Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2023 r., II FSK 2802/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2023 r., II FSK 2802/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (spr.), Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała, Protokolant Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. i D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 704/19 w sprawie ze skargi A. S. i D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lipca 2019 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. S. i D. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2020 r. o sygn. akt. I SA/Łd 704/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, ze sprawy A. S. i D. S. (dalej: "Skarżący"), oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej w skrócie jako "CBOSA").

3 Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł pełnomocnik Skarżących, wnosząc

4 o uchylenie wyroku w całości i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

5 w Łodzi, zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przypisanych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości trzykrotności stawki podstawowej, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

6 Kwestionowanemu orzeczeniu, na postawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

7 1. Art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ustawy z dnia 29 sieprnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") polegającego na oparciu orzeczenia na błędnie ustalonym stanie faktycznym oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy wskazanych przepisów postępowania.

8 2. Art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2011.203.1192, dalej "P.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnych Sądu prowadzącym do nieuwzględnienia skargi, zamiast uwzględnienia jej, mimo naruszenia przez organy podatkowe obu instancji przepisów procedury podatkowej, tj.: art. 210 § 1 pkt 4; art. 187 § 1 i art. 191, art. 120 i art. 121 § 1 O.p.

9 3. Art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na tym, że WSA nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien to uczynić i nie dostrzegł, że organy podatkowe dopuściły się obrazy przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p.

10 4. Naruszenie art. art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP

11 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

12 w Łodzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

15 Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a.

16 W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, tym samym rozpoznając tę sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

17 Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

18 Skarga kasacyjna jest oparta na argumentacji prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niezasadny jest zarzut błędnego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji. Należy zwrócić uwagę, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może usprawiedliwiać uchylenie zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy orzeczenie to nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy to z powodu istotnych braków w wywodzie prawnym sądu, czy też istotnych nieprawidłowości w przedstawieniu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Za naruszające art. 141 § 4 P.p.s.a. zostanie uznane uzasadnienie niepozwalające poznać i zrozumieć motywów, jakimi kierował się Sąd podejmując określonej treści rozstrzygnięcie. Natomiast na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku. Treść art. 141 § 4 P.p.s.a. nie jest podstawą do podważania stanowiska Sądu pierwszej instancji, którego wadliwość powinna być wykazywana poprzez odniesienie do naruszenia konkretnych przepisów materialnych i podnoszona w ramach właściwej podstawy kasacyjnej. Ponadto uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wobec powyższego okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W istocie postawiony zarzut stanowi wyłącznie polemikę z merytorycznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Jednakże prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, nie można kwestionować poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza również, że stanowisko pełnomocnika skarżącego co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania podatkowego są nieuzasadnione, a także - wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej - nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, że to Sąd popełnił rażący błąd procesowy uznając, iż nie ma potrzeby ustalania jakie konkretnie cele realizowała jednostka wojskowa, w której służbę pełnił skarżący.

20 Zwrócić bowiem należy uwagę, iż w piśmie z dnia 30 stycznia 2019 r. Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało, że "Skarżący nie pełnił służby w składzie jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz.U. z 1998 r., nr. 162, poz. 1117 z późn. zm.). Nie pełnił on także służby w charakterze obserwowania wojskowego"( str. 41 akt administracyjnych).

21 Zatem, w ocenie Sądu Kasacyjnego, w toku postępowania został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy, który w sposób jednolity i zrozumiały posłużył organom oraz Sądowi pierwszej instancji wydanie merytorycznego i opartego na rzetelnych informacjach rozstrzygnięcia, a następnie orzeczenia w trybie sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego nie można twierdzić w niniejszej sprawie o braku niejasności lub nasuwających się wątpliwościach.

22 Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. zasadnie nie stwierdził naruszeń prawa procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

23 W ramach zarzutów procesowych autor skargi kasacyjnej wskazał jedynie na naruszenie szeregu przepisów postępowania. Aczkolwiek, nie podniesione zostały zarzuty prawa materialnego, które miałoby dotyczyć wykładni art. 21 art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f.. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż orzecznictwo w tymże zakresie jest już ugruntowane np. w wyroku z dnia 15 lutego 2023 ., sygn. akt II FSK 928/22, 15 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 929/22, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował stanowisko, że "aby nabyć prawo do zwolnienia należy należeć do jednostki wojskowej, która brała udział w konflikcie zbrojnym lub była używana do wzmocnienia sił państw sojuszniczych misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom. [...], w której pełni swoje funkcje skarżący, nie brała w momencie prowadzenia postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego i nie bierze udziału w konflikcie zbrojnym. Nie sposób zatem uznać, że skarżący wykazał, że jego jednostka wojskowa brała udział w konflikcie. W kontekście powyższego zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. okazał się niezasadny, a należność zagraniczna wypłacona skarżącemu w [...] r. nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 ww. ustawy."

24 Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto po myśli art. 207 § 2 tej ustawy.