Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r., II FZ 385/09
postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r., II FZ 385/09
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. O. na zarządzenie przewodniczącego - sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2009 r., o sygn. akt I SA/Kr 186/09 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 grudnia 2008 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
2 Zarządzeniem z dnia 22 maja 2009 r. przewodniczący pozostawił bez rozpoznania wniosek L. O. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
3 W uzasadnieniu orzeczenia podano, że skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy na urzędowym formularzu, jednak wypełnionym pismem ręcznym tak niewyraźnym, iż nie można było odczytać zamieszczonych w nim wyjaśnień. Referendarz sądowy zarządzeniem dnia 6 marca 2009 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania poprzez czytelne jego wypełnienie ( literami drukowanymi bądź maszynowo) oraz do złożenia dodatkowych dokumentów , obrazujących stan majątkowy i możliwości płatnicze strony.
4 Skarżący w wyznaczonym mu terminie złożył ponownie urzędowy formularz wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, jednak i tym razem wypełnił go nieczytelnie. Nie złożył też żądanych przez referendarza dokumentów.
5 Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2009 r. referendarz pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
6 W wyniku złożonego przez skarżącego sprzeciwu zarządzenie to, zgodnie z art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanego dalej jako p.p.s.a.) utraciło moc.
7 Po ponownym rozpoznaniu wniosku przewodniczący na podstawie art. 257 p.p.s.a. pozostawił go bez rozpoznania. Stwierdził, że braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione, nie wypełniono go bowiem w sposób pozwalający na odczytanie zawartych w nim treści.
8 Zażalenie na to zarządzenie złożył skarżący. Domagał się jego uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniósł o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy , bo bez pomocy prawnej nie jest w stanie bronić swych praw. Zażalenie również zostało sporządzone niewyraźnym pismem ręcznym i jego końcowej części nie można odczytać.
9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
11 Strona może ubiegać się, składając stosowny wniosek przed wszczęciem postępowania lub w jego toku ,o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym ( art. 243 § 1 p.p.s.a.) .Wniosek ten, zgodnie z art. 252 p.p.s.a. , musi spełniać określone wymogi zarówno co do treści, jak i co do formy. Musi on zawierać oświadczenie strony będącej stroną fizyczną obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, stanie rodzinnym oraz jej oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym( art. 252 § 1 p.p.s.a.) . Winien on być złożony na urzędowym formularzu ( art. 252 § 2 p.p.s.a.). Formularz ten ułatwia stronie ubieganie się o prawo pomocy, wskazując dane, których podanie umożliwi sądowi ocenę zaistnienia wymienionych w art. 246 § 1 i § 3 p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy. Musi on zatem być wypełniony w sposób, który pozwoli na odczytanie zamieszczonych przez stronę informacji. Tym samym za skuteczne ( czyli pozwalające na jego merytoryczne zbadanie) złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w rozumieniu art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a. należy rozumieć złożenie go na urzędowym formularzu , wypełnionym pismem ręcznym lub maszynowym , pozwalającym na jego odczytanie i ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej strony i podpisanym przez stronę ubiegającą się o przyznanie jej prawa pomocy. Podkreślić należy, iż wypełnienie ( rozumiane jako naniesienie znaków pisarskich ) formularza nie musi być dokonane osobiście przez stronę ubiegającą się prawo pomocy, strona musi tylko złożonym w rubryce 15 formularza własnoręcznym podpisem potwierdzić prawdziwość podanych danych.
12 W tym przypadku skarżący wprawdzie złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy na urzędowym formularzu, jednak wypełnił go pismem ręcznym , prawie całkowicie nieczytelnym i nie pozwalającym na poznanie danych wskazanych przez niego. Tym samym nie spełnił wymogów, o których mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. i nie uzupełnił skutecznie braków formalnych wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Zasadne zatem było pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. , który przewiduje taki skutek w sytuacji, gdy braki formalne wniosku nie zostaną uzupełnione w terminie.
13 Przypomnieć też należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być, jak wskazano wyżej, złożony w każdym czasie w toku postępowania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie pozbawia zatem strony prawa do złożenia kolejnego wniosku ( por. pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 161/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 479135). Przyznanie jej prawa pomocy na podstawie kolejnego wniosku wywiera jednak skutki dopiero od wydania postanowienia w tym przedmiocie.
14 Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 198 i art. 197 § 1 p.p.s.a. zażalenie należało oddalić.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 197 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 198
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 243 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 246 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 252 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 257