Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r., II FSK 932/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r., II FSK 932/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1313/13 w sprawie ze skargi I. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. O. rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 II FSK 932/14

UZASADNIENIE

3 Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1313/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę I. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 czerwca 2013 r. w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

4 Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że w piśmie z dnia 12 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc zarzut przedawnienia nałożonej grzywny oraz wskazując, iż na przedmiotową zaległość wierzyciel już wystawił tytuł wykonawczy w dniu 1 lipca 2010 r. nr [...], na który zostały również zgłoszone zarzuty egzekucyjne.

5 W postanowieniu z dnia 23 maja 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stwierdził, iż w postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r. wierzyciel (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.) zajął stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, uznając go za bezzasadny. Dysponując tym ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, mając na uwadze treść art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) zwana dalej "u.p.e.a.", która stanowi, że w zakresie zarzutów zawartych w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, organ orzekł o bezzasadności zgłoszonego zarzutu.

6 Nie zgadzając się z wydanym postanowieniem skarżący złożył zażalenie, w którym wskazał, iż w sprawie zostały ujawnione nowe okoliczności nieopisane dotychczas w żadnym z postanowień.

7 Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że odmowa uwzględnienia zarzutu zakwalifikowanego jako zarzut z art. 33 pkt 2 u.p.e.a., po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, była uzasadniona, skoro opinia wierzyciela wyrażona w postanowieniu, była dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ wyjaśnił dalej, że postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie przedmiotowej należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia prowadzone jest wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 lipca 2011 r. Tytuł wykonawczy nr [...] wskazany w zarzutach na postępowanie egzekucyjne został zwrócony do wierzyciela przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. ze względu na braki formalne za pismem z dnia 21 lica 2011 r., a zatem na podstawie tego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do tytułu wykonawczego z dnia 30 października 2009 r. nr [...], doręczonego zobowiązanemu w dniu 9 listopada 2009 r., organ wyjaśnił, iż tytuł ten dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. rozbiórki obiektu budowlanego, tymczasem niniejsze postępowanie egzekucyjne obejmuje egzekucję należności z tytułu przedmiotowej grzywny i jest prowadzone wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

8 W skardze od ww. postanowienia skarżący domagał się jego uchylenia, zarzucając niewyjaśnienie funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch tytułów wykonawczych dotyczących tej samej sprawy.

9 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

10 W zaskarżonym wyroku WSA w Krakowie podniósł, że skoro wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r. uznał zarzut skarżącego wskazany w piśmie z dnia 12 sierpnia 2011 r. za bezzasadny, to organ egzekucyjny był takim stanowiskiem związany. W tym też stanie organ egzekucyjny nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku. Sąd stwierdził też, że zaskarżone postanowienie zawiera wszelkie wymagane elementy, zaś jego uzasadnienie dostateczne ustalenia z powołaniem stosownych okoliczności oraz przepisów prawa.

11 Sąd wywodził także, że postępowanie mające na celu wyegzekwowanie przedmiotowej należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia prowadzone jest w niniejszej sprawie wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 26 lipca 2011 r. Natomiast tytuł wykonawczy nr [...] dotyczący tego samego obowiązku został przez organ egzekucyjny, ze względu na braki formalne jakimi był dotknięty, zwrócony wierzycielowi. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie zostało wszczęte, a co za tym idzie, nie mogło być prowadzone.

12 W skardze kasacyjnej od ww. wyroku skarżący zaskarżył go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." poprzez całkowite pominięcie istoty sprawy co do zarzutu istnienia dwóch tytułów wykonawczych.

13 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

15 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

16 Przepis art. 174 p.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. W świetle tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Warunkiem prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie postawionych zarzutów, która polega na wykazaniu, że sąd pierwszej instancji istotnie dopuścił się przypisywanych mu uchybień a w przypadku zarzutu natury procesowej także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

17 W rozpoznawanej skardze kasacyjnej postawiony został jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Jego uchybienia autor skargi kasacyjnej upatruje w pominięciu zarzutu istnienia dwóch tytułów wykonawczych.

18 Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten reguluje zatem kwestie składników, zakresu i kompletności uzasadnienia i może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów w nim wskazanych (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1264/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej: CBOSA).

19 Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy nie zawiera ono wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie albo zostało sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Sąd ma m.in. obowiązek odniesienia się wszystkich zarzutów skargi, co nie oznacza, że ma obowiązek odniesienia się do każdego z argumentów przywołanych przez stronę na uzasadnienie zarzutu. Wystarczające jest gdy w sposób przekonujący wykaże, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa zarzucanego w skardze. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do prawidłowości przyjętego stanu faktycznego oraz wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Dlatego na przykład kwestionowanie poprawności podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno nastąpić przez postawienie odpowiedniego zarzutu naruszenia prawa materialnego (por. np. wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 794/13; z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2699/12, z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2148/13; z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13, CBOSA).

20 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera przedstawienie stanu sprawy, podniesionych w skardze zarzutów i ich ocenę, stanowiska organu, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyczerpujące i prawidłowe wyjaśnienie. Sam fakt, że Sąd nie podzielił zarzutów i stanowiska skarżącego nie oznacza natomiast, iż dopuścił się naruszenia tego przepisu, nie mówiąc już o naruszeniu go w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut jest pozbawiony podstaw.

21 W istocie, zwięźle przedstawione w treści skargi kasacyjnej uchybienie, które pełnomocnik skarżącego zarzuca zaskarżonemu wyrokowi, polegać ma na pominięciu kwestii istnienia dwóch tytułów wykonawczych. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na tę okoliczność tak w części historycznej uzasadnienia (tj. przed słowami "Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje"), choćby na stronie 1, jak w części merytorycznej – na stronie 6. Akapit zaczynający się słowami "Odnosząc się do zarzutu wskazanego w skardze..." wprost odwołuje się do przedmiotowej kwestii.

22 Tym samym oczywiście nieuzasadniony jest postawiony zarzut. Należy przy tym pamiętać, że wobec przedstawionych wyżej rozważań, czynionych w kontekście art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, związany zarzutami skargi kasacyjnej, nie jest władny badać prawidłowości rozstrzygnięcia w kontekście merytorycznym. Pełnomocnik winien był postawić stosowny zarzut, powołując przy tym odpowiednią podstawę prawną, kolejno uzasadniając jego treść. Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma charakter sformalizowany, Sąd ten nie może wyręczać pełnomocnika w domyślaniu się jakie artykuły w jaki sposób miały zostać naruszone. Skoro pełnomocnik ograniczył przedmiot kontroli do kwestii odniesienia się przez WSA w Krakowie do zarzutu istnienia dwóch tytułów wykonawczych, odpowiedzieć trzeba, że takie odniesienie miało w sprawie miejsce, a zatem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

23 W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.