował (por. wyroki NSA z dnia: 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 4299/17; 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 4345/17; 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 4094/17; 16 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 3880/17; 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 3043/17).

24 Podzielając przywołane stanowisko judykatury za prawidłowe uznać należy stwierdzenie Sąd I instancji, że art. 4 ustawy nowelizującej nie regulował uprawnień skarżącej spółki. Jak bowiem wynika z niezakwestionowanego przez stronę stanu faktycznego sprawy, spółka nie posiadała koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach. Nie posiadała również poświadczenia rejestracji automatów, potwierdzających ich legalizację. Wobec tego regulacja zawarta w powołanym art. 4 ustawy nowelizującej nie mogła mieć zastosowania do skarżące zaś stwierdzone przez nią naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych skutkowało niewadliwym nałożenie na nią kary, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy.

25 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

26 O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).