Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2018 r., II FSK 3571/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2018 r., II FSK 3571/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie: NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 509/15 w sprawie ze skargi "M." - sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za miesiąc październik 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 509/15) oddalił skargę M. sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 lutego 2015 r. w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za październik 2014 r.
3 Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 28 listopada 2014 r. odmawiającą spółce umorzenia zaległego podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za miesiąc październik 2014 r. w kwocie 48.716 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 96 zł. W ocenie Kolegium, organ podatkowy I instancji zasadnie przyjął, iż nie zachodzą przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) do umorzenia zaległości. Ze znajdujących się w aktach sprawy rachunku zysków i strat - wariant kalkulacyjny wynika, że rok 2012 zakończył się zyskiem netto 352.731,10 zł, a dochód do opodatkowania wyniósł 501.052,60 zł, rok 2013 zakończył się zyskiem netto 766.817,71 zł, dochód do opodatkowania wyniósł 917.889,92 zł. Na użytek dokonania analizy aktualnej sytuacji finansowej Spółki organ brał również pod uwagę rachunek zysków i strat - wariant kalkulacyjny za rok 2014 na dzień 30.09.2014 r., według którego Spółka osiągnęła zysk netto na działalności gospodarczej wyniósł 450.924,81 zł a dochód do opodatkowania wyniósł 190.501,65 zł. Z bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2013 r. wynika, iż kapitał własny Spółki wynosił 7.576.575,77 zł. Rzeczowe aktywa trwałe Spółki na koniec 2013 r. wynosiły 2.223.752,40 zł, a aktywa obrotowe 6.960.715,84 zł, zaś wartość rzeczowych aktywów trwałych brutto wynosiła 8.045.019,84 zł. Wartość zapasów to 1.448.829,55 zł. Spółka na koniec 2013 r. posiadała należności krótkoterminowe w wys. 2.363.654,55 zł, w tym z tytułu dostaw i usług 1.786.201,45 zł. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wynosiły 1.607.892,47 zł. Z oświadczenia z dnia 2 października 2013 r. dotyczącego obiektu położonego w Z. i okresu rozliczeniowego 01.01 - 30.08.2013 r. wynika, iż Spółka wystawiła najemcom faktury za najem/dzierżawę o łącznej wartości brutto 710.000 zł, zadłużenie najemców na dzień 31.08.2013 r. wynosiło 552.000 zł, za ww. okres zapłacony podatek od nieruchomości wyniósł 384.000 zł, a brakująca suma 226.000 zł została pokryta przez skarżącą z innych źródeł dochodu (produkcja). Mimo wskazywanych trudności w eksporcie towarów na wschód Europy spółka osiągała dochody; na dzień 30 września 2014 r. dochód do opodatkowania wynosił 190.501,65 zł, nieznacznemu zmniejszeniu w stosunku do początku 2014 r. uległy zapasy i wyniosły na 30.09.2014 r. 1.233.140,57 zł, wzrosła też wartość rzeczowych aktywów trwałych o 1.809,02 zł, powiększył się również kapitał własny o kwotę 33.201,91 zł. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo.
4 Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie powyższych danych, należy przyjąć, iż w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Wobec tego nie znajduje uzasadnienia podniesiona argumentacja odnośnie spadku eksportu od stycznia 2014 r. o 50%, w związku z sytuacją polityczną na wschodzie (Rosja, Białoruś, Ukraina). Przyjęto, że po analizie sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki nie ma podstaw do stwierdzenia, iż poniosła ona straty z tego tytułu, nie przedstawiono też żadnych dowodów na poparcie tego faktu. Organ wskazał, że mimo pożaru i poniesionych strat Spółka nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. W sprawozdaniu zarządu z działalności jednostki w roku obrotowym 2012 (tj. kiedy był pożar) wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Nie wskazano w nim na zdarzenie losowe - pożar hali, które w znacznym stopniu zaważyłoby na sytuacji finansowej Spółki, a które jest jednym z głównych motywów uzasadniających wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Ponadto otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów, kwoty ubezpieczenia nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych.
5 Kolegium zwróciło uwagę, że Spółka zatrudnia na terenie gminy 19 osób, natomiast pozostała działalność skupiona jest na odpłatnym wynajmie powierzchni pod działalność innych firm. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji Spółki nie zachodzą szczególne względy, które uzasadniałyby umorzenie zaległości podatkowych.
6 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia: 1. prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; 2. prawa procesowego: art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i uznaniem, iż w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co skutkowało przyjęciem, że brak jest podstaw do umorzenia zaległego podatku od nieruchomości. Odnosząc się do kwestii wystąpienia w sprawie "interesu publicznego" wskazano, iż spółka jest podmiotem gospodarczym z kilkudziesięcioletnią tradycją, funkcjonującym w przemyśle z niemałymi sukcesami zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Pokreślono, że Spółka dokonując zakupu przedmiotowej nieruchomości stworzyła wiele miejsc pracy. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że zatrudnia we własnym zakresie 20 osób. W obiekcie zarządzanym przez Spółkę zatrudnienie znalazło już prawie 100 osób.
7 W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
8 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd szczegółowo wskazał w uzasadnieniu wyroku, że z przywołanych dowodów i wynikających z nich danych wynika, że sytuacja finansowa spółki była dobra, zatem wnioski organów podatkowych prowadzące do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji są właściwe i zasługują na aprobatę.
9 Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że sytuacja skarżącej, nie jest sytuacją, która ze względu na swoją wyjątkowość uzasadniałaby udzielenie wnioskowanej ulgi. Organy podatkowe przeanalizowały jej sytuację finansową w oparciu o dane wynikające z przywołanych w zaskarżonej decyzji dowodów i zasadnie podnosiły, że świadczą one o dobrej kondycji finansowej strony. Wobec powyższego Sąd orzekł, że organy podatkowe zasadnie wzięły pod uwagę wszystkie przesłanki udzielenia ulgi wymienione w przepisie art. 67a O.p., biorąc pod uwagę z jednej strony sytuację finansową i możliwości płatnicze strony, a z drugiej strony obowiązki publicznoprawne i zasady nimi rządzące. Sam fakt wystąpienia pożaru, jako zdarzenia nadzwyczajnego, nie stanowi uzasadnienia dla zastosowania ulgi, szczególnie gdy nie powoduje takiego pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej spółki, żeby nie mogła ona zapłacić spornej zaległości. Bez znaczenia pozostaje także podnoszony w skardze fakt pożaru, który miał miejsce na terenie obiektu spółki w dniu 19 stycznia 2015 r. Argument ten nie znalazł się we wniosku Spółki o udzielenie pomocy de minimis, nie był więc przedmiotem rozważań organu w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
10 W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż organy obu instancji dokonały wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zarówno pod względem istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" i odniosły się do wszystkich argumentów strony podniesionych zarówno we wniosku jaki i w toku postępowania.
11 Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniosła spółka zaskarżając go w całości. Sądowi pierwszej instancji w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego:
12 a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonana ocena jest niepełna, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,
13 b) art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,
14 II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
15 a) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie decyzji organu podatkowego i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia,
16 b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń polegającą na oparciu się organów podatkowych wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych skarżącej i nie wzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez skarżącą, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co zaskutkowało przyjęciem, że skarżąca jest w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, iż zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika",
17 c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p. niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, iż zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania w przedmiotowej sprawie,
18 d) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w szczególności z uwagi na fakt, iż Burmistrz wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z dnia 26 września 2012 r.
19 Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających go decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
21 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie;
22 Dla porządku, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w analogicznym stanie faktycznym (tylko za inne okresy rozliczeniowe), tożsamy problem prawny dotyczący Skarżącej był już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w wyrokach z dnia: 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1397/15, II FSK 1319/15, 17 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2656/15, II FSK 2655/15. Co więcej, w wymienionych sprawach zaistniała w znacznej mierze tożsamość zarzutów w zakresie naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego.
23 Skład orzekający w niniejszej sprawie, w świetle argumentacji skargi kasacyjnej Spółki, nie znalazł podstaw do tego, aby możliwe stało się odstąpienie od istniejącej linii orzeczniczej.
24 Przystępując zatem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej odnotować należy, że pomimo sformułowania w skardze kasacyjnej szeregu zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, sedno sprawy sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji uznały, że nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
25 W przekonaniu Skarżącej, ocena udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, co statuuje przepis art. 191 O.p., a poprzedzać je powinno wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, tj. zebranie całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 187 § 1 O.p., oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, o czym stanowi przepis art. 122 O.p. W jej ocenie w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego, organy podatkowe nie podjęły wszelkich możliwych czynności. Zbierając materiał dowodowy nie wzięły pod uwagę faktów przedstawionych przez nią, a stanowiących główną przesłankę złożonego wniosku, tj. realnych strat, które Spółka poniosła w związku ze zdarzeniem – pożarem z września 2012 r. Zdaniem Strony, oparcie się jedynie na dokumentacji księgowej w postaci sprawozdań finansowych Spółki, w których widnieją zapisy liczbowe nieodzwierciedlające przecież rzeczywistych rozmiarów strat poniesionych przez Skarżącą, jest z gruntu nielogiczne i nie zasługuje na uznanie, że w sprawie doszło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przez organy podatkowe. W przekonaniu Skarżącej analizując wysokość strat poniesionych przez nią w zdarzeniu opisywanym w przedmiotowej sprawie i uzasadniającą w jej ocenie udzielenie ulgi w postaci umorzenia podatku od nieruchomości, należy wziąć pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione koszty, ale także pogorszenie jej sytuacji finansowej - w kontekście utraconych korzyści, tj. kwot, które mogłaby uzyskać, gdyby nie doszło do zniszczenia obiektu.
26 Organ podatkowy i Sąd I instancji opierając się natomiast na dokumentach księgowych (rachunkach zysków i strat, bilansach) uznały, że Skarżąca mimo pożaru z 2012 r. nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. SKO stanęło na stanowisku, że na podstawie powyższych danych należy przyjąć, że w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Wobec tego, w opinii organu, nie znajdują uzasadnienia podniesione przez Skarżącą w odwołaniu argumenty dotyczące spadku eksportu od stycznia 2014 r. o 50%, w związku z sytuacją polityczną na wschodzie (Rosja, Białoruś, Ukraina). Przeprowadzona analiza sytuacji finansowo-ekonomicznej Spółki nie daje podstaw do stwierdzenia, że Strona poniosła straty z tego tytułu. Na poparcie tego faktu nie przedstawiono też żadnych dowodów. Ponadto organ podkreślił, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia za spalony budynek w Z. nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych.
27 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje właściwego uzasadnienia, tak w odniesieniu do przepisów prawa podatkowego, jak również stanu faktycznego sprawy zarzut Strony dotyczący braku zgromadzenia - z punktu widzenia regulacji art. 67a § 1 pkt 3 O.p - wystarczającego materiału dowodowego.
28 Skład orzekający w tej sprawie doszedł do przekonania, że organom nie sposób zarzucić naruszenia art. 122 i art.187 § 1 O.p. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że rachunek zysków i strat oraz bilans zawierają podstawowe i co istotne zobiektywizowane informacje o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. podstawowym celem każdego przedsiębiorstwa jest maksymalizowanie zysku i tym samym osiąganie jak najwyższej rentowności. O tym, czy dane przedsiębiorstwo prowadzi rentowną działalność i wypracowuje zyski, informuje nas sprawozdanie finansowe, a dokładniej: poszczególne pozycje rachunku zysków i strat. Zgodnie zaś z zasadami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. Rachunek zysków i strat (rachunek wyników) oraz bilans stanowią kluczowe elementy sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej. Różnica między przychodami i kosztami pokazuje obraz wyniku finansowego jednostki (zysk lub stratę) brutto. Wynik brutto skorygowany o obowiązkowe obciążenia wyniku brutto (głównie podatek dochodowy) ukazuje wynik finansowy netto za dany okres.
29 Nie można przy tym podzielić poglądu Skarżącej, że organ przy ocenie przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. pominął poniesione przez nią straty z tytułu pożaru budynku w Z. Organ biorąc tą okoliczność pod uwagę uznał jednak, że po pierwsze, nie wpłynęła ona na kondycję finansową Spółki, a po drugie, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić.
30 Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą kwestii utraconych korzyści z tytułu najmu spalonego obiektu, to zauważyć należy, że organ podatkowy badał sytuację finansową Spółki na dzień 30 czerwca 2014 r., a zatem przeszło rok po pożarze, i nie stwierdził aby się pogorszyła.
31 W kwestii zarzutu naruszenia art. 191 O.p. koniecznym jest podkreślenie, że stosownie do jego treści - organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w tej normie prawnej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy, w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2016 r., II FSK 1628/14).
32 Istotnym jest, że zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu. Kierując się tymi kryteriami WSA prawidłowo podzielił ocenę organów podatkowych, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego (o czym poniżej).
33 Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 O.p. - należy zauważyć, że występują tam dwa niedookreślone pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "nteres publiczny". Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają utrzymywanie miejsc pracy czy względy ochrony środowiska. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego działalności.
34 W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem jak ustaliły organy Skarżąca nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej niepozwalającej na uregulowanie zaległości podatkowej. Strona nie może domagać się aby organy podatkowe rekompensowały jej straty w środkach trwałych lub utracone korzyści poprzez umorzenie zaległości podatkowej, w sytuacji, gdy jej kondycja finansowa pozwala na uregulowanie zobowiązania podatkowego, bowiem zupełnie inny jest cel instytucji określonej w art. 67a § 1 O.p.
35 Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się natomiast z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez np. zwolnionych pracowników podatnika do środków pomocy państwa (zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczna) nie jest zgodna z interesem publicznym. Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności na rzecz Skarbu Państwa, lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych.
36 W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła bowiem kondycja finansowa Skarżącej nie wskazuje, aby musiała ona podejmować decyzje o zwolnieniach grupowych z uwagi na swoją trudną sytuację. Jednocześnie, wbrew żądaniom Strony, przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych nie może stanowić "nagrody" dla podatnika za realizowanie inwestycji prowadzonych na terenie gminy. Ponoszenie nakładów w celu osiągnięcia zysku jest wyznacznikiem każdej działalności gospodarczej i nie może uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1389/15, opubl. CBOSA). Nie można też abstrahować od tego, że wpływy z podatków lokalnych stanowią ważne źródło finansowania rozległych zadań o charakterze publicznym, które ciążą na gminach m.in. wydatki na oświatę, pomoc społeczną, transport lokalny, ochronę środowiska, utrzymywanie czystości i porządku.
37 Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 67a (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1, § 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.