Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r., II FZ 688/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r., II FZ 688/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 482/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 24 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 24 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, Skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha. Wyjaśnił, że małżonka, z którą pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej nie osiąga żadnych przychodów. Skarżący podał, że posiada budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W budynkach tych nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ Starosta Kościański wydał w dniu 16 lipca 2010 r. decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli, która była jego głównym źródłem utrzymania. Z tego okresu pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości ok. 900.000,- zł. Zobowiązania te Skarżący spłaca z przychodów z dzierżawy części budynków, w których kiedyś wykonywał działalność gospodarczą. Skarżący wskazał również, że mimo korzystnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którym uchylono w/w decyzję, nadal nie może uruchomić obiektu w takiej formie, jak przed dniem 16 lipca 2010 r. Pomimo tego faktu nadal musi obsługiwać zaciągnięte kredyty. Ze złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca dochody uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.750,- zł brutto.

3 Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek sprzeciwu wniesionego przez Skarżącego sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który postanowieniem z 22 lipca 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie sądu administracyjnego pierwszej instancji, sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy i jego małżonki w taki sposób, że nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Także majątek zgromadzony przez skarżącego oraz ujawnione przychody skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w sposób jednoznaczny wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy.

4 Powyższe orzeczenie Strona zaskarżyła zażaleniem.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. art. 255 P.p.s.a.).

7 Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie mogło nastąpić jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. Dokonana przez WSA w Poznaniu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy wykazała w sposób jednoznaczny, że opłacenie przez Skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie spowoduje negatywnych skutków w odniesieniu do sytuacji bytowej strony. Skarżący dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które – jakkolwiek obciążone są kredytami – to jednak generują również przychody. Co więcej, skoro Skarżący jest w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla niego poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

8 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.