Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2018 r., II FSK 2532/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2018 r., II FSK 2532/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K[...] Spółdzielni M. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1528/16 w sprawie ze skargi K[...] Spółdzielni M. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 10 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 21 kwietnia 2017 r., I SA/Gl 1528/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K[...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku -Białej z 10 października 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji ostatecznej w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

3 2. W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji ewentualnie, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a") w przypadku uznania przez Sąd zaistnienia przesłanek ku temu – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z 7 lipca 2016 r., a także decyzji Prezydenta Miasta B. z 9 września 2015 r. określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i umorzenie postępowania. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie:

4 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: "o.p.") poprzez nieuwzględnienie błędnego utrzymania przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w mocy, pomimo jej wadliwości i wydania z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez brak uznania, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 9 września 2015 r., tj. że w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

5 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

6 a) art. 6o ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj.: Dz.U. z 2016 poz. 250, ze zm., dalej: "u.c.p.g.") -poprzez jego błędne zastosowanie, pomimo braku zaistnienia w sprawie przesłanek wydania przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

7 b) art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. i § 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bielska-Białej, stanowiącego załącznik do Uchwały nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z 13 listopada 2014 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bielska-Białej -poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie i pominięcie, że okoliczność gromadzenia na nieruchomości odpadów komunalnych przez osoby trzecie, wbrew woli właściciela nieruchomości, nie stanowi okoliczności uzasadniającej wydanie przez właściwy organ decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

8 3. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. W punkcie wyjścia należy zauważyć, że zainicjowane przez podatnika wnioskiem z 23 listopada 2015 r. postępowanie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest umożliwienie weryfikacji rozstrzygnięcia poza kontrolą instancyjną. W trybie tym, w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego i zażaleniowego, postępowanie może zostać uruchomione tylko w ściśle określonych warunkach. Są to przypadki tak poważne, że trwałość decyzji ostatecznych i związana z tym pewność porządku prawnego muszą ustąpić na rzecz wymagań płynących z zasady praworządności.

9 We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 9 września 2015 r., jako przesłankę podatnik wskazał art. 240 § 1 pkt 5 o.p. tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowodów istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał tą decyzję. Skarżąca Spółdzielnia twierdzi bowiem, że ujawniły się takie okoliczności faktyczne, ponieważ Prezydent Miasta wydając decyzję wymiarową w dniu 9 września 2015 r. nie miał wiedzy, że w altanie śmietnikowej przy ul. P., odpady gromadziły także osoby, które nie zamieszkiwały tej nieruchomości, czy nawet w ogóle nie mieszkające w zasobach Spółdzielni (tj. osoby trzecie). Osoby te gromadziły w tym miejscu odpady wbrew woli właściciela nieruchomości i pomimo tego, że nie były do tej czynności uprawnione. Spółdzielnia twierdzi, że nieselektywne gromadzenie odpadów w przedmiotowej altanie wynikało więc z przyczyn nieleżących po jej stronie. Zdaniem skarżącej jest to okoliczność istotna dla dopuszczalności określenia wysokości opłaty w drodze decyzji, jak dla nieselektywnej zbiórki odpadów.

10 Wyjaśnić należy, że przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. - na którą powoływał się skarżąca, jest wyjście na jaw istotnych okoliczności dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

11 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

12 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,

13 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,

14 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

15 Innymi słowy przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Z kolei za "istotne" dowody lub okoliczności faktyczne przyjmuje się takie dowody i okoliczności faktyczne, których ocena miałaby znaczenie w sprawie i nie tylko prowadziłaby do wznowienia postępowania administracyjnego, ale także mogłaby wpłynąć na zmianę treści ostatecznej decyzji. Zatem istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść orzeczenia. Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie.

16 W związku z powyższym zasadnie Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że istotnymi okolicznościami w analizowanym znaczeniu, dla wydania przez Prezydenta Miasta decyzji wymiarowej z 9 września 2015 r. oraz decyzji wydanych w kontrolowanym postępowaniu wznowionym, były:

17 a) naruszanie zasad deklarowanej selektywnej zbiórki odpadów oraz

18 b) niezabezpieczenie altany śmietnikowej przed osobami trzecimi.

19 Organ te okoliczności jednak znał w dniu wydania decyzji, a zatem nie mogą one uzasadniać zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Z kolei okoliczność, że naruszanie zasad selektywnej zbiórki odpadów wynikała z podrzucania odpadów przez osoby trzecie, nie może być uznana za "istotną" w tej sprawie, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Altana śmietnikowa nie była bowiem zabezpieczona przez Spółdzielnię przed dostępem osób trzecich, dlatego też skarżąca nie może z tego, a więc z własnych zaniedbań, wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych. Okoliczność korzystania z kontenera, czy altany, przez osoby trzecie mogłaby mieć znaczenie tylko, jeśli Spółdzielnia wykazałaby, że nie ponosi w tym winy (takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 16 lutego 2017 r., II FSK 3048/16 - także w sprawie Spółdzielni). Tego jednak skarżąca nie uczyniła, ani w postępowaniu zwyczajnym, ani w postępowaniu wznowionym. Co więcej, z akt sprawy wynika, że krótko po otrzymaniu decyzji wymiarowej Spółdzielnia podjęła działania, które doprowadziły do zabezpieczenia altany przez dostępem osób trzecich, co w efekcie (po kilku tygodniach) wyeliminowało problem naruszania deklarowanej segregacji odpadów.

20 W tym stanie rzeczy, nie jest istotną, dla sprawy wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, okoliczność, że nieuprawnione osoby trzecie korzystały z altany śmietnikowej, skoro Spółdzielnia mogła temu przeciwdziałać, a przed wydaniem decyzji wymiarowej, z uwagi na zaniedbanie własnych obowiązków, tego nie uczyniła.

21 Na marginesie należy podkreślić, że zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. i § 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bielska-Białej, stanowiącego załącznik do Uchwały nr XLVII/1130/2014 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z 13 listopada 2014 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Bielska-Białej są o tyle chybione, że wykładnia przepisów prawa materialnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Zgodnie z tezą orzeczniczą, sformułowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 sierpnia 2017 r. (II FSK 1840/15), "nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania odmienna wykładnia przepisów prawnych. W świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie jest ona ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania podatkowego, nawet gdy jest rezultatem interpretacji innych organów administracji publicznej." Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela ten pogląd.

22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.