Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2022 r., II FSK 519/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2022 r., II FSK 519/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Jolanta Strumiłło (spr.), po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 806/18 w sprawie ze skargi B. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wglądu do całości materiałów dowodowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 23 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 806/18 oddalił skargę B. L. (dalej jako strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 lipca 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/

3 Skarga kasacyjna strony oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.")., a mianowicie:

4 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 123 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. dalej jako: O.p.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, że w postępowaniu wystąpiła kwalifikowana wada stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania. Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postepowaniu na skutek naruszenia przez Dyrektora izby Administracji Skarbowej przepisów art. 123 § 1 w zw. z art. 165 § 1 i § 4 O.p.;

5 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ora z art. 239 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 9 lipca 2018 r. bezzasadnie uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 13 kwietnia 2018 r. odmawiające skarżącemu wglądu do ałości materiałów dowodowych i umorzył postępowanie;

6 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z zart. 178 § 1 i art. 179 § 1, § 2 i § 3 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji gdyż skarżący wykazał, że bezzasadnie odmówiono mu wglądu do całości materiałów dowodowych;

7 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.w zw. z art. 179 § 1 i § 2 oraz art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 , w zw. z art. 219 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, że zaskarżone postanowienia zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione. Organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności sprawy mających świadczyć o zasadności odmowy wglądu w przedmiotowe dane, rozważania merytoryczne organu są ogólnikowe, sprowadzają się do przywołania przepisów i ich teoretycznej analizy oderwanej od okoliczności sprawy;

8 5. art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 239 O.p przez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu błędnego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił, że w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia postanowienia z 13 kwietnia 2018 r., które odmawia wglądu do całości materiałów dowodowych i umorzenia postępowania z wniosku z 12 lutego 2018 r.

9 Wskazując na powyższe naruszenia prawa pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

10 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy.

13 Na wstępie wyjaśnić należy - co uczynił już w swoich motywach Wojewódzki Sąd Administracyjny, że część zarzutów skargi, powtórzonych następnie w skardze kasacyjnej, wykracza poza zakres sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Bowiem zarzuty naruszenia art. 165 § 1 i § 4 w zw. z art. 123 § 1 O.p. oraz art. 178 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. dotyczą innej sprawy administracyjnej, a mianowicie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z 23 kwietnia 2018 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. oraz postanowienia z 11 lipca 2017 r. skontrolowanego przez sąd administracyjny w sprawie I SA/Gd 1124/17, w której 11 października 2017 r. został wydany prawomocny wyrok. Dlatego też zarzuty te nie mogą być rozpoznane w niniejszej sprawie.

14 Sporne w sprawie jest, czy organ prawidłowo umorzył postepowanie wywołane wnioskiem strony o umożliwienie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z jawności w postępowaniu podatkowym, z uwagi na fakt, że kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta.

15 Podkreślić należy, że niesporne jest w sprawie, że skarżący dwukrotnie złożył wniosek, którego przedmiotem była ta sama kwestia tj. wyłączenie jawności dokumentów dotyczących spółki A. [...]. Jeden z wniosków rozpoznany został postanowieniem 11 lipca 2017 r., a co do tego rozstrzygnięcia wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając wyrok 11 października 2017r. w sprawie I SA/Gd 1124/17.

16 Ponowny wniosek złożony został 12 lutego 2018 r. Postanowieniem z 13 kwietnia 2018 r. odmówiono stronie wglądu do całości akt. Organ drugiej instancji rozpoznając zażalenie strony, uchylił postanowienie z 13 kwietnia 2018 r. i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku strony z 12 lutego 2018 r. jako bezprzedmiotowe. Sąd pierwszej instancji takie działalnie organu uznał za prawidłowe wskazując, że w sprawie wystąpiła przesłanka res iudicata. Dwukrotnie bowiem strona złożyła wniosek dotyczący tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu sprawy i powołała się na identyczny stan faktyczny i prawny. W chwili złożenia drugiego wniosku sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta, a więc ponowne orzekanie w tej kwestii był niedopuszczalne.

17 Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko Sądu pierwszej instancji i uznaje je za prawidłowe. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie, błędnie łączy w jedno postępowanie wymiarowe i postępowania wywołane wnioskami o dopuszczenie skarżącego do wglądu do całości akt. Tymczasem są to różne postępowania, prowadzone w różnym zakresie badania i rozstrzygania, a zarzuty dotyczące jednego z tych postępowań nie wywierają skutków we wszystkich postępowaniach. Istotą rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego jest to, że nie rozstrzyga ono o istocie sprawy, a jedynie decyduje o zakończeniu postępowania z uwagi na fakt, że stało się one bezprzedmiotowe z jakichś powodów. W niniejszej sprawie jak uznał prawidłowo Sąd pierwszej instancji powodem takim była stwierdzenie przesłanki res iudicata.

18 Nie może zostać również uwzględniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c 1 p.p.s.a. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polega na wadliwie zbudowanym uzasadnieniu wyroku. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uzasadnienie skarżonego wyroku nie ma prawem określonych elementów. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż za naruszenie tego przepisu nie można uznać stanowiska tego Sądu, co do ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę wyrokowania.

19 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz.265)