Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019 r., II FSK 2392/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019 r., II FSK 2392/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1486/16 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku od spadków i darowizn oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1486/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi K. P., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 września 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 29 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku od spadków i darowizn.

3 Wyrok ten, jak i inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane poniżej, jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (CBOSA).

4 W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie:

5 1) prawa materialnego, tj. błędną wykładnię przepisu art. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 r., poz. 833 ze zm.) w zw. z art. 207 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: K.c.), poprzez uznanie, że zobowiązanie do zwrotu nakładów na rzecz wspólną będącą następnie przedmiotem darowizny poniesione przez jednego ze współwłaścicieli obciąża wszystkie osoby będące współwłaścicielami w chwili orzekania o podatku od spadków i darowizn a nie tylko tych z nich, którzy byli współwłaścicielami w dacie dokonania nakładów (powstania zobowiązania do ich zwrotu), tym samym przyznaniu prawa do odliczenia od podstawy opodatkowania części nakładów przypadających na każdego z nabywców darowizny, podczas gdy roszczenie o zwrot nakładów istnieje jedynie wobec osób będących współwłaścicielami w chwili ponoszenia nakładów;

6 2) przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 lit. c, art. 141 § 4, art. 133 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami administracji nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku - co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu wyroku orzekającego i w efekcie braku oddalenia skargi.

7 W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 września 2016 r. oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

9 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

10 O wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku przesądziły zasadnicze ułomności, by nie powiedzieć – błędy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Rzecz w tym, że w petitum skargi kasacyjnej, w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., powołano się ogólnie na naruszenie "art. 7 ustawy o podatku od spadku i darowizn w zw. z art. 207 K.c." (pisownie oryginalna). Przywołując pierwszy ze wskazanych przepisów nie zadbano o wyraźne oznaczenie jednostek redakcyjnych traktowanych jako podstawa kasacyjna. Jest to istotne, bowiem przepis art. 7 ustawy o podatku od spadku i darowizn jest bardzo rozbudowany i zawiera 7 ustępów. Z kolei przepis art. 207 K.c., który nie jest przepisem podatkowym, nie był analizowany i zastosowany przez sąd I instancji. Zatem, trudno domagać się oceny, czy sąd administracyjny uchybił jego treści i na czym miałaby polegać błędna wykładnia tych łącznie wskazanych regulacji prawnych. Postawione w ten sposób zarzuty wsparto niezwykle lakoniczną i powierzchowną argumentacją. W uzasadnieniu zarzutów poprzestano na przywołaniu treści tych przepisów, wyroków sądów administracyjnych (dot. zachowków) oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r. III CZP 144/07. Autor skargi kasacyjnej uzasadniał zarzuty samymi ogólnikami i fragmentami uzasadnień wyroków sądów administracyjnych bez należytego powiązania z realiami rozpoznawanej sprawy.

11 W drugim zarzucie skargi kasacyjnej, opartym na postawie wynikającej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazano na naruszenie art. 145 § 1 lit. c, art. 141 § 4, art. 133 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, gdyż "postępowanie nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez sąd I instancji". Przepisy te zblokowano w petitum skargi, przy czym brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia wskazującego na to, że ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie pozwala to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na merytoryczne odniesienie się do wspomnianych zarzutów naruszenia prawa. Skoro bowiem przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, a nie decyzja dotycząca odpowiedzialności podatkowej notariusza z tytułu niepobranego podatku od spadków i darowizn, należałoby wykazać, na czym polegał błąd Sądu przy ocenie, że decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Ani w jednym słowie skarżący kasacyjnie nie odniósł się do tej oceny w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

12 Opisana forma redakcyjna skargi kasacyjnej, a z drugiej strony – sposób ujęcia przedstawionych w niej zarzutów i ich uzasadnienie (a w przypadku zarzutów procesowych - brak uzasadnienia) wskazują, iż nie spełniają one wymagań określonych w art. 176 P.p.s.a. Niezależnie od tego wypada podkreślić, że nie sposób – w analizowanym przypadku, z racji niedopełnienia standardu wyznaczonego przez art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. – wskazać granic zarzutów tejże skargi. Tymczasem w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny "rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej", biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Nie może przy tym być najmniejszej wątpliwości co do tego, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w wystarczającym stopniu odniesiono się do zasadniczych elementów rozpatrzonej sprawy, wyjaśniając czym kierował się sąd uchylając decyzję. Powyższe braki skargi kasacyjnej, w świetle faktu sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika nie znajdują żadnego usprawiedliwienia. W zestawieniu z wytkniętym już uchybieniem natury metodologicznej (brakiem jasnej kwalifikacji zarzucanego sądowi administracyjnemu pierwszej instancji błędu), ułomność ta skłania do uznania twierdzeń autora skargi kasacyjnej za chybione lub – mówiąc inaczej – nie poddające się weryfikacji.

13 W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.