Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2021 r., II FZ 77/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2021 r., II FZ 77/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.-R. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2136/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A.-R. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowym od osób prawnych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 19 stycznia 2021 r, sygn. akt III SA/Wa 2136/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A.-R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zarządzeniem z dnia 12 listopada 2020 r. Spółka została wezwana do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia. Wezwanie pełnomocnik Spółki odebrał 9 grudnia 2020 r. (k. 40 akt sądowych), jednak nie odpowiedział na wezwanie. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu 10 grudnia 2020 r. i upłynął z dniem 16 grudnia 2020 r. (środa). Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Sąd był zatem zobowiązany, w oparciu o art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") do odrzucenia skargi.

3 Pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że nie otrzymał zarządzenia z dnia 12 listopada 2020 r. wzywającego do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia. W dniu 9 grudnia 2020 r. pełnomocnik otrzymał przesyłkę poleconą z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (nr nadawczy [...]) zawierającą pismo informujące o możliwości skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów oraz pismo zatytułowane "doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" wraz z pismem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 listopada 2020 r zawierającym odpowiedź na skargę. W kopercie zawierającej przesyłkę nie było żadnych innych dokumentów poza opisanymi wyżej. Wobec powyższego pełnomocnik Spółki nie miał wiedzy o wydaniu przez Sąd zarządzenia z dnia 12 listopada 2020 r., a wiedzę tę uzyskał dopiero z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Nie był więc w stanie wykonać wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Ponadto podniósł, że żądanie przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zażalenie podlega oddaleniu.

6 Na wstępie wskazać należy, że autor zażalenia pomija przepisy o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, tj. art. 28 i art. 29 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Także ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, na co wskazuje pełnomocnik w uzasadnieniu zażalenia, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 Kodeksu postępowania cywilnego. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, publ. CBOSA).

7 Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; publ. CBOSA oraz wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie poglądy przedstawione w tych postanowieniach w pełni podziela.

8 Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest zatem prawidłowe, a argumentacja pełnomocnika że nie istnieje regulacja nakazująca stronie lub jej pełnomocnikowi wykazanie umocowania reprezentantów strony i nie ma podstawy prawnej, aby uznać brak odpisu z KRS lub innych dokumentów potwierdzających to

9 umocowanie za brak formalny skargi w rozumieniu art. 46, art. 49 i art. 58 § 1 p.p.s.a. nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach.

10 Odnosząc się natomiast do kwestii nieotrzymania przez pełnomocnika Spółki zarządzenia z 12 listopada 2020 r. to wskazać należy, że argumentacja podniesiona w tym zakresie może być rozpatrywana ewentualnie w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na marginesie tylko Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że potwierdzenie odbioru (k. 40 akt sądowych) zawiera wykaz pism przekazanych pełnomocnikowi, a wśród nich wymieniono m.in. "wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi".

11 Reasumując, skoro akta sprawy potwierdzają, że brak formalny skargi w omawianym zakresie zaistniał, Przewodniczący Wydziału miał obowiązek uruchomienia trybu z art. 49 § 1 p.p.s.a., wyznaczając pełnomocnikowi Spółki termin do uzupełnienia tegoż braku. W okolicznościach sprawy bezspornie zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie, co z kolei skutkowało zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odrzucając na tej podstawie skargę sąd pierwszej instancji nie naruszył zatem ani art. 49 § 1 ani art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

12 Z tych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a.