Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II FSK 2180/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II FSK 2180/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie z skargi kasacyjnej M. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 244/13 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie z skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 lutego 2013 r. o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 244/13 odrzucił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Sąd I instancji wskazał, że podatnik złożył do WSA w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie podając wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 6 maja 2012 r. wraz z pouczeniem, że w przypadku niezastosowania się do wezwania skarga zostanie odrzucona. Podatnik określił wartość przedmiotu zaskarżenia pismem z dnia 13 maja 2013 r. Powyższe pismo Skarżący zaadresował do Izby Skarbowej w K. Adresat odebrał to pismo w dniu 15 maja 2013 r. i następnie dnia 16 maja 2013r. przesłał je do WSA w Kielcach. Przesyłka wpłynęła do Sądu w dniu 20 maja 2013 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że zasadniczo pisma procesowe wnosi się bezpośrednio do sądu prowadzącego sprawę. Wyjątki od tej zasady określone są w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej zwana : "p.p.s.a."). Sąd zwrócił uwagę na treść art. 83 § 3 p.p.s.a. i zauważył, że pismo wniesione do niewłaściwego organu lub sądu uznaje się za wniesione do sądu właściwego dopiero z chwilą jego skierowania do tego sądu. Pismo z odpowiedzią Skarżącego zostało skierowane w pierwszej kolejności do organu – Dyrektora Izby Skarbowej, mimo że Skarżący powinien był wnieść je bezpośrednio do Sądu I instancji. W związku z powyższym wniesienie pisma uzupełniającego braki formalne skargi do Dyrektora Izby Skarbowej było w ocenie Sądu czynnością bezskuteczną i powodowało konieczność przekazania pisma przez organ do WSA w Kielcach. W efekcie Sąd wskazał, że w takiej sytuacji za datę wniesienia odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 30 kwietnia 2013 r. należało uznać dzień skierowania tej odpowiedzi przez organ podatkowy do Sądu, tj. 16 maja 2013 r. Termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upływał w dniu 13 maja 2013 r. Brak formalny został uzupełniony przez Skarżącego po terminie. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji odrzucił skargę.

3 W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Skarżący zarzucił WSA w Kielcach naruszenie następujących przepisów postępowania:

4 - art. 218 p.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., poprzez uznanie, iż wartość przedmiotu zaskarżenia nie została przez skarżącego podana podczas, gdy wartość ta wynikała z treści skargi, a zatem spełniony został wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a.,

5 - art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, dalej zwana: "u.p.s.a."), i art. 45 Konstytucji RP poprzez niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie zarządzenia z dnia 30 kwietnia 2013 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżącego z dnia 29 kwietnia 2013r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 lutego 2013 roku,

6 - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowego wezwania skarżącego do usunięcia jej braków formalnych, co spowodowało, iż termin do uzupełnienia braków nie zaczął biec, a wezwanie pozbawione było sankcji, a zatem nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie tego przepisu.

7 Ponadto podniósł naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie:

8 - art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej zwana: "Konwencja"), poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności skarżącego w zakresie jego uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, w sytuacji gdy Skarżący dopełnił wszelkich niezbędnych czynności.

9 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wartość przedmiotu skargi wynikała z treści skargi, a zatem spełniony został wymóg wskazania przez Skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a. Podatnik podkreślił, że w skardze z dnia 29 marca 2013 roku wskazał, iż wnosi skargę "na decyzję znak PD.2/4117-0065/12 5167/2013 z dnia 25 lutego 2013 roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego za 2007 rok w kwocie 4.188,00 zł". Skarżący zauważył, że wymóg wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony również wtedy gdy wartość ta nie została określona wyraźnie przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz gdy wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie. W związku z powyższym Podatnik uznał, że Sąd I instancji w ogóle nie był uprawniony do wzywania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ wartość ta wynikała z treści skargi. W konsekwencji zdaniem Skarżącego termin do uzupełnienia braków de facto nie powinien biec, a wezwanie pozbawione było sankcji. W związku z tym nie zachodziła przesłanka do odrzucenia przedmiotowej skargi przez WSA w Kielcach. Jednocześnie wskazano, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości. Skarżący wskazał na treść art. 6 p.p.s.a. i uznał, że wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi było nieprecyzyjne. W ocenie Skarżącego zabrakło informacji, do jakiego organu wykonanie zobowiązania powinno być wysłane. Z uwagi na powyższe Skarżący, nie będąc profesjonalnym pełnomocnikiem, a przy tym posiadając wiedzę w zakresie do jakiego organu składa się skargę, uczynił z pismem wskazującym wartość przedmiotu zaskarżenia w sposób tożsamy uważając, iż jest to jedyne właściwe i słuszne rozwiązanie, tj. przekazał pismo, w którym to uzupełnił brak formalny skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Niedochowanie tego wymogu stanowi brak formalny pisma, który podlega usunięciu w trybie art. 49 p.p.s.a. W świetle art. 216 § 1 p.p.s.a. jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący trafnie zauważył, że wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego, lecz także wówczas, gdy wartość wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie. Takie stanowisko wyrażone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2010 r. I OZ 543/10, publ. LEX nr 658736, postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2008 r. I GSK 2039/06, publ. LEX 381687 oraz postanowienie z dnia 2 lipca 2008 r., I GSK 885/07, publ. LEX nr 505984). Jednocześnie, NSA stwierdza, że z treści art. 215 § 1 p.p.s.a. nie wynika w którym miejscu skargi czy tez innego pisma procesowego ma znajdować się wskazanie przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponadto skarga, stanowi jedną całość, a kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (zob. postanowienie z dnia 31 stycznia 2008 r., II FSK 1723/07, LEX nr 453373). Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący poprzez sformułowanie użyte w skardze z dnia 27 marca 2013 r., tj. "na decyzję znak PD.2/4117-0065/12 5167/2013 z dnia 25 lutego 2013 roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego za 2007 rok w kwocie 4.188,00 zł" wypełnił obowiązek wynikający z art. 215 § 1 p.p.s.a., a tym samym Sąd I instancji bezpodstawnie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi, w wyniku czego WSA w Kielcach naruszył wymienione wyżej przepisy postępowania w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

13 Należy zauważyć, że w odpowiedzi na skargę organ podatkowy wskazał jako wartość przedmiotu sporu kwotę 2.684,- zł, co jednak nie oznacza, że strona wnosząca skargę do WSA w Kielcach nie oznaczyła wartości przedmiotu zaskarżenia po myśli art. 215 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zaś tak podane wartości różniły się pomiędzy sobą Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miał możliwość sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art. 218 p.p.s.a., co jednak pozostaje bez wpływu na prawidłowość formalną samej skargi.

14 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a., art. 1 § 1 u.p.s.a i art. 45 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w świetle art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Lektura wezwania z dnia 30 kwietnia 2013 r. nie pozostawia wątpliwości, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia do WSA w Kielcach, a nie do organu odwoławczego. Konieczność zaś wnoszenia samej skargi za pośrednictwem organu - Dyrektora Izby Skarbowej w K. wynikała wprost z pouczenia zawartego w końcowym fragmencie decyzji z dnia 25 lutego 2013 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła wobec tego potrzeba podania dodatkowego pouczenia z informacją na temat do jakiego organu należy wnieść pismo z uzupełnieniem braków formalnych.

15 Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznaje zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ w niniejszej sprawie Sąd I instancji błędnie uznał, że zaszła przesłanka do odrzucenia skargi.

16 Tym samym z uwagi na to, że strona skarżąca wykazała w skardze kasacyjnej zachowanie warunków formalnych skargi, w kwestionowanym przez Sąd I instancji zakresie, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Brak było podstaw do zastosowania tej części art. 185 § 1 p.p.s.a., która mówi o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będzie ponownie rozpoznawał kwestii braków formalnych skargi w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz nada jej dalszy bieg.