Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., II FZ 967/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., II FZ 967/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Maciej Jaśniewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 707/16 w zakresie przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi E. P. – G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 7 czerwca 2016 r. nr ITPB4/4511-252/16/KW w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 707/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie ze skargi E. P. – G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2016 r. wydaną dla M. P. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanowił stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę zgodnie z właściwością miejscową Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał treść art. 13 § 2, 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a." ) i stwierdził, że właściwym miejscowo sądem administracyjnym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy będzie ten sąd, na obszarze którego zamieszkuje Skarżąca. Z akt administracyjnych, jak i z treści skargi jednoznacznie wynika bowiem, że adresem zamieszkania Skarżącej jest: Z., ul. K. [...]. Miejscowość ta położona jest w województwie podlaskim. Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych określają m.in. przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze. zm.). Z § 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wynika wprost, że WSA we Białymstoku jest właściwy dla obszaru województwa podlaskiego. Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie w pouczeniu zawartym w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ wadliwie wskazał WSA w Bydgoszczy, jednak w zaskarżonej interpretacji, organ prawidłowo pouczył o prawie do wniesienia skargi na powyższą interpretację do WSA w Białymstoku. Co istotne w petitum skargi skarżąca również wskazała, że wnosi skargę do WSA w Białymstoku. W tym kontekście należy uznać, że doszło do omyłkowego przekazania przez organ do WSA w Bydgoszczy przedmiotowej skargi wraz z aktami.

4 Od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów wywiódł zażalenie w którym wniósł o uchylenie postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Autor zażalenia zarzucił naruszenie:

5 - art. 59 § 1 i art. 13 § 3 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 28 sierpnia 2008 r. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016, dalej zwane: "Rozporządzenie"), poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że właściwym miejscowo wojewódzkim sądem administracyjnym dla rozpoznania niniejszej sprawy będzie Sąd, na obszarze którego zamieszkuje Skarżąca, tj. WSA w Białymstoku,

6 - art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14r § 1 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej zwana: "Ordynacja podatkowa") polegające na błędnym uznaniu, że w tej sprawie powyższe przepisy nie będą miały zastosowania, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że do rozpoznania niniejszej sprawy nie będzie właściwy WSA w Bydgoszczy , a więc Sąd, na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

7 Organ w uzasadnieniu zażalenia argumentował, że w sprawie mamy do czynienia ze wspólnym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, o którym mowa w art. 14r Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta miała wyłączać możliwość zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 13 § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 Rozporządzenia, w którym mowa jest jedynie o interpretacji indywidualnej w rozumieniu art.14b a nie art. 14r Ordynacji podatkowej W konsekwencji, w ocenie organu, właściwym do rozpoznania skargi w sprawie pozostaje, na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy jako sąd na obszarze którego właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Organ słusznie zauważył, że stanowiąca przedmiot skargi w rozpoznawanej sprawie interpretacja indywidualna została wydana na wspólny wniosek w rozumieniu art. 14r Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy, złożyli go M. P. jako podmiot zainteresowany będący stroną postępowania oraz E. P. – G. i C. K. jako podmioty zainteresowane niebędące stroną postępowania. Zagadnienie właściwości miejscowej sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego Ministra Rozwoju i Finansów wydaną na wniosek wspólny było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 933/16 oraz 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 889/16 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwana: "CBOSA"). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tych postanowieniach.

11 Zgodnie z art. 14b § i § 6 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Od dnia 1 stycznia 2016 r., możliwe jest złożenie wspólnego wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie z art.14r § 1 Ordynacji podatkowej może go złożyć dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym. We wniosku wskazują oni jeden podmiot, który jest stroną postępowania w sprawie interpretacji, oraz składają oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4 (art.14r § 2 Ordynacji podatkowej). Interpretację indywidualną lub postanowienie w sprawie doręcza się podmiotowi wskazanemu jako strona. Pozostałym zainteresowanym doręcza się odpis interpretacji lub postanowienia (art. 14r § 3 Ordynacji podatkowej). Z powołanych przepisów wynika zatem, że interpretacja wydana w wyniku wniosku wspólnego, nadal jest interpretacją indywidualną, a zatem interpretacją, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, wbrew stanowisku organu prezentowanym w zażaleniu, właściwość sądu, który rozpoznawać będzie skargę na interpretację indywidualną wydaną na wniosek wspólny, określać będzie § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 2008 r. Dotyczy on bowiem spraw dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego organu, że interpretacja wydana na wspólny wniosek nie jest interpretacją, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Przeczy temu treść art. 14r § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, w których wyraźnie stwierdzono, że wniosek ten jest wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, którą to interpretację lub postanowienie, doręcza się podmiotowi, wskazanemu we wniosku jako strona postępowania. Zgodnie z zakazem wykładni homonimicznej nie można w obrębie jednego aktu prawnego (a nawet w obrębie tego samego rozdziału) odmiennie rozumieć tych samych wyrażeń. Jeżeli zatem w art.14b i art.14r mowa jest o interpretacjach indywidualnych, to wyrażenia te należy rozumieć tak samo. Niezależnie od powyższego, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 p.p.s.a., pominięto drugą część przepisu, bowiem nie ma ona znaczenia dla tej sprawy), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie uprawnienie (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa. O jego posiadaniu można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r., I OSK 1278/10, publ. CBOSA). Interes prawny musi być interesem indywidualnym strony i dotyczyć bezpośrednio jej praw i obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r., I OSK 1465/10, publ. CBOSA, por. też J. Jagoda, Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, LEX 2011, pkt 4.2.1, A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, str. 272-275 ). W art.14r § 2 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazano, że zainteresowani, występujący z wnioskiem wspólnym, zobowiązani są wskazać spośród siebie jeden podmiot, który będzie stroną postępowania. Temu wyłącznie podmiotowi doręcza się indywidualną interpretację, pozostali zainteresowani otrzymują jedynie jej odpis (art.14r § 3 Ordynacji podatkowej). Art.14r § 2 Ordynacji podatkowej uznać należy za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny polegający na możliwości żądania wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeżeli zgodnie z nim stroną postępowania (osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania stanowiska organu interpretującego co do zastosowania prawa w określonym stanie faktycznym lub stanie przyszłym) jest tylko jeden z zainteresowanych, to tylko on może domagać się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Pozostali zainteresowani, niewskazani we wniosku jako strona postępowania, mają jedynie interes faktyczny. Ten jednak nie uprawnia ich do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy, dążącego poprzez możliwość złożenia wniosku wspólnego do ujednolicenia interpretacji dla tych samych stanów faktycznych i przyszłych, dotyczących tej samej grupy osób, a także do ograniczenia ilości wydawanych w takich sprawach interpretacji, przyjęcie, że każdemu z podmiotów składających wniosek wspólny przysługuje prawo zaskarżenia interpretacji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wystąpienie z wnioskiem wspólnym jest prawem, a nie obowiązkiem zainteresowanych, uczestniczących w tym samym stanie faktycznym lub mających w takim stanie uczestniczyć. Każdy z nich może zatem wystąpić z wnioskiem samodzielnym o wydanie indywidualnej interpretacji. Decydując się na wniosek wspólny i wskazując inny podmiot jako stronę, zainteresowany musi mieć świadomość, że nie będzie stroną (w znaczeniu materialnoprawnym i procesowym) postępowania interpretacyjnego. Zauważyć też należy, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał interpretację. Organ ten musi przekazać skargę wraz z aktami sprawy (art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Z akt tych wynikać powinno, czy podmiot, który wniósł skargę, jest podmiotem wskazanym przez pozostałych zainteresowanych jako strona. Sąd, do którego skarga zostanie przekazana, będzie mógł zatem ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Nie będzie zatem miała miejsca sytuacja, gdy kilka podmiotów w różnych sądach będzie żądało kontroli legalności tej samej interpretacji. Reasumując - właściwy do rozpoznania skargi na interpretację indywidualną wydaną na wniosek wspólny (art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej) jest sąd, na obszarze, którego ma siedzibę lub zamieszkuje zainteresowany będący stroną postępowania (art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP). Uprawniony do wniesienia skargi jest zainteresowany wskazany we wniosku jako strona postępowania (art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.14r § 2 Ordynacji podatkowej). Właściwy miejscowo wojewódzki sąd administracyjny powinien zatem w dalszej kolejności rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie E. P. – G. przysługuje prawo do wniesienia skargi na wymienioną na początku interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2016 r. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji