Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r., II FZ 274/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r., II FZ 274/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 230/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 28 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 230/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił P. B. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżący po raz kolejny wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponownie wskazał na prowadzoną działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pomieszczeń, która przynosi stratę (strata do stycznia 2016 r. wyniosła 9.489,45 zł). Podał, że w ramach stosunku pracy przebywa na zasiłku chorobowym, natomiast z tytułu renty inwalidzkiej otrzymuje – po potrąceniach – 415,71 zł. Żona Skarżącego za rok 2015 osiągnęła dochód w wysokości 4.773.32 zł. Natomiast koszty prowadzenia gospodarstwa domowego wynoszą 2.230 zł. Jednocześnie Skarżącego obciążają kredyty.

3 Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, podnosząc że nie wykazał on braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Skarżący podniósł, że jego sytuacja znacznie odbiega od przedstawionej w skarżonym postanowieniu i uległa drastycznemu pogorszeniu z powodu wypadku, któremu skarżący uległ i przez który przebywa na rencie.

4 W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia, Sąd I instancji podniósł, że sprawa z wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w niniejszym postępowaniu, została już prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FZ 991/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie tut. Sądu z dnia 28 października 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy we wspomnianym ostatnio postępowaniu wpadkowym była obiektywna możliwość po stronie Skarżącego zdobycia środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej i dzierżawienie budynków. Jednocześnie Skarżący nie wyjaśnił wątpliwości jakie pojawiły się w sprawie w odniesieniu do jego sytuacji finansowej, nie wywiązując się rzetelnie z wykazania zaistnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").

5 Odnosząc się do nowego wniosku o przyznanie prawa pomocy, WSA w Poznaniu wskazał, że Skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Z oświadczenia majątkowego Skarżącego wynika jednakże, że nadal prowadzi on działalność gospodarczą, wykazując tożsame koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i obciążające skarżącego kredyty. Skarżący powtarza przy tym dotychczas prezentowaną argumentację o drastycznym pogorszeniu jego sytuacji finansowej w wyniku wypadku, któremu uległ. W rezultacie Sąd I instancji stwierdził, że wniosek Skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, przez co nadal pozostaje aktualne twierdzenie o obiektywnej możliwości wygospodarowania przez Skarżącego środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych.

6 Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym Skarżący stwierdził, że jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd I instancji.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, przy czym to do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.

10 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zgodził się z Sądem I instancji, że Skarżący nie wykazał istnienia przesłanki pozwalającej na udzielenie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że Skarżący dysponuje dużym majątkiem obejmującym zarówno ruchomości (pojazdy mechaniczne) jak i nieruchomości, które mogą zostać wydzierżawione. Ponadto, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje przychody. Jednocześnie słusznie Sąd I instancji zauważył, że Skarżący uchylił się od przedstawienia swoich rzeczywistych możliwości płatniczych.

11 Reasumując, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.