Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FZ 176/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FZ 176/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 32/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skarg R. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 21 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., I SA/Ol 32/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił R. K. (dalej: "Skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 21 grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

3 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji:

4 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Olsztynie podał, że wnioskiem z dnia 5 grudnia 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowi dom o powierzchni 100 m² (¾ domu obciążone jest prawem dożywocia rodziców). Nadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 33,05 ha, dodatkowo dzierżawi nieruchomość rolną o powierzchni 3,30 ha. Posiada również budynki gospodarcze, które tak jak dom, wymagają remontu. Nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, w tym z dopłat bezpośrednich i ONW oraz sprzedaży krów. W roku 2012 dochód ten wyniósł 36.300 zł. Skarżący z uzyskanych dochodów ponosi w ciągu roku wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a dotyczące zakupów paliwa na kwotę 9.000 zł oraz nawozów na kwotę 8.000 zł, środków ochrony roślin na kwotę 1.500 zł. Opłaty podatkowe i ubezpieczenie budynków wynoszą 2.000 zł, zaś energia elektryczna - 5.000 zł, na składki KRUS wydatkuje 1.500 zł, a na remont maszyn 10.000 zł. Dodatkowo wskazał na remont centralnego ogrzewania w kwocie 11.000 zł. Wyjaśnił, że wydatkowana kwota 48.000 zł powoduje kolejne jego zadłużenie.

5 Ponadto Skarżący wskazał, że posiada zobowiązanie wobec rodzeństwa w kwocie 200.000 zł za przejęcie gospodarstwa rolnego po rodzicach oraz wobec rodziców w wysokości 30.000 zł, w związku z zaciągnięciem przez nich pożyczki na spłatę kredytu i zakup krów. Argumentując wniosek wskazał, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, posiada liczne zobowiązania, dotykają go utrudnienia ze strony organów i instytucji mających na celu pomoc rolnikom.

6 2.2. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. Skarżący w dniu 14 grudnia 2012 r. został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych: (a) wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie dokładnego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, ogrzewanie, opał, wodę, telefon, koszty wyżywienia, koszty ubrania, środki czystości, ewentualne koszty eksploatacji samochodu, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, ewentualnie oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu, (b) kopii dowodów potwierdzających uiszczenie składek na ubezpieczenia KRUS, zapłatę podatku rolnego i leśnego oraz poniesienia opłat za budynki, maszyny i ich remont (z wyjaśnieniem kto ponosił koszty naprawy maszyn rolniczych w wysokości 10.000 zł), poniesienie opłat związanych z dzierżawą ziemi, opłaty za paliwo (9.000 zł), poniesienie kosztów związanych z naprawą centralnego ogrzewania (11.000 zł - z wyjaśnieniem kto poniósł te koszty), na podstawie których Skarżący przedstawił wysokość ponoszonych wydatków we wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r., (c) kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z okresu ostatnich czterech miesięcy (sierpień-listopad 2012 r.), (d) kopii ksiąg rejestracji posiadanych zwierząt w 2012 r., z wyjaśnieniem ile zwierząt zostało sprzedanych w 2012 r. i za jaką kwotę, (d) zaświadczenia banku(ów) o wysokości uzyskanych kredytów, warunkach ich spłaty, dacie wypłaty pochodzących z nich środków pieniężnych oraz aktualnym stanie zadłużenia, a także z innych "instytucji", wobec których zadłużenie Skarżący podnosi we wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r., (e) kopii dokumentacji dotyczącej wypłat otrzymanych w 2012 r. z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (m.in. dopłaty bezpośrednie i za ONW), (f) wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia, czy i w jaki sposób reguluje spłatę zadłużenia wobec rodzeństwa (200.000 zł) i wobec rodziców ( 30.000 zł). Jednocześnie Skarżącego pouczono, że niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

7 2.3. Skarżący pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. zwrócił się o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentów, ze względu na jego chorobę. Pomimo przedłużenia terminu do złożenia dodatkowych dokumentów, Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie z dnia 14 grudnia 2012 r.

8 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (Sądu pierwszej instancji):

9 3.1. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie WSA w Olsztynie stwierdził, że w sprawy złożone przez Skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. nie zawierało dostatecznych oraz wyczerpujących danych, danych koniecznych do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Stąd zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę o jego uzupełnienie, wskazując jednocześnie jakie oświadczenia oraz dokumenty źródłowe należy w tej materii nadesłać. Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania zaskarżonego orzeczenia Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i oświadczeń.

10 3.2. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Dlatego też w ocenie Sądu pierwszej instancji istotnym dla oceny kompletnej i rzeczywistej sytuacji Skarżącego było zestawienie jego pozostałych miesięcznych wydatków. Na ocenę sytuacji finansowej strony ma bowiem wpływ nie tylko wysokość jej dochodów, czy też generalnie uzyskiwanych przez nią pożytków z określonego tytułu, ale również wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków. Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków wykazanych w formularzu PPF takich jak: składki KRUS, podatek, opłaty związane z dzierżawą ziemi, opłaty za paliwo, wydatki związane z remontem maszyn oraz centralnego ogrzewania. W konsekwencji poniesienie oraz wysokość wykazywanych w formularzu wydatków, nie zostało uwiarygodnione. W ocenie WSA w Olsztynie uzyskanie takich dokumentów nie wiązałoby się ze szczególnymi trudnościami dla Skarżącego, powinien on bowiem posiadać dowody poniesienia powyższych kosztów. Ponadto, nie została wyjaśniona okoliczność, w jaki sposób wnioskodawca niweluje powstałą nadwyżkę kosztów nad dochodami (wydatki 48.000 zł – dochód 36.300 zł).

11 Skarżący nie przedstawił również wykazów z rachunków bankowych, których analiza umożliwiałaby ustalenie np. sposobu gospodarowania posiadanymi przez niego środkami finansowymi, co jest ważne dla ustalenia, czy Skarżący ewentualnie miał możliwość zaoszczędzić konieczne środki pieniężne na koszty sądowe oraz ewentualne koszty ustanowienia pełnomocnika. Nie złożył też oświadczenia, że takich rachunków nie posiada. Nieuwiarygodniona pozostała w dalszym ciągu okoliczność zadłużenia u osób trzecich, rodzeństwa oraz rodziców. Podobne oświadczenie Skarżący złożył składając także wniosek o przyznanie prawa pomocy w formularzach z dnia 27 sierpnia 2010 r. (sygn. I SA/Ol 548/10, I SA/Ol 549/10), że "...posiada również zobowiązania względem rodzeństwa, za przejęcie gospodarstwa rolnego zobowiązany jest do spłaty na rzecz rodzeństwa łącznie 200.000 zł, z której się jednak jeszcze nie wywiązał. Do spłaty pozostaje mu również kwota 18.000 zł w związku z przekazaniem mu przez rodziców stada krów". W takiej sytuacji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, konieczne było przedłożenie dowodów potwierdzających wysokość faktycznego zadłużenia. Nieprawdopodobna zdaniem WSA w Olsztynie, jest sytuacja, w której przez okres ponad dwóch lat zadłużenie z tego tytułu nie uległo zmianie.

12 Skarżący wezwany został także do wyjawienia aktualnej liczby hodowanego przez niego bydła i jego rodzaju (kopii ksiąg rejestracji posiadanych zwierząt w 2012 r.), z wyjaśnieniem ile zwierząt zostało sprzedanych w 2012 r. i za jaką kwotę. Powyższe istotne było dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego. Wyjaśniałoby ile sztuk bydła sprzedał i/lub kupił, jaki rodzaj bydła był przedmiotem transakcji, jaka była cena poszczególnych sztuk bydła oraz ile sztuk mu jeszcze pozostało. W formularzu wniosku Skarżący wskazał jedynie, że ze sprzedaży krów we wrześniu uzyskał kwotę 8.300 zł. Nie została również uwiarygodniona wysokość wypłat uzyskanych w 2012 r. z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez Skarżącego.

13 3.3. Uzyskanie powyższych danych było w ocenie WSA w Olsztynie istotne dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego Skarżącego. Bez dokładnego ustalenia stanu majątkowego, dochodów i wydatków nie było bowiem możliwe stwierdzenie, że Skarżący nie jest w stanie ponieść należnych kosztów sądowych czy ich części. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego, obejmującego nieruchomość rolną o powierzchni 33,05 ha, dzierżawcą dodatkowych 3,30 ha gruntów, a ponadto hodowcą zwierząt gospodarskich. Prowadzi działalność rolniczą, która przynosi pożytki umożliwiające funkcjonowanie gospodarstwa rolnego i działalności związanej z hodowlą zwierząt, stąd wątpliwości powstałe w sprawie uzasadniały odmowę uwzględnienie wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy z zakresie całkowitym.

14 4. Stanowisko Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

15 Wnosząc od Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Olsztynie Skarżący zaskarżył je w całości i zażądał "uchylenia zaskarżonego postanowienia, nadanie biegu wnioskowi z dnia 5 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata".

16 Uzasadniając zażalenie, Skarżący podniósł, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został wniesiony na formularzu urzędowym i został w całości uzasadniony i uwiarygodniony. Wniosek jest "adekwatny i zgodny z rzeczywistością i stanowi całkowitą podstawę do jego uwzględniania i do przyznania pomocy w całości", ponieważ Skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do otrzymania prawa pomocy w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący powtórzył swoje twierdzenia dotyczące jego "bankructwa", niedochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, niemożności wywiązania się z zobowiązań finansowych wobec rodziców i rodzeństwa, a następnie zarzucając WSA w Olsztynie chybioną ocenę podtrzymał swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

17 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo podjął próbę ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego i zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym doszedł do konkluzji, że Skarżący, uchylając się od przedłożenia dokumentów źródłowych, o które została wezwany, nie wykazał, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., że nie jest w stanie w jakimkolwiek zakresie partycypować w kosztach zainicjowanego skargą postępowania sądowoadministracyjnego.

19 5.2. Stosownie do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10; z dnia 30 stycznia 2012 r., II FZ 850/11; z dnia 1 października 2012 r., II FZ 738/12; z dnia 24 października 2012 r., II FZ 869/12 - wszystkie publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Prawidłowo w rozpoznawanej sprawie WSA w Olsztynie odczytał charakter instytucji prawa pomocy z powyższych przepisów p.p.s.a., jednocześnie trafnie wskazując podstawę prawną zasady partycypowania strony w kosztach postępowania sądowego. Zasada ta ponadto znajduje swoje ugruntowanie w normie rangi konstytucyjnej zawartej w art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w myśl którego każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

20 5.3. Wykładania systemowa powyższych przepisów prowadzi do konkluzji, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" z art. 246 § 1 p.p.s.a., które nakłada na stronę powinność uprawdopodobnienia, a w przypadku wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., wręcz formułuje obowiązek udowodnienia przez stronę obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego Oznacza to, że inicjatywa uprawdopodobnienia i dowodzenia w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy zatem od tego, co zostanie wykazane przez stronę.

21 W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że oświadczenia Skarżącego budzą uzasadnione wątpliwości, w świetle braku jego odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 grudnia 2012 r., I SA/Ol 32/12, o przedłożenie wskazanych w tym wezwaniu dokumentów źródłowych (patrz: pkt 2.2. niniejszego uzasadnienia, a także por. k. 130 akt WSA w Olsztynie). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę Sądu pierwszej instancji w zakresie ustalonego stanu faktycznego i możliwości płatniczych Skarżącego w związku z jego sytuacją rodzinną i majątkową oraz brakiem wywiązania się z obowiązku nałożonego na niego na mocy art. 255 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła tej oceny, bowiem wbrew twierdzeniom Skarżącego jego sytuacja nie została w wystarczający sposób naświetlona w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, a dokumentu, o których przedłożenie został Skarżący wezwany, są adekwatne dla rekonstrukcji jego sytuacji majątkowej, co jak wyżej stwierdzono jest warunkiem ocenienia zasadności ww. wniosku.

22 Skarżącemu znane były negatywne konsekwencje niewywiązania się z obowiązku przedłożenie dokumentów źródłowych, bowiem został o tym pouczony w wezwaniu z dnia 14 grudnia 2012 r. (por. k. 130 akt WSA w Olsztynie). Ponadto, brak adekwatnej odpowiedzi na analogiczne wezwanie z dnia 13 marca 2012 r. (por. k. 36 akt WSA w Olsztynie) przesądził o odmowie uwzględnienia wcześniejszego wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanowieniem WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2012 r., I SA/Ol 32/12. Zażalenie Skarżącego na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., II FZ 401/12 (publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpoznawanej sprawie należy zatem powołać ocenę wyrażoną w ww. postanowieniu NSA, że nieujawnienie w pełni swojej sytuacji majątkowej nie pozwala na oceną rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (tak też w postanowieniach NSA z dnia 28 maja 2009 r., I FZ 104/09, Lex nr 574249; z dnia 30 maja 2009 r., I FZ 171/09, Lex nr 552205; z dnia 2 lipca 2009 r., I FZ 216/09, Lex nr 552212; z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Ze względu na nieprzedłużenie przez Skarżącego dokumentów źródłowych zgodnie z art. 255 p.p.s.a., powyższa ocena jest trafna na gruncie rozpoznawanej sprawy wpadkowej i przesądza o braku zasadności zażalenia Skarżącego.

23 5.4. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znana jest z urzędu okoliczność, że postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r., I SA/Ol 122/12, WSA w Olsztynie związany na mocy art. 190 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oceną wyrażoną przez NSA w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r., II FZ 906/12, przyznał Skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowienie WSA w Olsztynie było oparte m.in. na okoliczności, że z uzasadnień postanowień WSA z dnia 6 czerwca 2012 r. o przyznaniu prawa pomocy Skarżącemu w sprawach o sygn. I SA/Ol 548/10 i I SA/Ol 549/10 (akta spraw w chwili rozpoznawania ww. wniosku znajdowały się w NSA) wynikało, że w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. Skarżący wskazał, że w związku z klęską suszy od 2005 r. nie otrzymał żadnego odszkodowania z tego tytułu, ani zasiłku celowego. Od 2008 r. nie korzysta z żadnych świadczeń z opieki społecznej. Pismo zostało podpisane również przez rodziców Skarżącego, co jego zdaniem miało potwierdzić jego oświadczenia. Do pisma zostały dołączone kserokopie: (a) decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości na 2012 r. na łączną kwotę 1.018 zł, (b) faktury za energię elektryczną z dnia 17 maja 2012 r. na okres rozliczeniowy od 15 maja 2012 r. do 12 listopada 2012 r. na łączną kwotę 2.610,53 zł, (c) wyciągu z rachunku za okres od 1 marca do 26 maja 2012 r., (d) pisma Placówki Terenowej KRUS z dnia 30 marca 2012 r., z którego wynika zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalno–rentowe oraz ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w łącznej kwocie 1.110 zł, (e) druków do opłaty składek na ubezpieczenie społeczne KRUS za kwiecień, maj, czerwiec 2012 r. na łączną kwotę 36 zł, oraz na ubezpieczenia wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie za ww. miesiące na łączną kwotę 366 zł.

24 Oceniając wpływ ww. okoliczności na rozpoznawaną sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że ww. dokumenty źródłowe, które Skarżący przedłożył w równoległych sprawach sądowoadministracyjnych, nie wyczerpują listy dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 14 grudnia 2012 r. Ponadto, przedłożone dokumenty w miarę wyczerpująco obrazują sytuację majątkową Skarżącego w pierwszej połowie 2012 r., podczas gdy dla rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 5 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozpoznawanej sprawie kluczowa jest rekonstrukcja jego sytuacji majątkowej w drugiej połowie 2012 r. Oceniając, czy wnioskodawca wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy art. 246 § 1 p.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 p.p.s.a., pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dokumenty obrazujące przeszłą sytuację majątkową wnioskodawcy są nieistotne, gdyż uzasadnieniem przyznania prawa pomocy jest teraźniejsza niemożność strony w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r., II FZ 307/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tym samym ww. okoliczności znane Sądowi z urzędu nie mogą nawet pełnić roli subsydiarnej w rozpoznawanej sprawie i zmienić oceny, że zażalenie Skarżącego nie jest zasadne.

25 5.5. Podzielając ocenę Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie oświadczenia Skarżącego budzą uzasadnione wątpliwości co do zasadności przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a Skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.