Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2005 r., II FSK 342/05

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2005 r., II FSK 342/05

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędziowie NSA Krystyna Nowak, Antoni Hanusz, Protokolant Agnieszka Maszewska, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Józefa A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 14/05 w sprawie ze skargi Józefa A. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 listopada 2004 r. (...) w przedmiocie niezałatwienia wniosku o uchylenie tytułu wykonawczego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r., I SA/Lu 14/05, odrzucił skargę Józefa A. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 listopada 2004 r., (...), wydane w przedmiocie niezałatwienia wniosku o uchylenie tytułu wykonawczego.

3 Uzasadniając rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że w dniu 12 października 2004 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w L. wpłynęło pismo Józefa A. zatytułowane "Skarga na niezałatwienie przez organ podatkowy sprawy we właściwym terminie". Dyrektor Izby Skarbowej w L., działając w trybie art. 237 par. 3 i art. 238 par. 1 Kpa, wyżej wymienione pismo potraktował jako skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2004 r., (...), odmówił jej uwzględnienia.

4 Na powyższe zawiadomienie Józef A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzucił naruszenie art. 104 i 233 Kpa oraz art. 141 i 207 Ordynacji podatkowej. Powołując się na powyższą podstawę prawną wniósł "o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do wydania decyzji rozstrzygającej o wygaśnięciu decyzji administracyjnej - tytułu wykonawczego (...)".

5 Rozpatrując skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zawiadomienie o załatwieniu skargi wydane na podstawie art. 238 Kpa ma charakter czynności materialno-technicznej, która kończy postępowanie skargowe wszczęte w trybie art. 227 Kpa. Jest ono pewną formą działania organów administracji i zawiera jedynie informację o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Dokonując wykładni art. 3 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; cyt. dalej w skrócie: "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"/, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że ta kategoria czynności nie mieści się ani w katalogu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, ani też nie ma podstaw ku temu, aby zawiadomieniu o załatwieniu skargi przypisać np. cechę aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 par. 2 pkt 4 ww. ustawy. Tym samym, skoro sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 par. 2 ww. ustawy, to wydanie zawiadomienia o załatwieniu skargi nie daje, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na niezgodność tego zawiadomienia z prawem i nie może podlegać kognicji tego sądu /por. postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., II SAB 213/00 - nie publ.; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99/. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niedopuszczalną odrzucił, działając na podstawie art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

6 Skargę kasacyjną na to postanowienie, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem WSA w Lublinie, wniósł Józef A. /skarga kasacyjna została sporządzona przez radcę prawnego/, zarzucając temu postanowieniu naruszenie przepisów art. 141 par. 1 Ordynacji podatkowej, art. 37 par. 1 Kpa i "art. 3 par. 1 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Powołując się na powyższe podstawy kasacyjne, strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

7 Uzasadniając skargę kasacyjną, podniesiono, że skarga z dnia 29 września 2004 r. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie została złożona w oparciu o art. 141 par. 1 Ordynacji podatkowej /będący odpowiednikiem art. 37 par. 1 Kpa/ i dotyczyła zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do wydania decyzji w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w L., tj. do dnia 10 maja 2004 r. Nadmieniono, że wyżej wymienione organy podatkowe uchylają się od wydania decyzji rozstrzygającej, kierując do strony nienazwane pisma i nie zajmując stanowiska wobec wniosku podatnika z dnia 13 lutego 2004 r. o stwierdzenie wygaśnięcia tytułu wykonawczego (...), wystawionego przez US w P. Wobec czego w obiegu pozostaje tytuł wykonawczy, który został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem strony, w zaskarżonym postanowieniu Sąd błędnie zakwalifikował postępowanie w sprawie skargi z dnia 29 września 2004 r. jako postępowanie skargowe wszczęte w trybie art. 227 Kpa, mimo że w tym przypadku miał do czynienia z indywidualną sprawą podlegającą załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym nie dopełnił obowiązku kontroli wynikającego z "art. 3 par. 1 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że zgodnie z przywołanym przepisem "art. 3 par. 1 ust. 8" ww. ustawy, "kontrola działalności administracji publicznej przez wojewódzkie sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, także w przypadku decyzji administracyjnej".

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Skarga podlega oddaleniu. Autor skargi kasacyjnej sformułował podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając w tych ramach /jak wynika z petitum skargi kasacyjnej/ naruszenie art. 141 par. 1 Ordynacji podatkowej, art. 37 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i "art. 3 par. 1 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

10 Powołanie "art. 3 par. 1 ust. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" jest oczywistą omyłką autora skargi kasacyjnej. Paragraf 1 art. 3 ww. ustawy nie składa się bowiem z punktów /a więc także z punktu 8/, a tym bardziej z "ustępów" /podział na artykułów na ustępy nie został przyjęty w analizowanej ustawie/, zaś uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że zamierzano powołać naruszenie art. 3 par. 2 pkt 8 ww. ustawy. Treść tego przepisu została bowiem przywołana w argumentacji skargi kasacyjnej /s. 5 - "(...) kontrola działalności administracji publicznej przez wojewódzkie sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, także w przypadku decyzji administracyjnej"/.

11 Zastrzeżenie budzi również sformułowanie zarzutu naruszenia art. 141 par. 1 Ordynacji podatkowej i art. 37 par. 1 Kpa. Przepisy te nie zostały zastosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu. Jak bowiem wynika z uzasadnienia, analizą zostały objęte przepisy art. 227 i 238 Kpa oraz art. 3 par. 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś jako podstawą rozstrzygnięcia powołano art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3 ostatnio cytowanej ustawy.

12 Rozpatrując tak sformułowany zarzut, należy stwierdzić, że wymyka się on spod kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż poza powołaniem /niedokładnie/ fragmentów art. 141 par. 1 Ordynacji podatkowej, art. 37 par. 1 Kpa i /jak się okazało/ art. 3 par. 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera właściwie uzasadnienia w nawiązaniu do realiów rozpoznawanej sprawy, które winno było zostać sporządzone stosownie do art. 176 ww. ustawy. Nie zawiera również konkretnego wskazania, na czym polegało naruszenie zastosowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów, a także opisania istotnego wpływu naruszenia tych przepisów na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zastosowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów nie został wymieniony w skardze kasacyjnej, natomiast zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny, poza przypadkami nieważności postępowania, które w sprawie nie zachodzą, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza związanie także jej podstawami. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących uchybienia konkretnym przepisom proceduralnym, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku.

13 Na marginesie warto zauważyć, że w odniesieniu do skarg i wniosków /w rozumieniu Działu VIII Kpa/ kwestia właściwości sądu administracyjnego rysuje się w sposób zróżnicowany w zależności od przedmiotu skargi. Uprawnienie i obowiązek wynikające z przepisów prawa mogą bowiem posiadać charakter materialnoprawny bądź procesowy. Osoba składająca skargę czy wniosek nie ma uprawnienia materialnego. Posiada jednak uprawnienie procesowe do uzyskania zawiadomienia na podstawie przepisów art. 237 par. 3 i art. 244 par. 2 Kpa w związku z art. 3 par. 1 pkt 2 Kpa. Byłaby więc dopuszczalna do sądu skarga na bezczynność w zakresie otrzymania takiego zawiadomienia. Niedopuszczalna byłaby zaś już skarga na samo zawiadomienie.

14 W konkretnym przypadku, jeśli zostało przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie potraktował pismo strony zatytułowane "Skarga na niezałatwienie przez organ podatkowy sprawy we właściwym terminie" jako skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i we właściwej formie /tj. zawiadomieniem - z dnia 05.11.2004 r.,/ odmówił jej uwzględnienia /na podstawie art. 237 par. 3 i 238 par. 1 w związku z art. 3 par. 1 pkt 2 Kpa/, to skarga na zawiadomienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podlegała jako niedopuszczalna odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

15 Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.