Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., II FSK 2529/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., II FSK 2529/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 51/16 w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 51/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Z. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. w prowadzonym postępowaniu w sprawie podatku od spadków i darowizn, działając na podstawie art. 216 § 1, art. 180 § 1, art. 197 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") oraz art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r. poz. 86 ze zm., dalej "u.p.s.d."), wobec braku zgody strony na podwyższenie wartości nieruchomości, powołał biegłego w celu wydania opinii w sprawie określenia wartości rynkowej nabytego przez niego w spadku lokalu mieszkalnego. Z uwagi na fakt, że wycena lokalu dokonana przez biegłego w sporządzonym operacie szacunkowym była o 58,12 % wyższa od wartości wskazanej przez skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. obciążył podatnika kosztami postępowania w kwocie 984 zł, z tytułu wynagrodzenia biegłego za sporządzenie opinii. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji zawarł stosowne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia.

3 W ocenie organu odwoławczego, postanowienie zostało skutecznie doręczone adresatowi w dniu 30 października 2015 r. Bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się 31 października 2015 r. i upłynął w dniu 6 listopada 2015 r. Zażalenie na powyższe postanowienie strona wniosła w dniu 10 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że wniesiony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostanie rozpatrzony w odrębnym piśmie. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżącego. Podał, że w aktach Naczelnika Urzędu Skarbowego jest cały komplet dokumentów, w których jest dowód, że ma znaczny stopień niepełnosprawności. Wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu celowo nie ujawnił, że skarżący cierpi na schizofrenię a Urząd Skarbowy zmusza go w tak ciężkiej chorobie do zachowań, których nie jest w stanie ogarnąć. Wniósł również o adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

4 2. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 października 2015 r. zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 30 października 2015r. za pośrednictwem poczty (k. 154 akt podatkowych). W ocenie Sądu pierwszej instancji postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Zażalenie złożone zostało zaś w dniu 10 listopada 2015r. w Kancelarii Urzędu Skarbowego w N.. Zdaniem Sądu prawidłowo wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się w dniu 31 października 2015 r. i upłynął w dniu 6 listopada 2015 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż zażalenie od wymienionego wyżej postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie obciążenia skarżącego kosztami postępowania podatkowego wniesione zostało z uchybieniem 7 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W świetle zaś treści art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.

5 3. W skardze kasacyjnej profesjonalny pełnomocnik ustanowiony z urzędu na podstawie art. 173 § 1 i § 2, art. 174 pkt 2 oraz art. 176 § 1 i § 2 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zaskarżył w całości powyższy wyrok. Zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. Nr 30, poz. 168 ze zm. dalej "K.p.a.") "poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz oddalenie skargi, pomimo, że w toku postępowania administracyjnego organ nie dopełnił obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli, było dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i podjecie wszelkich działań, których efektem miało być potwierdzenie wiarygodności okoliczności, na które powołał się skarżący wnioskując o przywrócenie terminu i podając przyczynę niezłożenia w terminie zażalenie". Pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2016 r. zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

6 4. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona uzasadnionych podstaw wobec czego należało ją oddalić. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Rozpoznając sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

7 Przedmiotem niniejszej skargi kasacyjnej jest orzeczenie Sądu pierwszej instancji oddalające skargę na postanowienie w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w swej istocie do wykazywania na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszeń przepisów K.p.a. w zakresie zasad prowadzenia postępowania w sprawie. Profesjonalny pełnomocnik w skardze kasacyjnej zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.

8 Odnosząc się do powyższych zarzutów uznać należy, że nie zasługiwały one na uwzględnienie bowiem, ani sąd pierwszej instancji, ani organ podatkowy nie uwzględniali w swoich rozstrzygnięciach przepisów K.p.a. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. przepisów tego kodeksu nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, za wyjątkiem działów IV, V i VIII. Artykuł 7 zamieszczony jest w dziale I k.p.a. Zasada w nim wyrażona obowiązuje również w postępowaniu podatkowym (art. 120 Ordynacji podatkowej), jednakże z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), Sąd ten nie może zastępować strony w precyzowaniu i formułowaniu podstaw kasacyjnych poprzez podstawienie przepisów właściwych, dotyczących postępowania podatkowego zamiast błędnie przez stronę przywołanych przepisów k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 13/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Abstrahując od powyższych ułomności skargi kasacyjnej, które w świetle faktu sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika nie znajdują żadnego usprawiedliwienia, merytoryczna ocena podniesionych zarzutów, nie może w rozpoznawanej sprawie prowadzić do zakwestionowania prawidłowości wyniku kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

9 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.