Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 r., II FZ 384/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 r., II FZ 384/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1145/08 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 28 kwietnia 2010 r., I SA/Kr 1145/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z 28 listopada 2008 roku oddalającego skargę spółki M. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 czerwca 2008 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

3 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: 11 grudnia 2009 r. wpłynął do WSA wniosek spółki o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z 29 grudnia 2008 r. WSA odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku uzasadniając, że wniosek o jego sporządzenie został nadany w urzędzie pocztowym dnia 10 grudnia 2008r., a wiec po terminie, który upływał 5 grudnia 2008 r. Postanowieniem z 25 maja 2009 r., II FZ 116/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA.

4 W odpowiedzi na wezwanie sądu Dyrektor Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w K. poinformował, że przedmiotowa przesyłka rejestrowana została nadana 10 grudnia 2009 r., przy czym nie jest możliwe potwierdzenie zgodności danych nadawcy i odbiorcy, ponieważ takimi danymi dysponuje wyłącznie nadawca przesyłki.

5 Następnie w odpowiedzi na wezwanie sądu co do wyjaśnienia powodów rozbieżności pomiędzy datami 5 grudnia 2008 r. a datownikiem (okrągłym) z dnia 10 grudnia 2008 r. umieszczonym na końcu zestawienia zbiorczego przesyłek rejestrowanych, pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że nie są mu znane przyczyny powstałych rozbieżności. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej bezspornym było oddanie przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w placówce polskiego urzędu pocztowego w dniu 5 grudnia 2008 r.

6 3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż rozstrzygając w przedmiocie wniesionego wniosku w oparciu o poczynione powyżej ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że w dniu 5 grudnia 2008r. doszło jedynie do przekazania pracownicy urzędu pocztowego przesyłki rejestrowanej zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 listopada 2008r. wraz z książką nadawczą bez oczekiwania na ostemplowanie przesyłki i wydanie dowodu nadania, a w konsekwencji nadanie przesyłki nastąpiło dnia 10 grudnia 2008r., co zostało potwierdzone stemplem pocztowym w zwróconej książce nadawczej i stemplem pocztowym na kopercie, w ocenie sądu pierwszej instancji, kluczowym dla sprawy jest wykładnia art. 83 §3 p.p.s.a. Powołany przepis zrównuje "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym" z wniesieniem go do sądu. Powstaje więc wątpliwość czy oddanie pisma pracownikowi urzędu pocztowego w urzędzie pocztowym bez jednoczesnego uzyskania dowodu nadania z powodu chęci uniknięcia oczekiwania w kolejce czy też oczekiwania na ostemplowanie przesyłek, wypełnia treść hipotezy przytoczonej powyżej normy.

7 W ocenie sądu pierwszej instancji, jeżeli nastąpi jedynie przekazanie pracownikowi urzędu pocztowego książki nadawczej i ułożonej korespondencji w celu dopełnienia formalnego potwierdzenia nadania przesyłek rejestrowanych w terminie późniejszym to nie zostanie spełniona hipoteza normy określonej w art. 83 § 3 p.p.s.a.

8 Powołując się na uregulowania zawarte w innych procedurach sąd pierwszej instancji wskazał, iż różnice w używanych określeniach "nadanie" i "oddanie" pisma nie mają znaczenia. Następnie powołując się na art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130 poz. 1188 z późn. zm., dalej p.p.), sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skoro ustawodawca w znaczeniu normatywnym w przepisach dotyczących prawa pocztowego używa jedynie określenia "nadanie przesyłki" to tym samym, stosując wykładnię systemową zewnętrzną należy przyjąć, że w istocie użycie w art. 83 § 3 p.p.s.a. sformułowania "oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym" dotyczy nie tyle samego aktu przekazania pracownikowi urzędu pocztowego korespondencji ale polecenia doręczenia przesyłki, czego dowodem jest wydany dowód nadania (art. 45 w zw. z art. 3 pkt 8 p.p.). Biorąc również pod uwagę funkcję powołanego przepisu prawa pocztowego, a więc urzędowe potwierdzanie daty nadania, nie sposób przyjąć, aby potwierdzana dokumentem prywatnym (a takim jest nieformalne potwierdzenie oddania książki nadawczej wraz z dołączoną korespondencją) data przekazania (oddania) przesyłki pracownikowi urzędu pocztowego stanowiła dowód złożenia wniosku w terminie w rozumieniu ww. art. 83 § 3 p.p.s.a., skoro jednocześnie nadawca zaniechał oczekiwania na wydanie mu potwierdzenia nadania przesyłki.

9 4. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na przebieg sprawy, poprzez naruszenie:

10 – art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż data stempla pocztowego na kopercie jest równoznaczna z oddaniem pisma w polskim urzędzie pocztowym, a wobec tego wniosek strony skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z 28 listopada 2008 r., został wniesiony w dniu 10 grudnia 2008 r., podczas gdy pismo zawierające przedmiotowy wniosek zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 5 grudnia 2008 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia takiego wniosku przewidzianego w art. 141 § 2 p.p.s.a.,

11 – art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do ustalenia, że o zachowaniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a., nie świadczy jedynie data stempla pocztowego na przesyłce zawierającej przedmiotowy wniosek, ale zgodnie z art. 233 kpc w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a., całokształt istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych do ustalenia, kiedy strona skarżąca oddała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w urzędzie pocztowym, a tym samym przyjęcie, że strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie wyroku z 28 listopada 2008 r. w dniu 10 grudnia podczas gdy wniosek ten został zgłoszony 5 grudnia 2008 r. (data oddania pisma w polskim urzędzie pocztowym)

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 5. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

14 Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z przepisu tego wynika, iż możliwe są dwa sposoby wnoszenia pism – bezpośrednio do sądu jak i za pośrednictwem placówki pocztowej. Wybór sposobu złożenia pisma pozostawiony jest stronie, która może to zrobić w godzinach otwarcia sądu albo w placówce pocztowej aż do upływu ostatniego dnia terminu.

15 Oddanie pisma w sposób określony w art. 83 § 3 p.p.s.a. jest czynnością procesową. Strona powinna więc zadbać o otrzymanie dowodu nadania pisma. Z art. 83 § 3 p.p.s.a. nie wynika jednak obowiązek strony do uzyskania dowodu nadania przesyłki. Przy występującej rozbieżności dat pomiędzy datą stempla pocztowego, a datą uwidocznioną na książce nadawczej, niewątpliwie najbardziej wiarygodnym dowodem jest dowód nadania. Jednak w jego braku strona może dowodzić, iż przesyłka została oddana w urzędzie pocztowym w innym dniu niż data stempla pocztowego, przy pomocy innych dowodów mających na celu wykazanie zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Dowodem takim jest bez wątpienia książka nadawcza. Z ustalonego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, iż pismo zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia został wraz z książką nadawczą złożony na poczcie w dniu 5 grudnia 2008 r., natomiast pismo to zostało nadane przez pocztę w dniu 10 grudnia 2008 r. Fakt, iż pracownik poczty po pięciu dniach od dnia oddania na poczcie przesyłki wraz z książką nadawczą, nadał temu pismu bieg, jest rezultatem niezawinionego przez stronę działania pracownika poczty i nie może mieć decydującego wpływu na ustalenie momentu oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a. Strona nie może bowiem ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonywania zleconych zadań przez podmioty pośredniczące, tj. przez pocztę. Strona nie ma też obowiązku, nie może nawet ingerować w działania takich podmiotów (por. postanowienie NSA z 22 sierpnia 2008 r., I FSK 1042/08, oraz z 14 czerwca 2007 r., II GSK 104/07, opubl. w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Za niezasadny natomiast należy uznać zarzut, niewyjaśnienia przez sąd pierwszej instancji istotnych okoliczności faktycznych, bowiem sąd pierwszej instancji nie kwestionował, iż pismo zostało oddane w urzędzie pocztowym 5 grudnia 2008 r., a faktyczne nadanie przesyłki nastąpiło 10 grudnia 2008 r.

17 Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., obligując tym samym sąd pierwszej instancji do nadania biegu wnioskowi strony o sporządzenie uzasadnienia.

18 Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, nie znalazł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego, bowiem niniejsze postanowienie nie mieści się w katalogu orzeczeń z art. 209 p.p.s.a.