Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., II FSK 2099/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., II FSK 2099/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie NSA Anna Dumas, Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2664/10 w sprawie ze skargi A. B. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 17 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę kasacyjną. [pic]

Uzasadnienie

2 Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

3 1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. i J. B. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r.

4 2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy sąd pierwszej instancji podał, że, decyzją z dnia 17 sierpnia 2010 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia 13 maja 2010 r. ustalającą Skarżącym podatek od nieruchomości na 2005 r. w wysokości 1.176 zł za znajdujący się w miejskim zasobie lokalowym lokal użytkowy położony w budynku przy ul. K. 51 w W..

5 Prezydent m. W. uznał, bowiem że w rozpoznawanej sprawie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na najemcach lokali użytkowych stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego i będących w administrowaniu Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami.

6 Wysokość podatku od nieruchomości została ustalona na podstawie zawartej umowy z dnia 29 grudnia 1998 r. o najem lokalu użytkowego pomiędzy Gminą W. C., reprezentowaną przez Zarząd Domów Komunalnych W. S. a Skarżącymi.

7 3. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

8 W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 2006., nr 121, poz. 844, dalej: u.p.o.l), wskazując, że każdy, kto jest posiadaczem nieruchomości lub jej części, która stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadania tej nieruchomości lub jej części.

9 Ponadto SKO wskazało, iż dla istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też późniejszego przekształcenia tego obowiązku w zobowiązanie podatkowe nie ma znaczenia okoliczność poinformowania Skarżących przy zawarciu umowy najmu o konieczności ponoszenia ciężaru podatku, względnie zawarcie w tej materii stosownych zapisów w samej umowie, gdyż rzeczony obowiązek podatkowy powstaje z mocy prawa. Zaznaczył, iż okoliczność braku określenia w tej umowie konieczności ponoszenia przez Skarżących ciężaru podatku od nieruchomości nie ma żadnego znaczenia z punktu wiedzenia dokonania przez organ podatkowy I instancji zasadności ustalenia wymiaru podatku.

10 Skarga do Sądu pierwszej instancji.

11 4. W odwołaniu Skarżący, zarzucili iż organ administracji powinien wydać decyzję o wymiarze podatku w stosownym czasie za każdy rok podatkowy. Podnieśli, że od wprowadzenia nowelizacji u.p.o.l. z dniem 1 stycznia 2003 r., organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, zaniedbując wydawania decyzji o wymiarze podatku za każdy rok podatkowy, co spowodowało jednoczesne wydanie pięciu wstecznych decyzji o naliczeniu podatków.

12 Zarzucili również, iż systematycznie coroczne opłacane należności podatkowej wynikające z corocznie sporządzonych decyzji o wymiarze podatku nie doprowadziłoby do powstania zobowiązania, którego jednorazowa spłata przekracza ich możliwości finansowe.

13 W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

14 Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

15 7. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) oddalił ją.

16 W uzasadnieniu wyroku wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy podatku od nieruchomości za 2005 r. od wynajmowanego przez Skarżących lokalu użytkowego położonego w W. przy ul. K. 51.

17 W wydanej w niniejszej sprawie decyzji podatkowej jako podstawa prawna ustalenia Skarżącym podatku od nieruchomości wskazany został przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Powyższy przepis wskazuje, że w przypadku gdy zostaną spełnione warunki określone w pkt 4, podatnikiem jest tylko podmiot wskazany w tym punkcie, tj. posiadacz. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy prawidłowo przyjął, iż posiadaczem takim, a co za tym idzie podatnikiem podatku od nieruchomości są Skarżący, którzy faktycznie władali lokalem użytkowym, na podstawie umowy najmu z dna 29 grudnia 1998 r. zawartej z pomiędzy Skarżącymi a Gminą W. C., reprezentowaną przez Zarząd Domów Komunalnych W. S. (który na podstawie uchwały Rady m. W. z dnia 2 grudnia 2004 r. przekształcony został w jednostkę budżetową pod nazwą Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy S. m. W.). Ponadto należy dodać, iż nieruchomości stanowiące gminny zasób nieruchomości nigdy nie były przekazywane w trwały zarząd na rzecz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy S. m. W.. Uprawnienia właścicielskie m. W. do przedmiotowego lokalu użytkowego, wynikały z art. 20 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta W. (Dz. U. Nr 41, poz. 361, z późn. zm.), w świetle którego, mienie gmin [...] stało się mieniem m. W., która to gmina jest też następcą prawnym dotychczasowych gmin [...].

18 W świetle powyższego, należy zgodzić się z organami podatkowymi, że Skarżący są posiadaczami zależnymi (najemcami) lokalu użytkowego stanowiącego własność gminy m. W., którym to lokalem władają na podstawie zawartej umowy i to oni, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a u.p.o.l., są podatnikami podatku od nieruchomości.

19 Skarga kasacyjna.

20 8. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik Skarżących, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

21 - art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa) poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy i zaakceptowanie stanowiska organu podatkowego, że strona skarżąca była podatnikiem podatku do nieruchomości oraz uznanie, że SKO prawidłowo oceniło stan faktyczny sprawy i w konsekwencji dokonało prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normy przepisów u.p.o.l.,

22 - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 1535 poz. 1269 ze zm.) poprzez wadliwe wykonanie kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do oddalenia skargi,

23 - art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie tj. oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ podatkowy art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.,

24 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie tj. oddalenie skargi, mimo naruszenia przez Prezydenta m. W. i zaakceptowanie tego naruszenia przez SKO art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. poprzez nieprawidłowe wszczęcie postępowania w sprawie tj. wszczęcie postępowania jednym postanowieniem wydanym w odniesieniu do pięciu lat podatkowych, pomimo iż postanowienie powinno być wydane za każdy rok oddzielnie,

25 - art. 151 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tj. oddalenie skargi mimo naruszenia prawa decyzją SKO i Prezydenta m. W..

26 Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

27 9. Organ nie skorzystał z możliwości sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

28 Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

29 10. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

30 Na początek podnieść należy, że niezasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wnoszący skargę kasacyjną nie neguje, że w stosunku do skarżących wydane zostało postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego. W sprawie nie doszło do sytuacji rozstrzygania o prawach i obowiązkach skarżących poza adekwatnym – wszczętym -postępowaniem prawnym. Z analizy sprawy jak również treści skargi kasacyjnej nie wynika natomiast, że, jeżeli nawet – jak twierdzi kasator – postępowanie administracyjne wszczęte zostało jednym postanowieniem w stosunku do więcej niż jednego okresu podatkowego, wywarło to jakikolwiek wpływ na treść zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcia podatkowego.

31 Nietrafne są również zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Z materiału dowodowego wynika, że 29 grudnia 1998 r. skarżący zawarli z Gminą W. C. umowę najmu lokalu użytkowego. Na podstawie powołanego przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 20 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta W., mienie gmin [...] stało się mieniem miasta W., która to gmina jest też następcą prawnym dotychczasowych gmin [...].

32 Skarżący zawarli więc i realizowali – w ocenianym w sprawie okresie podatkowym – umowę najmu lokalu użytkowego znajdującego się w obszarze własności jednostki samorządu terytorialnego (Gminy W. C. a następnie miasta W.); wskazują na to dostatecznie jednoznacznie dowody zgromadzone w sprawie, w relacji do których strona skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek przeciwdowodu. Poprzez zawarcie i wykonywanie umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego skarżący są posiadaczami zależnymi przedmiotu opodatkowania, co jest wystarczające do uznania ich za podatników w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Takie same stanowisko w przedstawianym przedmiocie prawnym zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., II FSK 1354/09 – https://cbois.nsa.gov.pl.

33 Zaskarżony wyrok nie narusza więc prawa; jego uzasadnienie spełnia przesłanki i standardy wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a.

34 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.