Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., II FSK 707/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r., II FSK 707/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 359/17 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiat) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 359/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") oddalił skargę W. M. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

3 W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a ponadto o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

4 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

5 I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

6 - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 120, art 121 art. 124 art. 180 § 1 i art. 188 o.p., art. 191 o.p. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 6013, dalej: ,,o.p."), poprzez nieuwzględnienie zarzutów zawartych w skardze;

7 - art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., poprzez brak orzeczenia przez WSA w granicach sprawy;

8 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i e) p.p.s.a., w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 122 oraz 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p., przez nieuwzględnienie zarzutów zawartych we wniesionej skardze;

9 - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.

10 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

11 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

13 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

14 Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

15 Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty są w istocie pochodną twierdzeń zgłoszonych przed WSA. Ich lektura prowadzi do wniosku, że podatnik chciałby podważyć ustalenia leżące u podstaw ostatecznej decyzji wymiarowej.

16 Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Stosownie do postanowień art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie powyższe wymogi WSA zachował. W szczególności odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących rzekomo wadliwe sporządzenia uzasadnienia przez WSA - a to w kontekście nowych okoliczności dotyczący istnienia cichego wspólnika K. F. imieniem "C.", również te zarzuty uznać należy za nie trafne. Na stronie 14/15/16 wyroku WSA wskazał bowiem, że powoływane

17 przez Skarżącego okoliczności w żaden sposób nie zmieniają i nie podważają zasadniczej kwestii w sprawie, tj. że firma D. nie dostarczyła konstrukcji stalowych Skarżącemu, ponieważ nimi nie dysponowała. Firma D. B. konstrukcji stalowych nie nabyła i nie prowadziła w ogóle działalności gospodarczej. Odnosząc się bezpośrednio do rzekomego dostawcy D. K., WSA wskazał, ze w tym zakresie również przeprowadzono wyjaśnienia i zgromadzono materiał dowodowy, z którego wynikało, że w 2009 r. K.F. nie prowadził w 2009 r. działalności gospodarczej.

18 WSA zauważył przy tym, że słuszne jest stanowisko organu, zgodnie z którym powoływane przez Stronę przypuszczenia co do ewentualnych twierdzeń i ich znaczenia, jakie mogły wyniknąć z zeznań K. F., nie mogą być uznane za nowe okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. WSA jednoznacznie stwierdził też, że organ, czyniąc wyjaśnienia dotyczące działalności K. F. badał również kwestie udziału osób trzecich w tej działalności, a także ocenił kwestię wiarygodności pieczątki R. II. W powyższym kontekście, zarzuty Skarżącego, jakoby WSA nie odniósł się do okoliczności dotyczących istnienia cichego wspólnika K. F., są jak już podniesiono, zarzutami chybionymi. Dokonana przez WSA kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nastąpiła z poszanowaniem przepisów art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 120, art. 121 art. 124 art. 180 § 1 i art. 188 o.p., art. 191 o.p. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę autorowi skargi kasacyjnej, że istotą instytucji wznowienia postępowania podatkowego jest to, że właściwy organ w pierwszej kolejności bada spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie – w razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii – rozpatruje sprawę co do meritum (art. 243 § 2 o.p.). Należy przypomnieć, że wznowienie postępowania, określone przepisami art. 240-246 o.p., jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania podatkowego, służących wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych, których zmianę lub uchylenie uzasadnia interes stron. Wznowienie postępowania zmierza zatem do usunięcia określonych wad postępowania podatkowego, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej. Jego istotą nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, lecz rozpatrzenie danej sprawy ze względu na kwalifikowane wady, jakimi obarczone jest postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji. Uchybienia te, wyliczone wyczerpująco w art. 240 § 1 o.p., stanowią jednocześnie przesłanki wznowienia postępowania. Nie sposób przyjąć, że doszło do spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. – wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który taką decyzję wydał. Odmowa przeprowadzenia dowodów, o jakie wnioskuje Skarżący, nie stanowi – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko WSA, iż uwzględnienie żądanie przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego, które były już przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe, byłoby wbrew celowi instytucji wznowienia postępowania i zmierzało by do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. Tym samym za nieusprawiedliwione należy uznać także zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i e) p.p.s.a., w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 122 oraz 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p.

20 W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny po otrzymaniu informacji od pełnomocnika Skarżącego, iż nie jest on już jego pełnomocnikiem, odroczył rozprawę o miesiąc. Kolejne wnioski o odroczenie rozprawy zgłaszane w toku postępowania przed NSA, nie zasługiwały na uwzględnienie. Ostatni wniosek o odroczenie rozprawy sporządzony przez trzeciego umocowanego w sprawie pełnomocnika, wpłynął dopiero w dniu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając każdorazowo istnienie przesłanek odroczenia rozprawy, musi mieć także na uwadze zasady szybkości postępowania i koncentracji materiału dowodowego. Ocena wniosku o odroczenie rozprawy złożonego przez pełnomocnika musi być dokonana przy uwzględnieniu wymogów z art. 109 p.p.s.a. oraz przy założeniu, że wnoszący o odroczenie rozprawy ma obowiązek dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności, oraz przy uwzględnieniu szczególnego charakteru postępowania przed NSA (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 1755/04, CBOIS). W przedmiotowej sprawie trudno mówić zatem o dochowaniu wymaganej staranności, skoro wniosek o odroczenie został złożony na parę godzin przez rozprawą pomimo, że pełnomocnictwo zostało udzielone dwa dni wcześniej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprzednio powołani pełnomocnicy mieli dość czasu na zapoznanie się z aktami sprawy. Nadto należy zauważyć, iż żaden z pełnomocników, a w szczególności ten najpóźniej umocowany w sprawie, nawet nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek z art. 109 p.p.s.a., bowiem wśród okoliczności wskazanych w piśmie pełnomocnika Skarżącego nie wymieniono żadnej z przesłanek wyżej wymienionego przepisu.

21 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

22 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.