Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2018 r., II FZ 435/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2018 r., II FZ 435/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. i S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 492/17 w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia 29 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia 29 września 2017 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego A. M. i S. M. (dalej: skarżący) wnieśli o wstrzymanie wykonania kwestionowanego postanowienia.

3 Postanowieniem z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Go 492/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się i wymagają wykonania. Sąd wskazał, iż co do zasady przymiotu wykonalności nie mają decyzje (postanowienia) odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków, jak również decyzje (postanowienia), które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. W ocenie sądu pierwszej instancji takim rozstrzygnięciem niewątpliwie jest postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku skarżących.

4 W reakcji na powyższe pismem z 26 lutego 2018 r. skarżący zaskarżyli orzeczenie sądu pierwszej instancji, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

5 Wyrokiem z 28 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę inicjującą postępowanie w sprawie. Postanowieniem z 10 kwietnia 2018 r. stwierdzono prawomocność rzeczonego wyroku z dniem 31 marca 2018 r.

6 Rozpoznając zażalenie skarżących, postanowieniem z 17 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie zażaleniowe. Uzasadniając rozstrzygnięcie sąd wskazał, iż wobec braku złożenia przez skarżących w ustawowym terminie skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku, rzeczone orzeczenie uzyskało walor prawomocności, co czyni orzekanie w przedmiocie złożonego przez skarżących zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia bezprzedmiotowym.

7 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 14 maja 2018 r. skarżący zaskarżyli rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji z 17 kwietnia 2018 r., podnosząc, iż sąd w dalszym ciągu może rozpoznać zażalenie oraz wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia w ramach jednego i tego samego postępowania. Skarżący podkreślili, iż skarga dotyczy tego samego postępowania, w którym podejmowane są czynności, nie zaś jakiekolwiek innego dowolnego.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż należało je oddalić.

10 Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

11 Stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Z treści rzeczonej normy prawnej jednoznacznie wynika, iż celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zabezpieczenie sytuacji strony na czas trwania postępowania w danej instancji, co wprost wynika z komentowanej regulacji. Należy zauważyć, iż kwestia prawna będąca przedmiotem rozważań sądu pierwszej instancji, tj. wpływ wydania orzeczenia co do istoty sprawy dla bytu prawnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, na które ostatecznie nie przysługuje zwyczajny środek zaskarżenia, była dotychczas przedmiotem rozważań zarówno doktryny, jak również judykatury, na kanwie których wypracowano stanowisko, iż nie ma podstawy prawnej do ochrony tymczasowej po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego (Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, Opublikowano: WKP 2018; postanowienie NSA z 9 listopada 2012 r. II FZ 909/12).

12 Skoro sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, czyli co do zasady, do czasu wydania wyroku, co jednoznacznie wynika z art. 61 § 6 in fine p.p.s.a., wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie jest prawnie niedopuszczalne. Z powyższego wynika zaś, iż prowadzenie postępowania w przedmiocie zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bądź postanowienia jest bezprzedmiotowe i winno podlegać umorzeniu stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II FZ 845/11). Powyższe jednoznacznie przesądza o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji.

13 Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.