Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r., II FSK 349/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r., II FSK 349/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala (sprawozdawca), Protokolant Justyna Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 września 2017r., sygn. akt I SA/Lu 408/17 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 7 marca 2017r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 15 września 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 408/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z 7 marca 2017 r., w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r.

3 W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy naruszała ona art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dacie wydania decyzji wymiarowej nieznane organowi, kiedy po wydaniu w dniu 31 grudnia 2014 r. decyzji wymiarowej łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 w dniu 30 września 2015 r. wydana została decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oparta m.in. na takich dowodach jak: opinia biegłego z zakresu budownictwa, oględziny nieruchomości i zeznania świadków wskazujące na inny sposób przeznaczenia nieruchomości i zeznania świadków wskazujące na inny sposób przeznaczenia nieruchomości niż przyjęty w decyzji z 31 grudnia 2014 r., a mający wpływ na wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, a dowody te istniały w dniu 31 grudnia 2014 r. a nie były znane organowi podatkowemu.

4 Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

5 Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

7 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Odnosząc się do sformułowanych w jej treści zarzutów należy zauważyć, że nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji ostatecznych są wyjątkiem od zasady trwałości takich decyzji, znajdującej z kolei umocowanie w mającej walor konstytucyjny zasadzie pewności prawa. Jej sens sprowadza się – najogólniej rzecz biorąc – do respektowania powagi tego, co zostało w sposób ostateczny rozstrzygnięte. Oznacza to, że jedynie w przypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek wchodzi w grę wzruszenie, w ramach odpowiedniego reżimu prawnego, mającego tę cechę aktu (decyzji organu administracyjnego).

9 W analizowanym przypadku nie podjęto próby wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji (nie zostało złożone odwołanie), a w konsekwencji nie uruchomiono w trybie zwykłym drogi sądowej w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r., by następnie skorzystać z trybu wznowienia postępowania podatkowego. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty są w istocie pochodną twierdzeń wysuniętych w postępowaniu dotyczącym zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 2012 r. Ich lektura nieuchronnie prowadzi do wniosku, że poprzez tryb wznowienia podatnik chciałby podważyć ustalenia leżące u podstaw ostatecznej decyzji wymiarowej dotyczącej roku 2014. Tymczasem istotą instytucji wznowienia postępowania podatkowego jest to, że właściwy organ w pierwszej kolejności bada spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie – w razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii – rozpatruje sprawę co do meritum (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej). Postępowanie wznowieniowe nie jest więc kontynuacją postępowania prowadzonego w trybie głównym (wymiarowego), co zresztą zasygnalizował sąd administracyjny pierwszej instancji na s. 5 pisemnych motywów wydanego wyroku. Zasadnie przyjął on, wspierając swoje stanowisko jasną argumentacją, że nie zaistniała okoliczność w postaciowych nowych dowodów istotnych dla sprawy. Rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że skoro w postępowaniu zwykłym podatnik nie wnosząc odwołania, utracił możliwość kontroli instancyjnej, to postępowanie dotyczące jego wznowienia nie może prowadzić do czynności postępowania odwoławczego.

10 Nie sposób więc przyjąć, że doszło do spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który taką decyzję wydał. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się najmniejszego błędu w rozumowaniu zaprezentowanym na s. 5-6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku co do braku możliwości wyprowadzania podstawy wznowieniowej z dowodów z zeznań świadka i strony, oględzin nieruchomości, opinii biegłego, o których przeprowadzenie wniósł skarżący. Rzecz w tym, że dowód taki nie może być uznany za istniejący w dacie wydania decyzji. Dowód ten należałoby przecież dopiero przeprowadzić, co stanowiłoby czynność nowego postępowania. Wszczęcie zaś tego postępowania uzależnione jest od istnienia dowodu, np. takiego jak stosowny dokument urzędowy lub inny dokument. Brakiem logiki grzeszy również twierdzenie strony, że Burmistrz K. nie miał wiedzy, co do istnienia dowodów, które wcześniej przecież zgromadził w prowadzonym przez siebie postępowaniu podatkowym za 2012 r.

11 Z wyjaśnień skarżącego nie wynika, jak owe dowody miałaby wpłynąć na rezultat zakończonego decyzją ostateczną postępowania. Niezależnie od tego wypada wspomnieć, że uchybienia w tym przedmiocie, których dopuściła się sama strona (zaniechanie przeprowadzenia wskazanych dowodów w postępowaniu wymiarowym), nie mogą być podnoszone jako okoliczność odpowiadająca podstawie wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Bezsprzecznie miał rację organ podatkowy wskazując, że niedopuszczalne jest występowanie z zarzutem oparcia decyzji na niepełnych dowodach w sytuacji, gdy sama strona takich wniosków dowodowych nie przedłożyła. Opowiedzenie się za odmienną tezą prowadziłaby do paradoksalnego wniosku, że zaniedbania strony mogą premiować ją przez stworzenie podstawy dla skorygowania w przyszłości niekorzystnej dla niej decyzji wymiarowej. Otwierałoby to pole do nadużyć, stawiając pod znakiem zapytania pewność obrotu prawnego i prawidłowe wywiązywanie się z określonych ustawami obowiązków podatkowych.

12 W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.