Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r., II FZ 145/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r., II FZ 145/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 52/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym postanowieniem z 3 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 52/14 odmówił przyznania T.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

3 Wraz ze skargą kasacyjną Skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, wskazując we wniosku, że z uwagi na wszczęte postępowania podatkowe i prowadzoną egzekucję zmuszony był zamknąć działalność gospodarczą. Wśród osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał bezrobotną żonę oraz dwie córki (ur. 2003 r. i 2005 r.). Jednocześnie wskazał, że miesięczne dochody rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych małżonki oraz otrzymywane przez niego do lipca 2015 wynagrodzenie za pracę na stanowisku prokurenta w spółce z o.o. w łącznej kwocie 2.260 zł netto. Stan posiadanego majątku zadeklarował jak w pierwotnym wniosku.

4 Postanowieniem z 20 listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił zmiany wskazanego na wstępie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2014 r. Na skutek sprzeciwu wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który postanowieniem z 15 stycznia 2016 r. odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że jakkolwiek skarżący w złożonym powtórnie wniosku powołał się na nowe okoliczności faktyczne, to ich ocena wskazuje, że nie mogą one mieć wpływu na odstąpienie od wyrażonego dotychczas przez Sąd w prawomocnym postanowieniu poglądu o braku podstaw do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. W istocie skarżący nie wykazał bowiem, by jego sytuacja materialna uległa zmianie uniemożliwiającej poniesienie mu pozostałych w sprawie kosztów postępowania, ograniczających się obecnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, którego wysokość jest o połowę mniejsza niż uiszczonego przez stronę wpisu od skargi. Jak wynika z dołączonych do sprawy dokumentów Skarżący w 2014 r. osiągnął przychód w kwocie 187.718,77 zł, natomiast jego małżonka w kwocie 712.889,50 zł (PIT-28 i PIT-36). Łącznie zatem małżonkowie w minionym roku uzyskali przychód w kwocie 900.608,50 zł. W rezultacie trudno dać wiarę, że wnioskodawca przy tak wysokich przychodach nie poczynił stosownych oszczędności i, że obecnie nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż suma należnych obecnie wpisów od wniesionych w trzech postępowaniach (I SA/Lu 52-54/14) skarg kasacyjnych wynosi 10.722 zł. Ponadto jak wynika z akt sprawy posiadanie tak znacznych przychodów pozwoliło skarżącemu nie tylko wygospodarować środki na opłacenie wpisów od wniesionych skarg sądowych w tych sprawach w łącznej kwocie 21.443 zł lecz również na pokrycie należności zawodowego pełnomocnika. W rezultacie trudno dać wiarę, że wnioskodawca nie posiada środków tytułem zabezpieczenia pozostałych kosztów postępowania. Również analiza wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego małżonki nie potwierdza twierdzeń skarżącego o braku odpowiednich środków pieniężnych.

5 Powyższe rozstrzygniecie Skarżący zaskarżył zażaleniem.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.

8 Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywający. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę na szereg okoliczności sprawy, w szczególności zaś uzyskanie przez małżonków znacznych przychodów w 2014 r., które wykluczały ocenę, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji należało ocenić jako zgodne z prawem.

9 Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.