Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2019 r., II FSK 2523/17
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2019 r., II FSK 2523/17Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1471/16 w sprawie ze skargi P. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz P. B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 II FSK 2523/17
3 Uzasadnienie
4 Zaskarżonym wyrokiem z 27 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt: III SA/Wa 1471/16, uchylił zaskarżoną przez P. B.(dalej: "skarżący") interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
5 Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie skutków podatkowych dokonania łącznej wymiany udziałów przez wspólników spółki kapitałowej. We wniosku wskazał, że jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania posiada udziały w spółce I. [...] Sp. z o.o. (dalej: "I[...]"). Skarżący nie posiada w I[...] udziałów, które dawałyby mu bezwzględną większość prawa głosu, tj. posiada mniej niż 50% udziałów w kapitale zakładowym dających mu mniej niż 50% praw głosu. W I[...], oprócz skarżącego, udziały posiadają również inne osoby fizyczne, podlegające w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Równocześnie, żaden z innych wspólników nie posiada więcej niż 50% udziałów w kapitale I[...] . Udziały żadnego z innych wspólników nie reprezentują więcej niż 50% praw głosu w I[...] . W przyszłości wspólnicy I[...] planują utworzenie spółki kapitałowej (dalej: "spółka holdingowa"), która stanie się większościowym lub wyłącznym wspólnikiem m.in. w spółce I[...] . W przyszłości spółka holdingowa może zostać wprowadzona na giełdę. Akcje w spółce holdingowej zostaną w 100% objęte przez skarżącego oraz innych wspólników. Spółka holdingowa będzie miała siedzibę w Polsce. Planowane jest przeprowadzenie transakcji, w wyniku której spółka holdingowa nabędzie od skarżącego oraz od wszystkich (lub jedynie od niektórych) innych wspólników jako wkład niepieniężny udziały posiadane przez nich w I[...] . W zamian za ww. wkład niepieniężny skarżący oraz inni wspólnicy otrzymają akcje w podwyższonym kapitale zakładowym spółki holdingowej. W ramach ww. transakcji nie otrzymają od spółki holdingowej jakiejkolwiek zapłaty w gotówce.
6 W wyniku powyższej transakcji. Spółka holdingowa uzyska bezwzględną większość praw głosu w I[...] . Wspomniana czynność wniesienia przez wnioskodawcę oraz ww. innych wspólników udziałów w I[...] jako wkład niepieniężny do spółki holdingowej, w zamian za jej akcje, zostanie przeprowadzona w czasie nieprzekraczającym sześć miesięcy od dnia pierwszej z ww. transakcji.
7 Przedstawiając opisane zdarzenie przyszłe skarżący zadał następujące pytanie, czy w związku z planowaną transakcją wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci udziałów posiadanych w I[...] do spółki holdingowej, po jego stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.")?
8 Skarżący przedstawiając własne stanowisko w kwestii objętej powyższym pytaniem wskazał, że jego zdaniem po jego stronie nie powstanie jakikolwiek przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
9 Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Organ powołując się na treść przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 9, art. 17 ust. 1aart. 24 ust. 8a-c u.p.d.o.f. stwierdził, że wniesienie udziałów spółki I[...] do spółki holdingowej, spowoduje powstanie po stronie skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 30b u.p.d.o.f. Organ zakwestionował stanowisko, iż dokonana transakcja będzie stanowiła wymianę udziałów, o której mowa w art. 24 ust. 8a ww. ustawy.
10 Zdaniem organu, we wniosku wyraźnie wskazano, że w spółce I[...] nie posiada udziałów, które dawałyby mu bezwzględną większość prawa głosu (tj. posiada mniej niż 50% udziałów w kapitale zakładowym dających mu mniej niż 50% praw głosu) oraz, że w spółce I[...] występują również inni wspólnicy, z których żaden nie posiada więcej niż 50 % udziałów w kapitale zakładowym spółki I[...] . Dodatkowo podniesiono, iż skarżący wraz z innymi wspólnikami wniosą do spółki holdingowej wkład niepieniężny w postaci udziałów spółki I[...] , które to udziały dadzą spółce holdingowej bezwzględną większość praw głosów w spółce I[...] . W ocenie Ministra, jeżeli w wyniku wniesienia przez wspólnika aportu, spółka nabywająca nie uzyska bezwzględnej większości praw głosu w spółce, której udziały (akcje) były przedmiotem aportu, albo spółka nabywająca przed dokonaniem transakcji wniesienia wkładu niepieniężnego, nie posiadała bezwzględnej większości praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, do przychodów takich nie stosuje się przepisów art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f.
11 W konsekwencji organ interpretacyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowania nie znajdzie wyłączenie z przychodów, o którym mowa w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. Zatem na moment dokonania opisanej we wniosku transakcji u skarżącego powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu powstały przychód należy wobec tego kwalifikować zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych.
12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżył tę interpretację indywidualną w całości, zarzucając:
13 1) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowania przepisów prawa materialnego, tj.:
14 - naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 24 ust. 8c u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że zwolnienie określone w art. 24 ust. 8a ww. ustawy nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy aport w postaci udziałów spółki kapitałowej do innej spółki kapitałowej jest dokonywany przez wielu wspólników mniejszościowych (posiadających łącznie bezwzględną większość praw głosu w spółce, w której udziały są przedmiotem aportu) w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy, w konsekwencji, niezastosowanie ww. norm w odniesieniu do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.
15 - naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 24 ust. 8a w zw. z art. 24 ust. 8c u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię, tj. wykładnię nieuwzględniającą celu wprowadzenia ww. zwolnienia w przypadku, gdy aport w postaci udziałów spółki kapitałowej do innej spółki kapitałowej jest dokonywany przez wielu wspólników mniejszościowych (posiadających łącznie bezwzględną większość praw głosu w spółce, w której udziały są przedmiotem aportu) w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy.
16 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
17 art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613; dalej: "o.p.") ze względu na brak prawidłowego uzasadnienia prawnego i oceny stanowiska wnioskodawcy;
18 - art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. przez działania naruszające zasadę zapobiegania zaufania do organu, objawiający się w braku merytorycznej poprawności i staranności działania oraz równego traktowania interesów budżetu państwa i podatnika, przez uznanie stanowiska skarżącego za nieprawidłowe w sytuacji, gdy wydano interpretacje indywidualne prawa podatkowego potwierdzające prawidłowość stanowisk analogicznych zdarzeń przyszłych.
19 Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę wskazał, że dokonana przez organ interpretacyjny wykładnia spornych w sprawie przepisów wskazuje na pominięcie przez nie regulacji Dyrektywy 2009/133/WE i brak odniesienia się do jej celu, jakim jest zapewnienie neutralności podatkowej wymiany udziałów (akcji). Przepisy zawarte w Dyrektywie (art. 8 ust. 1) jednoznacznie nakazują wyłączenie spod opodatkowania wskazanych w nich czynności, w tym wymiany udziałów (akcji) wobec akcjonariuszy, nie czyniąc przy tym rozróżnienia na akcjonariuszy będących osobami prawnymi i akcjonariuszy – osób fizycznych. Działanie Dyrektywy zostało rozszerzone na podatników podatku dochodowego od osób fizycznych wprowadzeniem do ustawy podatkowej z dniem 1 stycznia 2011 r. art. 24 ust. 8a. Jednakże nowemu brzmieniu tego przepisu, obowiązującemu od 1 stycznia 2015 r., nie można przypisać znaczenia ograniczającego neutralność wymiany udziałów, zapewnioną przepisami Dyrektywy, które zostały implementowane w polskim porządku prawnym Wobec powyższego Sąd podzielił zarzut skargi dotyczące naruszenia art. 24 ust. 8a i 8c u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię. Sąd zalecił organowi by ponownie wydając interpretację uwzględnił przedstawioną w wyroku ocenę prawną.
20 Szef Krajowej Administracji Skarbowej zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany powyżej wyrok w całości i zarzucił mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie prawa materialnego to jest art. 24 ust. 8a w zw. z art. 24 ust. 8c u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w związku z opisaną we wniosku planowaną transakcją wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci udziałów posiadanych przez skarżącego w spółce I.[...] Sp. z o.o. do spółki holdingowej, po stronie skarżącego nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konkluzji organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do problemu właściwej interpretacji art. 24 ust. 8a i ust. 8c u.p.d.o.f. Przypomnieć należy, że w myśl art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f., jeżeli spółka nabywa od wspólnika innej spółki udziały (akcje) tej innej spółki oraz w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje jej wspólnikowi własne udziały (akcje) albo w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje wspólnikowi tej innej spółki własne udziały (akcje) wraz z zapłatą w gotówce w wysokości nie wyższej niż 10% wartości nominalnej własnych udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej - wartości rynkowej tych udziałów (akcji), oraz jeżeli w wyniku nabycia:
21 1) spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, albo
22 2) spółka nabywająca, posiadająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, zwiększa ilość udziałów (akcji) w tej spółce - do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych wspólnikowi tej innej spółki oraz wartości udziałów (akcji) nabytych przez spółkę, pod warunkiem że podmioty biorące udział w tej transakcji podlegają w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia (wymiana udziałów). Natomiast art. 24 ust. 8c u.p.d.o.f. stanowi, że przepis ust. 8a stosuje się również w przypadku dokonania więcej niż jednej transakcji nabycia udziałów (akcji), przeprowadzonych w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy liczonych począwszy od miesiąca, w którym nastąpiło pierwsze ich nabycie, jeżeli w wyniku tych transakcji są spełnione warunki określone w tym przepisie.
23 Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie powstanie po stronie skarżącego przychód z kapitałów pieniężnych. Zdaniem organu administracji, neutralna podatkowo wymiana udziałów (akcji) dotyczy wyłącznie osoby wnoszącej większościowy pakiet udziałów (akcji), ponieważ wypełnia ona przesłanki wynikające z wykładni językowej powołanych powyżej przepisów. Natomiast podmiot skarżący w rozpoznawanej sprawie nie posiada większości udziałów (akcji), a zatem nie wypełnia dyspozycji zawartej w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f., gdyż posiadane przez niego udziały nie są w stanie zapewnić spółce nabywającej udziały, uzyskania bezwzględnej większości praw głosów w spółce, której udziały (akcje) są nabywane.
24 Wbrew stanowisku organu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni aprobuje ocenę legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Stanowisko prezentowane przez Sąd jest zbieżne z ugruntowaną już linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie spornej kwestii. Przykładowo w wyroku z 14 sierpnia 2018 r., II FSK 2148/16, NSA wskazał, że "art. 24 ust. 8a) u.p.d.o.f. ma na celu zapewnienie neutralności podatkowej w przypadku restrukturyzacji spółek i umożliwienie uzyskania przez jedną z nich (nabywającą) pozycji dominującej. Istotna jest zatem realizacja celu zakładanego przez ustawodawcę, to jest albo uzyskanie przez spółkę nabywającą większości głosów w spółce, której akcje lub udziały są przenoszone przez jej udziałowców (akcjonariuszy), albo wzmocnienie jej pozycji dominującej poprzez zwiększenie ilości posiadanych udziałów (akcji), a tym samym zwiększenie jej konkurencyjności czy możliwości pozyskania nowych środków na rozwój działalności". W pisemnych motywach powołanego powyżej wyroku zaznaczono, że "przepisy Dyrektywy 2009/133/WE, a w konsekwencji i regulacje zawarte w art. 24 ust. 8a) u.p.d.o.f., mają gwarantować neutralność podatkową, co ma ułatwiać spółce nabywającej udziały (akcje) od udziałowców innej spółki koncentrację praw głosu (a więc z reguły i kapitału) w tej innej spółce, a równocześnie umożliwiać podwyższanie własnego kapitału zakładowego poprzez wydawanie nowych udziałów (emisję akcji), obejmowanych (nabywanych) przez dotychczasowych udziałowców tej innej spółki. Podkreślić bowiem trzeba, że z pkt 2 i 5 preambuły do Dyrektywy wynika, że: "(2) Łączenia, podziały, podziały przez wydzielenie, wnoszenie aktywów, wymiana udziałów dotyczące spółek różnych państw członkowskich mogą być niezbędne w celu stworzenia we Wspólnocie warunków właściwych dla rynku wewnętrznego i w celu zapewnienia w ten sposób skutecznego funkcjonowania takiego rynku wewnętrznego. Takie czynności nie powinny być hamowane przez ograniczenia, niekorzystne warunki lub zniekształcenia wynikające w szczególności z przepisów podatkowych państw członkowskich. W tym celu niezbędne jest w odniesieniu do takich czynności zapewnienie reguł podatkowych, które są neutralne z punktu widzenia konkurencji, aby umożliwić przedsiębiorstwom dostosowanie się do wymagań rynku wewnętrznego, zwiększyć ich produktywność i poprawić ich siłę konkurencyjną na poziomie międzynarodowym.
25 (5) Wspólny system podatkowy powinien zapobiegać nakładaniu podatku w związku z łączeniem, podziałami, podziałami przez wydzielenie, wnoszeniem aktywów lub wymianą udziałów, chroniąc jednocześnie interesy finansowe państwa członkowskiego właściwego dla spółki przekazującej lub nabywanej.".
26 Oznacza to, że neutralność podatkowa jest istotną przesłanką oceny kryteriów i rodzajów przekształceń prawnych spółek, a co więcej - przepisy podatkowe należy interpretować celowościowo - tak, aby zapewnić przedsiębiorstwom dostosowanie się do wymagań rynku wewnętrznego, zwiększenie produktywności i poprawienie ich siły konkurencyjnej. System podatkowy związany m.in. z wymianą udziałów powinien chronić interesy finansowe państwa członkowskiego właściwego dla spółki przekazywanej lub nabywanej. Niedopuszczalna więc byłaby taka wykładnia przepisów krajowych, która zapewniałaby osiągnięcie tych celów tylko, gdyby wymiana udziałów była neutralna podatkowo, tylko gdyby przesłanki z art. 28 ust. 8a i 8c u.p.d.o.f. odnosić językowo jedynie do jednego wspólnika. Byłaby to zagrażająca wykładnia tych przepisów nie uwzględniająca ratio legis ustawodawcy.
27 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy wykładni art. 24 ust. 8a i ust. 8c u.p.d.o.f., należy mieć na uwadze te właśnie cele przyświecające nowej regulacji prawnej. Jeżeli zatem spółka nabywająca osiąga te cele poprzez wymianę własnych udziałów (akcji) na udziały wspólników innej spółki i, równocześnie uzyskując w tej innej spółce większość praw głosu albo posiadając już taką większość, zwiększa ilość udziałów w tej innej spółce, wtedy "do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych udziałowcom (akcjonariuszom) tej innej spółki oraz wartości udziałów (akcji) nabytych przez spółkę" - przy spełnieniu dodatkowych warunków wymienionych w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. [...] Zarówno zatem wykładnia literalna, jak i celowościowa art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. wskazują na dopuszczenie przez ustawodawcę sytuacji, gdy uzyskanie przez spółkę nabywającą większość głosów w innej spółce, jest wynikiem jednoczesnego działania kilku osób - udziałowców (akcjonariuszy) innej spółki".
28 Zwrócić uwagę trzeba też na to, że w art. 24 ust. 8c u.p.d.o.f. jest mowa
29 o stosowaniu wprost ust. 8a do przypadku dokonania więcej niż jednej transakcji nabycia udziałów (akcji). Nieuprawnione byłoby rozumienie tego określenia jako odnoszącego się tylko do jednego wspólnika, który poprzez szereg taksacji zbywałby spółce inne udziały ratami przez okres do 6 miesięcy.
30 Z kolei w wyroku z 24 marca 2016 r., II FSK 117/14, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na argumenty wynikające z zastosowania wykładni systemowej zewnętrznej, które potwierdzają prawidłowość przyjętych powyżej racji charakterze językowym i funkcjonalnym. W uzasadnieniu ostatniego z wyroków wskazano, że "umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje
31 w wyniku zawarcia umowy spółki, w której określa się m.in. wysokość kapitału zakładowego oraz liczbę i wartość poszczególnych udziałów objętych przez każdego ze wspólników (art. 157 § 1 k.s.h.), a w przypadku wkładu niepieniężnego - przedmiot tego wkładu i osobę wspólnika, który taki aport wnosi (art. 158 § 1 k.s.h.). Spółkę tę może zawiązać jedna lub więcej osób (art. 151 § 1 k.s.h.). Z umowy może wynikać możliwość podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jest też możliwa zmiana umowy spółki w tym zakresie
32 (art. 257 § 1 k.s.h.). Podwyższenie kapitału musi być zgłoszone do rejestru, wynika
33 z niego zatem czas, w jakim dokonano tej czynności (art. 261 § 1 i § 2 k.s.h.). Spółkę akcyjną także może zawiązać jedna lub więcej osób (art. 301 § 1 k.s.h.). W statucie spółki akcyjnej, którego podpisanie jest konieczne dla zawiązania spółki, określa się wartość kapitału zakładowego (art. 306 pkt 1 k.s.h.). W sprawozdaniu, jakie założyciele spółki zobowiązani są sporządzić w przypadku obejmowania akcji
34 w zamian za wkład niepieniężny należy wymienić przedmiot wkładu (art. 311 § 1 pkt 1 k.s.h.). Wkłady te powinny być wniesione przed zarejestrowaniem spółki przynajmniej w jednej czwartej ich wartości nominalnej (art. 309 § 4 k.s.h.). Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce akcyjnej wymaga zmiany statutu
35 i podjęcia uchwały, w której wskazuje się m.in. przedmiot wkładu niepieniężnego (art. 431 § 1 i art. 432 § 1 pkt 7 k.s.h.). Można zatem stwierdzić, że utworzenie spółki
36 i podwyższenie kapitału zakładowego to jedna transakcja. Wniesienie wkładu
37 i objęcie udziału (akcji) to kolejna czynność (niekiedy tylko faktyczna), będąca konsekwencją poprzednich, dokonywanych wspólnie i jednocześnie przez udziałowców (akcjonariuszy). Skoro zarówno spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i spółkę akcyjną może utworzyć jedna lub więcej osób, to mimo osiągnięcia celu w postaci uzyskania pozycji spółki dominującej przez spółkę nowopowstałą w wyniku wniesienia do niej aportem udziałów (akcji), przy przyjęciu wykładni organu, tylko wspólnik spółki jednoosobowej nie uzyskałby przychodu
38 w wysokości nominalnej wartości udziałów (akcji) objętych w zamian za wkład niepieniężny, natomiast przychód taki powstałby u każdego z udziałowców (akcjonariuszy), gdyby spółka nabywająca zawiązana była przez więcej niż jedną osobę i żadna z nich samodzielnie nie dysponowałaby pakietem większościowym udziałów (akcji) innej spółki. Podobnie w sytuacji podwyższenia kapitału w spółce nabywającej poprzez wniesienie aportu w postaci udziałów (akcji) innej spółki
39 i uzyskania w jego wyniku większości głosów przez spółkę nabywającą w tej innej spółce, przychód w postaci wartości nominalnej udziałów (akcji) wydanych w zamian za aport nie powstałby w sytuacji, gdyby w spółce nabywającej był tylko jeden udziałowiec (akcjonariusz), a powstałby w sytuacji, gdyby aporty dające łącznie większość głosów zostały wniesione przez wszystkich bądź niektórych udziałowców (akcjonariuszy) spółki nabywającej, z których żaden samodzielnie nie posiadałby większościowego pakietu udziałów (akcji) i tylko w wyniku ich wspólnego działania możliwe byłoby osiągnięcie celu w postaci uzyskania pozycji dominującej przez spółkę nabywającą. Takie zróżnicowanie podatkowych skutków działań mających ten sam cel tylko w zależności od dopuszczalnej w świetle przepisów prawa ilości osób, które zawiązały spółkę, mogłoby zniweczyć cel założony przez ustawodawcę w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. poprzez ograniczenie jego stosowania i prowadzić do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnopodatkowej wspólników spółek kapitałowych podejmujących tożsame, zgodne z prawem, działania restrukturyzacyjne w zależności od tego, jaki pakiet udziałów (akcji) posiadali".
40 Biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej racje, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd, że zgłoszone
41 w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów materialnoprawnych, tj. art. 24 ust. 8a w związku z ust. 8c u.p.d.o.f., są chybione, bowiem sąd administracyjny przeprowadził kontrolę zaskarżonej interpretacji indywidualnej, przyjmując
42 właściwą interpretację powyższych przepisów. W stanie faktycznym wskazanym
43 we wniosku wymiana udziałów ma charakter neutralny podatkowo. Z uwagi na wskazane powyżej argumenty, podnoszone w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie sposób podzielić stanowiska organu, że zastosowanie spornego wyłączenia przychodu z opodatkowania zrelatywizowane jest do pojedynczego wspólnika, w związku z czym powstały przychód należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych.
44 Tak samo niemalże w identycznym stanie faktycznym rozstrzygnął NSA w wyroku z 4 lipca 2019 r., II FSK 2437/17, co wskazuje na utrwaloną już linię orzeczniczą.
45 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks spółek handlowych, art. 151 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 157 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 158 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 257 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 261 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 301 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 306
- Kodeks spółek handlowych, art. 309 (§ 4)
- Kodeks spółek handlowych, art. 311 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 431 (§ 1)
- Kodeks spółek handlowych, art. 432 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 14h
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 24