Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., II FSK 268/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., II FSK 268/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2281/17 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 4 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce (dalej: Kolegium) decyzją z dnia 4 maja 2017r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 1 lutego 2017r. w przedmiocie ustalenia J. S. (dalej: Skarżąca) wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017r.

3 Skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018r., sygn. akt III SA/Wa 2281/17 – dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organów podatkowych, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych przy ustaleniu, bądź określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Dlatego też oparcie zaskarżonych decyzji na takich danych, było prawidłowe. Ponadto w sprawie brak było podstaw do wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, albowiem stan faktyczny nie zmienił się od 2004r.

4 W złożonej skardze kasacyjnej Skarżąca wyrokowi WSA w Warszawie zarzuciła naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 165 § 2 i § 5 oraz art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz. 800 – dalej: O.p.) poprzez nieuchylenie decyzji Kolegium pomimo braku wydania przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, niepowiadomienia strony o wszczęciu postępowania podatkowego oraz niewyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, do czego organy podatkowe były zobowiązane w świetle jednoznacznie brzmiących przepisów prawa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

5 W oparciu o tak postawiony zarzut, który został rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik Skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącej z urzędu, oświadczając przy tym, że koszty te nie zostały do chwili wniesienia skargi kasacyjnej uiszczone ani w całości ani w części.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7 Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.

8 Zakreślona ramami podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów istota sporu, sprowadza się do tego, czy organ podatkowy miał obowiązek wydać na podstawie art. 165 § 2 O.p. postanowienie o wszczęciu postępowania, czy też był z tego obowiązku zwolniony z uwagi na treść art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Ponadto spornym było, czy organ podatkowy był zobowiązany wyznaczyć Skarżącej przed wydaniem decyzji, termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w oparciu o art. 200 § 1 O.p., czy tez obowiązek taki nie istniał z uwagi na jego wyłączenie na podstawie art. 200 § 2 pkt 1 O.p.

9 W rozpatrywanej sprawie postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu. Zgodnie z art. 165 § 2 O.p., wszczęcie takie następuje w formie postanowienia, zaś § 4 tego przepisu precyzuje, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia. Ustawodawca między innymi w art. 165 § 5 pkt 1 O.p., wprowadził jednak wyjątek od takiego obowiązku stwierdzając, że nie dotyczy on spraw związanych z ustalaniem zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.

10 Rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazło się stwierdzenie, że brak zmiany stanu faktycznego w porównaniu z poprzednimi latami, wynika również z decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za ubiegły rok. Tymczasem w aktach podatkowych, brak jest takiej decyzji. Oznacza to w konsekwencji, że Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym, który nie wynika z akt organów podatkowych. Uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w takiej sytuacji mogłoby nastąpić jedynie w przypadku postawienia zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. i dodatkowym wykazaniu, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia tego przepisu nie został w skardze kasacyjnej postawiony.

11 Dokonując ustaleń, czy stan faktyczny sprawy uległ zmianie w porównaniu do poprzedniego roku podatkowego, słusznie Sąd pierwszej instancji powołał się na ostatni wpis do ewidencji gruntów, który został dokonany na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O. w 2004r. Okoliczność ta wynika bezpośrednio ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 13 października 2016r. do którego załączono stosowne zawiadomienia o dokonanych wpisach. Na pismo to powołuje się również Skarżąca, wywodząc jednak na jego podstawie odmienne wnioski.

12 Wskazać zatem należy, że pismo to zostało sporządzone przez Starostwo Powiatowe w O. na wniosek organu pierwszej instancji. Załączono do niego zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, z których bezpośrednio wynika, że ostatnia zmiana została dokonana na podstawie zawiadomienia Sądu Rejonowego w O. w związku z wydaniem w 2004r. postanowienia o dziale spadku. Z powyższego pisma oraz załączników do niego nie wynika, aby od 2004r. zostały w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do przedmiotu opodatkowania, wprowadzone jakiekolwiek zmiany. Powoływane w skardze kasacyjnej pismo z dnia 13 października 2016r. nie tyle zatem nie zaprzecza twierdzeniom prezentowanym przez organy podatkowe, zaakceptowanym przez Sąd pierwszej instancji, że w porównaniu z poprzednim rokiem podatkowym nie doszło do zmian w stanie faktycznym, co twierdzenia te potwierdza. Podkreślić przy tym należy, że sama Skarżąca nie wskazała, aby jakiekolwiek zmiany w ewidencji od 2004r. zostały wprowadzone.

13 Skoro stan faktyczny sprawy w porównaniu z poprzednim rokiem podatkowym nie uległ zmianie, zastosowanie znajdował art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Wobec powyższego organ podatkowy nie miał podstaw do wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego.

14 W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 200 § 1 O.p., gdyż stosownie do § 2 pkt 1 tego przepisu, organ nie wyznacza stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w przypadku przewidzianym w art. 165 § 5 O.p.

15 Sąd pierwszej instancji nie miał zatem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w konsekwencji uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż prawidłowo stwierdził, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów, które stanowiły podstawę wniesionej skargi kasacyjnej.

16 Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

17 Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku pełnomocnika Skarżącej o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ stosownie do art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny (por. np. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2017r. sygn. akt II FSK 2044/15).