Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., II FZ 169/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., II FZ 169/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1138/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 27 kwietnia 2017 r.; 2) wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1138/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ("WSA") odmówił A. B. (dalej: "Skarżąca") zmiany postanowienia z dnia 27 kwietnia 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.")

3 Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy WSA podał, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty i marzec 2011 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

4 Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących wstrzymanie zaskarżonego aktu. Zdaniem WSA, skoro Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami.

5 Skarżąca w dniu 8 maja 2017 r. ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

6 W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że Skarżąca, wnosząc de facto o zmianę postanowienia z dnia 27 kwietnia 2017 r. wskazała na swoją trudną sytuację finansową i życiową, jednak nie poparła tych twierdzeń żadnymi dokumentami, które pozwoliłoby na jej zweryfikowanie przez WSA.

7 W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a., poprzez całkowite pominięcie przez WSA, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku Skarżącej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na wszczęciu i prowadzeniu egzekucji przez organ z nieruchomości obciążonej hipotecznie w ponadprzeciętny sposób, co doprowadzi jedynie do wygenerowania kosztów postępowania egzekucyjnego, bez możliwości uzyskania zaspokojenia oraz obciążenia kosztami niepotrzebnej egzekucji Skarżącej, w tym również pominięcie trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej Skarżącej, w szczególności w sytuacji, gdy została ona wyjaśniona przez Skarżącą.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

10 Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnił prawo sądu do wstrzymania wykonania decyzji od spełnienia jednej z wymienionych w tym przepisie pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie uregulował w jaki sposób skarżący, we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien wykazać istnienie okoliczności uzasadniających spełnienie choć jednej z tych przesłanek. Procedura postępowania przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, za wyjątkiem uzupełniającego, wykorzystywanego jedynie pomocniczo, dowodu z dokumentu w trybie i na zasadach art. 106 § 3 p.p.s.a. Z tej przyczyny, stosując wykładnię funkcjonalną uznać należy, że wykazanie istnienia faktów uzasadniających twierdzenie o spełnieniu warunków przyznania ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania przed sądem administracyjnym powinno odbywać się poprzez ich uprawdopodobnienie, które zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie oświadczenia strony złożonego we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FZ 489/06, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA z dnia 20 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 145/12; z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 711/11, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75; podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 142/12, opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie stosowane jest w postępowaniu sądowym w rozstrzyganiu kwestii ubocznych (wpadkowych), do których należy między innymi rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

11 Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji nadesłanej przez Skarżącą wynika, że Skarżąca jest matką samodzielnie wychowującą małoletnie dziecko i jedynym żywicielem rodziny. We wrześniu 2015 r. Skarżąca straciła stały kontrakt w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, co spowodowało, że powstała konieczność jej zawieszenia, ponieważ działalność zaczęła przynosić straty i nie pokrywała kosztów utrzymania Skarżącej i jej rodziny. Skarżąca nie posiada żadnych ruchomych składników majątkowych pozwalających na łatwe spieniężenie i zaspokojenie w ramach prowadzonej egzekucji. Skarżąca posiada jedynie mieszkanie położone przy ul. W. obciążone kredytem denominowanym we frankach szwajcarskich, którego bieżąca wartość zadłużenia wynosi 121.127 zł. Poza kredytem mieszkaniowym, którego wartość jest narażona na wahania waluty szwajcarskiej, Skarżąca ponosi koszty związane z mieszkaniem, w szczególności opłaty za czynsz, media. W tej sytuacji, mając na uwadze wysokość należności objętej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w odniesieniu do sytuacji materialnej i rodzinnej Skarżącej, należy uznać, że wykonanie kwestionowanej decyzji utrudniłoby lub nawet uniemożliwiłoby jej zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych.

12 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.