Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2018 r., II FZ 138/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2018 r., II FZ 138/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 597/17 odrzucające skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 597/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. S. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 marca 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

3 Sąd wyjaśnił, że będące przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 marca 2017 r. pozostawiono w dniu 31 marca 2017 r. w urzędzie pocztowym na okres 14 dni, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego. Ponownego awizowania dokonano w dniu 10 kwietnia 2017 r. Zatem w dniu 14 kwietnia 2017 r. upływał termin do odbioru przesyłki pocztowej. Ze zwr otnego potwierdzenia odbioru wynika też, że 18 kwietnia 2017 r. skarżący odebrał pismo. Sąd wyjaśnił, że pomimo błędnego działania operatora pocztowego, który wydał skarżącemu przesyłkę pomimo upływu terminu do dokonania tej czynności, za termin doręczenia należy, zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p.") przyjąć dzień 14 kwietnia 2017 r. Skarga na ww. postanowienie została wniesiona przez skarżącego w dniu 17 maja 2017 r. (data stempla pocztowego), a zatem po upływie 30 dni od daty jego doręczenia. Zatem odrzucenie skargi przez Sąd jest konsekwencją wniesienia jej z uchybieniem terminu.

4 Pismem z dnia 13 listopada skarżący złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 2 oraz 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w zw. z art. 150 O.p., polegające błędnym przyjęciu, że skarga została złożona po terminie. Zdaniem Skarżącego Sąd błędnie uznał, że termin na złożenie skargi należało liczyć od dnia 14 kwietnia 2017 r., mimo, że skarżący odebrał od operatora pocztowego pismo dnia 18 kwietnia 2017 r. Sąd niezasadnie zatem uznał, że doszło do doręczenia zastępczego mimo, że dokumenty w aktach sprawy wskazują na brak wypełnienia wymogów określonych w art. 150 O.p. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7 Zgodnie z brzmieniem art. 150 § 1 i 2 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. (tzw. doręczenie właściwe - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), operator pocztowy przechowuje pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w ww. terminie doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

8 Prawidłowa wykładnia art. 150 O.p. wskazuje, że nie można uznać za doręczone pismo, gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika: a) niemożność doręczenia pisma w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.; b) czy zawiadomienie o przesyłce umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p.; c) w jakich datach dokonano awizowania; d) czy upłynął 14-dniowy okres przechowywania przesyłki.

9 W niniejszej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 22) wynika, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy zarządcy domu lub dozorcy, w dniu 31 marca (2017 r.) pozostawiono je na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponownego awizowania dokonano dnia 10 kwietnia 2017 r., a zatem w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Tym samym ostatnim dniem na odbiór przesyłki, a jednocześnie dniem, w którym w przypadku niepodjęcia pisma powinno zostać ono uznane za doręczone, był 14 kwietnia 2017 r. (piątek). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika też, że w dniu 18 kwietnia 2017 r. pismo zostało odebrane przez skarżącego. Niewątpliwie jednak – zgodnie z art. 150 § 4 O.p. – pismo należy uznać za doręczone 14 kwietnia 2017 r.

10 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest czynnością organizacyjno-techniczną i nie ma znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. od upływu ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p.

11 Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3494/13 (opublikowany na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"), zgodnie z którym skutek prawny doręczenia przesyłki poprzez przyjęcie fikcji doręczenia uregulowanej w art. 150 § 2 O.p. następuje z mocy prawa, z upływem 14- dniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awizowania przesyłki. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że pracownik Poczty Polskiej wydał adresatowi przesyłkę po upływie owego 14-dniowego terminu. Podobnie przyjmuje się na gruncie odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 300/17, CBOSA).

12 Artykuł 150 § 2 O.p. wprowadza fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na jego podstawie – wbrew faktom – przesyłkę uznaje się za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa, jak bowiem stanowi art. 150 § 4 O.p. - doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W konsekwencji nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Adresat może zatem nie tyle podważyć skutek doręczenia, co ma możliwość wykazania, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W szczególności adresat pisma może wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść pocztowego dowodu doręczenia przesyłki jako dokumentu urzędowego może być bowiem wzruszona na podstawie art. 194 § 3 O.p. Tak się jednak nie stało. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby dane zawarte w zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie odpowiadały rzeczywistości. W szczególności zaś skarżący skutecznie nie wykazał, że pismo nie było dwukrotnie awizowane, a z zażalenia, ani z akt sprawy nie wynika, aby skarżący np. składał reklamację w tej sprawie. Żaden z argumentów podnoszonych w zażaleniu nie prowadzi zatem do zniwelowania skutku z art. 150 § 4 O.p.

13 Powołane w zażaleniu argumenty nie świadczą więc o tym, aby w dniu 14 kwietnia 2017 r. nie doszło do doręczenia odpisu postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 28 marca 2017 r. w trybie art. 150 O.p. Skoro więc ww. postanowienie zostało doręczone 14 kwietnia 2017 r., to termin do wniesienia skargi upływał 15 maja 2017 r. (poniedziałek). Tymczasem skarżący złożył skargę w dniu 17 maja 2017 r. (data stempla pocztowego). Słusznie więc Sąd pierwszej instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i odrzucił skargę jako spóźnioną.

14 Na marginesie Sąd wskazuje, że wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 150 § 1 O.p. niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności.

15 Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.