Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., II FZ 155/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., II FZ 155/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3211/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (III SA/Wa 3211/17) odmówił M. O. – nazywanemu dalej "Skarżącym", wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

3 W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – sformułowanym w skardze – pełnomocnik strony wskazał, że Skarżący zatrudniony jest na umowę na czas określony do lutego 2018 r. Dalej wyjaśnił, że Skarżący utrzymuje dwójkę dzieci, posiada dom, na zakup którego zaciągnął kredyt w wysokości 400.000 zł, a jego miesięczna rata wynosi 2.000 zł. Przesłankę spowodowania trudnych do odwrócenia skutków uzasadniono niemożliwością późniejszego wyegzekwowania należności w postępowaniu podatkowym od innych osób solidarnie z nim zobowiązanych.

4 Wskazując na art. 61 § 3 ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływana dalej jako "P.p.s.a."), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji, która mogłaby uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wniosku, dołączając przy tym do pisma dokumentację, mającą zobrazować sytuację materialną jego mocodawcy.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym warunkiem uprawdopodobnienia pewnych okoliczności jest ich właściwe udokumentowania. Ustawodawca w art. 61 § 3 P.p.s.a. uzależnił prawo sądu do wstrzymania wykonania decyzji od spełnienia choć jednej z wymienionych w tym przepisie pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie uregulował w jaki sposób Skarżący, we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien wykazać istnienie okoliczności uzasadniających spełnienie choć jednej z nich. Procedura postępowania przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, za wyjątkiem uzupełniającego, wykorzystywanego jedynie pomocniczo, dowodu z dokumentu w trybie i na zasadach art. 106 § 3 P.p.s.a. Z tej przyczyny, stosując wykładnię funkcjonalną uznać należy, że wykazanie istnienia faktów uzasadniających twierdzenie o spełnieniu warunków przyznania ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania przed sądem administracyjnym powinno odbywać się poprzez ich uprawdopodobnienie, które zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie oświadczenia strony złożonego we wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006r., II FZ 489/06 www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

9 Uprawdopodobnienie, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA z: 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75; podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2012r., II FZ 142/12). Uprawdopodobnienie stosowane jest w postępowaniu sądowym w rozstrzyganiu kwestii ubocznych (wpadkowych), do których należy między innymi rozstrzyganie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

10 Tym samym nie można uznać za prawidłowe stanowiska Sądu pierwszej instancji, który odmawiając stronie wstrzymania wykonania decyzji uzasadniał to brakiem przedstawienia (udowodnienia) przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności popartych stosownymi dokumentami, które w istocie wskazywałyby na wystąpienie na skutek wykonania decyzji niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest pismem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powinien spełniać wymogi, o których mowa w art. 46 § 1 P.p.s.a., w tym w pkt. 3 wskazującym, że elementem przedmiotowo istotnym każdego pisma jest jego osnowa. Skarżący w osnowie wniosku powinien przedstawić okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, tworzące tło dla rozważenia zastosowania przez sąd art. 61 § 3 P.p.s.a.

11 Wynikająca z art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanka wstrzymania wykonania decyzji jaką jest wystąpienie ryzyka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stanowi podstawę do swobodnej interpretacji sądu, który rozpatruje ją w kategorii skutków prawnych lub faktycznych wykonania decyzji, które w przypadku uwzględnienia skargi, raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z: 7 września 2010 r., II GSK 1003/10; 17 kwietnia 2009 r., I GSK 220/09; postanowienie WSA w Gliwicach z 16 lipca 2010 r., II SA/Gl 630/10; postanowienie WSA we Wrocławiu z 14 października 2008 r., III SA/Wr 536/08; postanowienie WSA w Rzeszowie z 8 października 2008 r., II SA/Rz 608/08). Omawiana przesłanka wstrzymania wykonania decyzji przez sąd bywa określana również jako odnosząca się do zmian faktycznych oraz prawnych w sytuacji Skarżącego, które nie muszą mieć ściśle ekonomicznego charakteru.

12 Niemniej jednak zarówno z treści wniosku zawartego w skardze, jak i motywów zażalenia, trudno jest wywnioskować na czym konkretnie miałoby polegać i w jaki sposób miałoby się przejawiać zagrożenie spowodowania ogromnej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, na które powołuje się pełnomocnik strony. We wniosku ogólnikowo opisano sytuację majątkową i życiową Skarżącego, po czym wskazano, że roszczenie o naprawienie ewentualnej szkody Skarżący musiałby skierować do pozostałych członków zarządu spółki, z którymi ponosi odpowiedzialność solidarną za jej zaległości podatkowe. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w przypadku uchylenia decyzji roszczenie o zwrot wyegzekwowanych środków i naprawienie ewentualnej szkody przysługuje względem Skarbu Państwa. Tym samym, wbrew temu co twierdzi pełnomocnik Skarżącego, w takiej sytuacji jego mocodawca miałby gwarancję odzyskania wyegzekwowanych należności. Stąd też, jeżeli strona skarżąca wiąże niebezpieczeństwo wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tylko z problemem odzyskania środków od pozostałych członków zarządu, przedkładanie dodatkowej dokumentacji, obrazującej sytuacje majątkową Skarżącego, było zbędne i nie mogło zmienić oceny zaskarżonego postanowienia.

13 Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.