Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2022 r., II FZ 85/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2022 r., II FZ 85/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Instytutu [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 395/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi Instytutu [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].06.2022r. odrzucił skargę Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Instytut [...] z siedzibę w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. ze względu na spóźnione uzupełnienie braków formalnych tej skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do jej reprezentowania oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia; przyczyną uchybienia terminowi było skierowanie pisma uzupełniającego wskazane braki formalne do organu podatkowego, a nie bezpośrednio do Sądu.

3 Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, podnosząc, że przyczyną błędnego skierowania pisma do organu podatkowego był brak jednoznacznej informacji w pouczeniu stanowiącym załącznik do wezwania do uzupełnienia braków o konieczności kierowania korespondencji bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu podatkowego; ponadto podniosła, że ze względu na toczące się postępowanie likwidacyjne nie korzysta z pomocy profesjonalnego prawnika.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27.07.2022r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że oceny zachowania skarżącej należy dokonać z zastosowaniem kryterium obiektywnego miernika staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zastosowanie tego kryterium uprawnia do stwierdzenia, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Okoliczności wskazane we wniosku nie były bowiem następstwem zdarzenia nagłego, pilnego i niespodziewanego, a brak pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie mógł stanowić o braku jej winy. Zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym prowadzone jest postępowanie. Nie można więc przyjąć, że skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych.

5 W zażaleniu na to postanowienia skarżąca podniosła, że Sąd nie odniósł się do podstawowej kwestii braku udzielenia jej prawidłowego pouczenia o sposobie uzupełnienia braków formalnych skargi przez brak wyjaśnienia, że korespondencję w tej sprawie należy kierować bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu podatkowego oraz nie wyjaśnił, na czym polega różnica stanu faktycznego przywołanego we wniosku postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.2017 r. (II OZ 1406/17). Podała, że na skutek działań organów podatkowych jest postawiona w stan likwidacji i bez majątku, a uzasadnieniem jej istnienia w obrocie pozostają toczące się postepowania sądowe; nie prowadzi jakiejkolwiek działalności, pod adresem siedziby nie mieści się żadne zorganizowane biuro, nie posiada żadnych środków na opłacenie pomocy prawnej i jest reprezentowana przez likwidatora nie będącego prawnikiem.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

7 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Nie znajduje uzasadnienia wątpliwość, do którego podmiotu powinna skierować pismo będące wykonaniem wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z treści wezwania jednoznacznie wynika, kto jest jego nadawcą, zostało bowiem wysłane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a w jego treści wprost wskazane jest, że "sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (...) wzywa jako stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi (...) "; również w nagłówku wezwania zostały podane dane adresowe i kontaktowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Bezsprzecznie potwierdza to, że pismo wystosował do skarżącej Sąd, a nie organ podatkowy, toteż do Sądu, a nie organu podatkowego, należy kierować dalszą korespondencję w sprawie. Treść wystosowanego do skarżącej wezwania wskazuje także na możliwość wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do sposobu wywiązania się przez skarżącą z nałożonego na nią przez Sąd obowiązku – a to w drodze kontaktu telefonicznego z sekretariatem Sądu. Prawidłowe uzupełnienie braków formalnych skargi, również w aspekcie wskazania prawidłowego adresata pisma uzupełniającego te braki, nie wymagało więc w istocie profesjonalnej wiedzy prawniczej, a tylko aktu staranności osoby należycie dbającej o interesy swoje lub podmiotu, który reprezentuje.

8 Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.2017 r. II OZ 1406/17, na które powołuje się skarżąca, odnosi się do innej sytuacji faktycznej, a mianowicie braku pouczenia przez organ administracji publicznej o uprawnieniu przysługującym stronie postępowania. Nie stanowi ono zatem adekwatnego argumentu orzeczniczego w sprawie, której istotą jest wadliwe zrozumienie pouczenia wystosowanego przez sąd administracyjny do strony postępowania sądowoadministracyjnego.

9 Zażalenie nie zasługuje więc na uwzględnienie, ponieważ zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej warunkowane jest brakiem winy strony, która terminowi temu uchybiła. Tymczasem skarżącej przymiotu braku winy w wysłaniu pisma uzupełniającego braki formalne skargi do organu podatkowego zamiast do sądu administracyjnego, przypisać nie można.

10 Na marginesie należy wskazać, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy następuje w odrębnej procedurze i pozostaje bez związku z postępowaniem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

11 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. zażalenie skarżącej oddalił.