Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2013 r., II FZ 415/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2013 r., II FZ 415/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 216/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 01 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 II FZ 415/13

U Z A S A D N I E N I E

3 Postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 216/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA) pozostawił bez rozpoznania wniosek J. Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. (dalej również: skarżąca) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 1 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora IS w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie dla niej w tej sprawie pełnomocnika – adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. WSA oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu, że skarga w tej sprawie, podobnie jak w 91 innych sprawach wraz zawartym w niej wnioskiem o prawo pomocy, jest przejawem nadużycia prawa do sądu i prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd odrzucił skargę. Ponieważ strona ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, WSA przesyłając jej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwał do jego wypełnienia i nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z powodu niedoręczenia przesyłki zawierającej powyższe wezwanie, została ona złożona w placówce pocztowej, o czym zawiadomiono adresata umieszczając awizo w jego skrzynce pocztowej w dniu 14 grudnia 2012 r. Korespondencja ta z powodu niepodjęcia została powtórnie awizowana w dniu 24 grudnia 2012 r., po czym w wyniku nieodebrania zwrócona została nadawcy w dniu 02 stycznia 2013 r. Mając na zaistniały stan faktyczny, należy stwierdzić, że doręczenie przedmiotowej przesyłki nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., czyli z upływem 14. dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. Postanowieniem z 7 marca 2013 r. WSA pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bez rozpoznania, wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Mając na uwadze wskazany art. 73 p.p.s.a. oraz zaistniały stan faktyczny, WSA stwierdził, że doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie wypełnienia i nadesłania formularza PPP nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., czyli z upływem 14. dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. Z akt sprawy wynika, iż w wyznaczonym przez Sąd terminie 7-dniowym, liczonym od dnia 28 grudnia 2012 r., skarżąca nie nadesłała wypełnionego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Reasumując na podstawie akt sprawy WSA ustalił, że skarżąca pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu nie uzupełniła braków w zakreślonym, siedmiodniowym terminie, wobec czego wniosek na podstawie art. 257 p.p.s.a. pozostawił bez rozpoznania.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania sprawy, należy zacząć od wskazania na kasacyjny charakter postępowania zażaleniowego. Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada, czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu zażaleniowym nie jest więc istota sprawy wpadkowej, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podnieść, że zgodnie z dyspozycją art. 243 § 1 p.p.s.a., postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony, jednak to art. 252 p.p.s.a. precyzuje treść oraz formę tego wniosku. Przedmiotowy wniosek powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Ustalona w przywołanym przepisie treść wniosku koresponduje z przesłankami przyznania tego prawa wynikającymi z art. 246 p.p.s.a., gdyż musi umożliwiać sądowi stwierdzenie, w jakim zakresie strona jest w stanie ponieść koszty postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2006 r., I FZ 239/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, którego wzór określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Stosownie do § 2 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie prawa pomocy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, składa na formularzu oznaczonym symbolem "PPP". Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 74) wyjaśnił, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W tym miejscu należy zauważyć, że podejmowane przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że WSA wzywając skarżącą do uzupełnienia tego braku w zakreślonym terminie, pouczył ją o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. Zgodnie z dyspozycją art. 257 p.p.s.a., nieuzupełnienie w terminie zakreślonym braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania.

6 Jednocześnie jak słusznie zważył WSA zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).

7 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, że skarżącą wezwano do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPP, przesyłając jej jednocześnie druk tego formularza. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 73 p.p.s.a. pismo o jakim mowa powyżej należy uznać za doręczone do adresata. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że w sytuacji, gdy – mimo wezwania - strona nie przekazuje sądowi wypełnionego i podpisanego formularza PPP, złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Mając powyższe na względzie uznać należało, że kwestionowane rozstrzygnięcie odpowiadało przepisom prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.