Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., II FSK 423/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., II FSK 423/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf – Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 934/14 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
3 1.1. Wyrokiem z 15 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (I SA/Gd 934/14) oddalił skargę [K] – nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 28 maja 2014 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r.
4 1.2. Stan sprawy Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco. 26 marca 2012 r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wydaną 14 grudnia 2011 r. przez Burmistrza Miasta [A]. Zdaniem Skarżącego, nowe dowody oraz okoliczności wskazują, że budynki opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie są i nie mogły być wykorzystywane do tego celu ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.o.l.".
5 Decyzją z 12 sierpnia 2013 r. Burmistrz Miasta odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ, jego zdaniem, w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – powoływanej dalej jako "O.p.".
6 1.3. Po rozpoznaniu odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
7 W motywach decyzji organ wyjaśnił, że decyzją z 14 grudnia 2011 r. Burmistrz Miasta ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Burmistrz Miasta stwierdził wówczas, że część z budynków należących do Skarżącego jest zdewastowana i nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej. Pozostałe budynki, chociaż znajdowały się w złym stanie technicznym, były wynajmowane innemu przedsiębiorcy.
8 Odnosząc się do przedstawionych przez Skarżącego dowodów, organ stwierdził, że dotyczą one okoliczności nie mieszczących się w zakresie pojęcia "względów technicznych", o którym jest mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Do kategorii "względów technicznych" nie można zaliczyć planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jest on jedynie formalnoprawną przeszkodą do wykorzystania nieruchomości w określony sposób. W granicach "względów technicznych" nie mieści się również decyzją Ministra Obrony Narodowej z 22 lipca 2004 r., zgodnie z którą teren należący do Skarżącego utracił charakter terenu zamkniętego.
9 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
10 2.1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 1a pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a pkt 4 tej ustawy oraz art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) – powoływanej dalej jako "k.c.", jak również art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy.
11 W skardze wskazano także na naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 2 oraz art. 124 tej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi.
12 2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
13 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
14 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".
15 3.2. W motywach wyroku Sąd pierwszej instancji obszernie przedstawił instytucję wznowienia postępowania uregulowaną w art. 240 § 1 O.p., a zwłaszcza przesłanki wymienione w punkcie piątym tego przepisu. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono również przyjętą w orzecznictwie i nauce prawa wykładnię pojęcia względów technicznych, które wykluczają możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
16 3.3. Wśród dowodów przedstawionych przez Skarżącego, które jego zdaniem istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nie były znane wówczas organowi, znajdowała się: decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego w [B] z 16 marca 2011 r. dotycząca złego stanu technicznego ścian i sufitów; decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [B] z 28 listopada 2011 r., w której stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny poszczególnych elementów budynków oraz instalacji i urządzeń związanych z obiektem; protokół z kontroli z 23 listopada 2011 r.; dokumentacja fotograficzna oraz orzeczenie techniczne z października 2011 r.
17 Przedłożone dowody potwierdzały wprawdzie zły stan techniczny nieruchomości, niemniej jednak, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie technicznym spoczywa na jej właścicielu. Równocześnie żaden z wspomnianych dowodów nie potwierdzał, aby zły stan techniczny wynikał z przyczyn obiektywnych i miał charakter trwały. Dowodem takim mogłaby być decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w trybie art. 68 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) stwierdzająca, że budynek grozi zawaleniem, albo decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, stwierdzająca, że korzystanie z budynku grozi zdrowiu lub życiu ludzi, mieniu lub środowisku. Odnosząc się do kwestii zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji Burmistrza Miasta z 20 października 2008 r. (umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy) oraz decyzji Ministra Obrony Narodowej z 22 lipca 2004 r. (stwierdzającej utratę przez teren charakteru zamkniętego) – Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że dotyczą one kwestii prawnych, a nie względów technicznych.
18 W konsekwencji tego, zdaniem Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na konieczność uchylenia decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę przedstawione dowody należało stwierdzić, że wniosek Skarżącego w istocie rzeczy zmierzał do podważenia ustaleń organu podatkowego zawartych w decyzji ostatecznej, a nie wykazaniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
19 4. Skarga kasacyjna.
20 4.1. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.:
21 a) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) oraz art. 141 § 4 tej ustawy w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, z art. 240 § 1 pkt. 5, art. 243 § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 1 i 2 O.p. Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a., chociaż zebrany w sprawie materiał wskazywał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi. Ujawnione dokumenty i nowe okoliczności świadczyły o niemożliwości faktycznej wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na jej zły stan techniczny (dokumenty i decyzje Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [B] i Państwowego Inspektora Sanitarnego w [B], orzeczenie techniczne dzierżawcy z października 2011 r.) oraz niemożliwości prawnej poprawy stanu technicznego nieruchomości (zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, decyzja Ministra Obrony Narodowej z 22 lipca 2004 r., decyzja Burmistrza Miasta 20 października 2008 r., opinia Referatu Gospodarki Nieruchomościami i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miasta [A] z 9 kwietnia 2013 r.) oraz wskazywały na jedynie częściowy zakres wykorzystania nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej (dokumenty i decyzje Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [B], orzeczenie techniczne dzierżawcy z października 2011 r., ewidencja środków trwałych z 2011 r.). Tymczasem Sąd pierwszej instancji pomijając w uzasadnieniu powyższe elementy stanu faktycznego przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, naruszając art. 141 § 4 P.p.s.a oraz nie przedstawił szerszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy naruszając w ten sposób art. 133 ust. 1 P.p.s.a. Sąd nie wziął przede wszystkim pod uwagę wpisów w ewidencji środków trwałych w 2011 r. (załącznik nr 2 do niniejszej skargi – składany wielokrotnie w tym i innych postępowaniach podatkowych) oraz brak dopuszczalności prawnej poprawy stanu nieruchomości wyrażony w opinii Referatu Gospodarki Nieruchomościami i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miasta [A]. Sąd nie zbadał zakresu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę i zakresu posiadania nieruchomości przez osobę fizyczną. Sąd pierwszej instancji rozważył jedynie, w jakim zakresie nieruchomość była faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej, a nie w jakim zakresie nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę niezależności od podatnika istniejącego złego stanu technicznego nieruchomości uniemożliwiającego jej przystosowanie i wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej w 2011 r. – a nie, jak wadliwie rozważał Sąd, czy stan prawny nieruchomości wynikający z zapisów miejskiego planu zagospodarowania przestrzeni, decyzji MON z 22 lipca 2004 r. oraz decyzji Burmistrza Miasta 20 października 2008 r. można zakwalifikować jako "względy techniczne";
22 b) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) oraz art. 141 § 4 tej ustawy w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a., chociaż zebrany w sprawie materiał wskazywał, że:
23 - w 2011 r. jedynie część przedmiotowej nieruchomości była w posiadaniu przedsiębiorcy (była ujęta w ewidencji środków trwałych) i była związana oraz zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej;
24 - nieruchomość położona we [A] nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że całość przedmiotowej nieruchomości ze względów technicznych niezależnych od Skarżącego nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, a jej częściowe wykorzystanie było sprzeczne z prawem;
25 - użytkowanie obiektów budowlanych do prowadzenia działalności gospodarczej było niedopuszczalne, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ich użytkowanie w sposób inny niż koszary wojskowe było niedopuszczalne. Ponadto stwierdzono ich niewłaściwy stan techniczny, a brak wydania decyzji zakazującej użytkowania wynikał z tego, że nieruchomość w dacie potencjalnego wydania decyzji zakazującej użytkowania nie była już użytkowana i nie mogła być przystosowana do użytkowania ze względów prawnych. Przy czym Skarżący nie dopuścił w wyniku własnych i zawinionych zaniedbań do takiego stanu nieruchomości, jaki został przedstawiony w orzeczeniu technicznym, gdyż taki stan techniczny nieruchomości istniał w chwili jej nabycia, a niemożliwość jego poprawy wynikała z rażąco wadliwego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 27.02.2013 r. (II SA/Gd 689/12 - w aktach sprawy).
26 Tymczasem Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjmując w uzasadnieniu powyższe elementy stanu faktycznego dopuścił się przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym naruszając art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz nie dokonał szerszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy naruszając art. 133 ust. 1 P.p.s.a. W szczególności Sąd nie dopatrzył się przyczyny wznowienia poprzez odmienną ocenę ujawnionych nowych okoliczności i dokumentów w przedmiocie zakresu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę i zakresu posiadania nieruchomości przez osobę fizyczną. Sąd pierwszej instancji rozważył jedynie w jakim zakresie nieruchomość była faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej, a nie w jakim zakresie nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że zły stan techniczny nieruchomości, uniemożliwiający jej przystosowanie i wykorzystywanie do prowadzonej działalności gospodarczej był niezależny od podatnika. Tymczasem Sąd pierwszej wadliwie rozważał, czy stan prawny nieruchomości – wynikający z zapisów miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji MON z 22 lipca 2004 r., decyzji Burmistrza Miasta z 20 października 2008 r. – można zakwalifikować jako "względy techniczne".
27 4.2. W skardze kasacyjnej wskazano również na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
28 a) art. 1a pkt. 3 u.p.ol. w zw. z art. 1a pkt. 4 tej ustawy w zw. z art. 551 k.c. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie rozważeniu, w jakim zakresie nieruchomość Skarżącego była w jego posiadaniu jako przedsiębiorcy, a w jakim zakresie była w jego posiadaniu jako osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy okoliczność w postaci dokumentu obejmującego stan ewidencji środków trwałych skarżącego według stanu na 2011 r., nie znajdującego się w aktach postępowania zakończonego decyzją z 14 grudnia 2011 r. miała znaczenie dla rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu za 2011 r.;
29 b) art. 1 a pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1 a pkt 4 tej ustawy w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nowe okoliczności i dowody dotyczące stanu technicznego nieruchomości oraz niezależności tego stanu od podatnika (brak możliwości prawnej poprawy tego stanu w związku ze stanem prawnym nieruchomości wynikającym z rażąco wadliwego planu zagospodarowania przestrzennego) nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji z 14 grudnia 2011 r. i wydania decyzji podatkowej za 2011 r. z uwzględnieniem, że większa część nieruchomości (poza częścią wydzierżawioną) nie była i nie mogła być ze względów technicznych, niezależnych od Skarżącego, wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego w 2011 r.;
30 c) art. 1a pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 2 ust. 1 tej ustawy przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do ustalenia, czy grunty, budynki i budowle są niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i tym samym zastosowania niższych stawek podatkowych, nie ma znaczenia nadzwyczajny stan prawny nieruchomości uniemożliwiający podatnikowi poprawę stanu technicznego nieruchomości.
31 4.3. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie tego wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty. Pełnomocnik strony wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
32 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
33 5.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.
34 5.2. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przedstawione przez Skarżącego nowe dowody mogły być istotne dla sprawy – w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. – załatwionej decyzją, której materialnoprawną podstawą był między innymi art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Biorąc pod uwagę zarzuty sformułowane w petitum skargi kasacyjnej oraz jej motywy dowody te miały wykazać dwie okoliczności: posiadanie części nieruchomości nie jako przedsiębiorca lecz osoba prywatna; niemożliwość podjęcia działań w celu poprawy złego stanu technicznego nieruchomości ze względu na przeszkody o charakterze prawnym.
35 5.3. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. podstawą wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydal decyzję. By dana okoliczność, czy dany dowód mógł stanowić przesłankę wznowienia postępowania muszą one: cechować się nowością tzn. muszą być nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a więc nie były znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie; istnieć w dniu wydania decyzji; być istotne dla sprawy. Przy czym przez istotne dla sprawy należy rozumieć te dowody i okoliczności, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, czyli mogą zmienić treść rozstrzygnięcia. Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności i dowodów, jako przesłanki wznowienia postępowania, muszą występować łącznie. W przeciwnym razie wskazany przez stronę dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
36 Tym samym w ramach trybu uruchomionego na skutek wydania postanowienia, o którym jest mowa w art. 243 § 1 O.p., wznowienie postępowania rodzi obowiązek ustalenia, czy przesłanki te zostały spełnione. Istotą instytucji wznowienia postępowania podatkowego jest to, że właściwy organ wpierw bada spełnienie przesłanek wznowienia, a następnie – w razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii – rozpatruje sprawę w zakresie wytyczonym przez okoliczności i dowody wskazane przez stronę (art. 243 § 2 O.p.). Postępowanie wznowieniowe nie jest zatem kontynuacją postępowania prowadzonego w trybie głównym, co zresztą zasygnalizował Sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku.
37 5.4. Odnosząc się do kwestii przypisania części nieruchomości, której dotyczy decyzja Burmistrza Miasta z 14 grudnia 2011 r., do majątku osobistego, Skarżący zgłosił dowody w postaci zapisów ewidencji środków trwałych za 2011 r. oraz dokumenty i decyzje zgromadzone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [B] oraz orzeczenie techniczne dzierżawcy z października 2011 r. (s. 2 i 7 skargi kasacyjnej). Autor skargi kasacyjnej wytknął przy tym naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez pominięcie dowodu z ewidencji środków trwałych w uzasadnieniu wyroku.
38 W przypadku ewidencji środków trwałych należy zwrócić uwagę, że prowadzone jest ona w celu rozliczenia w czasie kosztów podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w Rozdziale 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.". Jej zapisy nie mogą samodzielnie przyczynić się do wykazania wspomnianej okoliczności, ponieważ decyzję o tym, czy umieścić w niej dany środek trwały pozostawiono podatnikom. Nie umieszczając danego środka trwałego w ewidencji podatnik nie nabywa jedynie prawa do dokonywania odpisów amortyzacyjnych (art. 22n ust. 6 u.p.d.o.f.). Ponadto, chociaż Sąd pierwszej instancji w motywach wyroku nie odniósł się bezpośrednio do ewidencji środków trwałych – wskazując jedynie, że Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego, iż w zakresie wskazanym przez podatnika nieruchomość należała do jego majątku osobistego (s. 18) – ocena Sądu jest trafna i nie można przypisać jej takiego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
39 Ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, jakie znaczenie dla ustalenia wspomnianej kwestii miałyby mieć dokumenty i decyzje zgromadzone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [B] oraz orzeczenie techniczne dzierżawcy z października 2011 r., Naczelny Sąd Administracyjny nie może poddać w tym zakresie skargi kasacyjnej merytorycznej ocenie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna jako wysoce sformalizowany środek zaskarżenia musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.).
40 5.5. Odnosząc się do kwestii przeszkód prawnych, które miały stać na przeszkodzie do poprawy stanu technicznego nieruchomości, należy przypomnieć, że aby nieruchomości zostały objęte stawką podatkową przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. wystarczy żeby były w posiadaniu przedsiębiorcy. Ustawodawca w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. przewidział odstępstwo od tej zasady, dla nieruchomości, które ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez pojęcie "względów technicznych" należy rozumieć okoliczności faktyczne, niezależne od woli przedsiębiorcy, podyktowane okolicznościami od niego niezależnymi, tkwiącymi bezpośrednio w przedmiocie opodatkowania. Są to zatem wady fizyczne nieruchomości o charakterze trwałym, czyli takim którego nie można usunąć poprzez podjęcie przez przedsiębiorcę działań mających na celu przywrócenie ich do stanu używalności. W konsekwencji nieruchomości te nie nadają się do wykorzystania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 lipca 2014 r., II FSK 1349/14; 18 listopada 2014 r., II FSK 33/13; 24 czerwca 2016 r., II FSK 1475/14; 19 lipca 2016 r., II FSK 1714/14; 8 września 2016 r., II FSK 2085/14). Stanowisko Sądu pierwszej instancji pozostaje w zgodzie z przedstawioną powyżej wykładnią art. 1a ust. 3 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną również podziela ten pogląd.
41 W świetle powyższego należy zwrócić uwagę, że pełnomocnik Skarżącego powołując się na zapisy miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego oraz treść decyzji Ministra Obrony Narodowej z 22 lipca 2004 r. i decyzji Burmistrza Miasta z 20 lipca 2008 r. próbuje wykazać, iż nieruchomość znajdowała się w złym stanie technicznym, a na przeszkodzie do jego poprawy stały niezależne od Skarżącego względy prawne. Tymczasem zgodnie z przedstawioną wcześniej wykładnią art. 1a ust. 3 u.p.o.l. przez "względy techniczne" należy rozumieć wyłącznie takie wady fizyczne nieruchomości, których nie można usunąć niezależnie od starań podjętych przez ich właściciela. Stąd też, skoro dowody te miały na celu wykazanie okoliczności nie mającej znaczenia dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną, nie odpowiadały przesłankom wyrażonym w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
42 5.6. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 209 tej ustawy.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 551
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 233 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 240 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 243 (§ 1, § 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 245 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1a