Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2017 r., II FSK 2092/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2017 r., II FSK 2092/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie: NSA Stefan Babiarz, WSA del. Anna Sokołowska, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 204/15 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., I SA/Bk 204/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. P. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z 1 grudnia 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki.

3 Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

4 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzją z 21 sierpnia 2014 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka Zarządu, za zaległości podatkowe "P." [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad i grudzień 2009 r. w łącznej wysokości 44 100 zł, za odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 24 332 zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 3 622 zł.

5 Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności na przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynikające z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a i § 3, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p.". Organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności strony. Skarżący pełnił obowiązki członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności zaliczek z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za listopad i grudzień 2009 r. Pełnił on funkcję Prezesa Zarządu Spółki w okresie od 9 grudnia 2009 r. do 1 czerwca 2010 r. Zachodziła także bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w postanowieniu z 28 grudnia 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy w B. dwukrotnie ustalał kuratora dla Spółki, celem zwołania Walnego Zgromadzenia Wspólników do wyłonienia Zarządu Spółki. Do chwili obecnej Spółka nie ma powołanego zarządu. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości. Kwota uzyskana ze sprzedaży ruchomości wystarczyła na częściowe pokrycie wydatków poniesionych podczas sprzedaży licytacyjnej. Organ stwierdził, że w sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony. Organ nie uwzględnił też wyjaśnień Skarżącego, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

6 Organ stwierdził, że dla zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej członka zarządu nie ma znaczenia brak wiedzy o stanie zobowiązań Spółki i powzięcie informacji o jej stanie majątkowym w lutym 2010 r. Członkowi zarządu powinien być bowiem znany bieżący stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów. Zdaniem organu odwoławczego, na kształt odpowiedzialności członka zarządu nie mają wpływu przyczyny powstania zadłużenia Spółki. Podnoszone w odwołaniu okoliczności: wprowadzenie w błąd przez pozostałych członków Zarządu i niemożność uzyskania informacji niezbędnych do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego Spółki, a w konsekwencji niemożność pełnienia funkcji członka zarządu nie mogą zwalniać z odpowiedzialności podatkowej. Organ podkreślił, że przed objęciem funkcji członka Zarządu skarżący miał możliwość analizy akt rejestrowych Spółki i zapoznania się ze sprawozdaniem finansowym Spółki za 2008 rok. Z rachunku zysków i strat sporządzonego przez Spółkę za okres 01.01.2009 r. - 31.12.2009 r. wynika, iż na dzień 31.12.2008 r. Spółka osiągnęła stratę w wysokości 8 085 718,08 zł, a strata z lat ubiegłych wynosiła 671 019,14 zł.

7 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik skarżącego zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 116 § 1 pkt 1 lit b) O.p., art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w związku z art. 109 O.p; naruszenie przepisów postępowania: art. 187 § 1 oraz art. 191, art. 180 § 1 oraz art. 122 O.p.

8 W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę, na wstępie wskazał, że niniejsza sprawa sądowoadministracyjna jest już kolejną dotyczącą odpowiedzialności byłych członków zarządu Spółki, za zaległości podatkowe, których termin płatności upływał na przełomie 2009 i 2010 r.

10 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 O.p., wymagane do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych Spółki, pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. W kontrolowanej sprawie organy ustaliły, że skarżący pełnił funkcję członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności zaliczek z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za listopad i grudzień 2009 r. W deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT – 4R) Spółka zadeklarowała pobranie zaliczek za listopad i grudzień w kwocie 44.100 zł, mimo że nie wpłaciła pobranych zaliczek do właściwego organu podatkowego. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 18 kwietnia 2014 r., orzekającej o odpowiedzialności Spółki jako płatnika z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okresy od września do grudnia 2009 r. Z kolei z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki od 7 września 2009 r., na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki został powołany 9 grudnia 2009 r. W sprawie organy stwierdziły także bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Jak ustalono Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z 28 grudnia 2012 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Organ egzekucyjny stwierdził, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma powołanego zarządu, kwota uzyskana ze sprzedaży zajętych ruchomości wystarczyła na częściowe pokrycie wydatków poniesionych podczas sprzedaży licytacyjnej.

11 Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, Sąd zgodził się z organami podatkowymi obu instancji, że nie został skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Za zgłoszenie wniosku nie może być bowiem uznane samo złożenie pisma zawierającego wniosek o ogłoszenie upadłości. Wniosek złożony 5 czerwca 2009 r. przez ówczesnego Wiceprezesa Zarządu T. Z. został cofnięty przez ustanowionego dla Spółki kuratora. W efekcie Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. postanowieniem z 31 sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie ogłoszenia upadłości. Z kolei wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z 10 marca 2010 r. złożony przez skarżącego jako Prezesa Zarządu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych został przez Sąd zwrócony. Z tego samego powodu został zwrócony kolejny wniosek z 17 maja 2010 r. Skarżący podnosi, że nie miał możliwości skutecznego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (w tym uzupełnienia składanych dwukrotnie wniosków) ze względu na problem z dotarciem do dokumentacji finansowej Spółki, jak też wprowadzenie w błąd co do faktycznej sytuacji finansowej Spółki przez poprzednich członków Zarządu. Sąd wyjaśnił, że członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość. Skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, zatem uznawał, że posiada niezbędną do tego dokumentację. Trudno uznawać, że złożył taki wniosek od razu zakładając, że nie odniesie on skutku. Nie wskazuje na to też skarżący.

12 Sąd za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Ocena dowodów dokonana przez organy jest prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Samo nieuwzględnienie w tym kontekście twierdzeń Skarżącego nie uzasadnia stawianych zarzutów.

13 Podobnie Sąd ocenił zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 54 § 1 pkt 7 w zw. z art. 109 O.p. Przepis art. 54 § 1 pkt 7 O.p postanawia, że odsetek za zwłokę nie nalicza się m.in. za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie z uwagi na art. 109 § 1 O.p., który wymienia przepisy znajdujące odpowiednie zastosowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, a w katalogu tym brak art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

14 Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, ewentualnie zmiany wyroku w całości i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

15 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

16 - przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., poprzez błędne przyjęcie przez WSA, iż przedmiotowy stan faktyczny uzasadniał wydanie przez organy pierwszej i drugiej instancji decyzji stwierdzających odpowiedzialność skarżącego na podstawie art. 116 § 1 O.p., pomimo wskazania przez skarżącego przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., uzasadniającej wyłączenie odpowiedzialności skarżącego,

17 - przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w zw. z art. 109 O.p. poprzez niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w stanie faktycznym, w którym winien on znaleźć zastosowanie, z uwagi na błędną interpretację art. 109 O.p., zakładającą, iż brak wskazania odwołania do przepisu art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w treści art. 109 O.p. powoduje, iż art. 54 § 1 pkt 7 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki, a w konsekwencji błędne naliczenie odsetek od zaległości podatkowych za okres od dnia 21 maja 2014 r. do dnia 9 września 2014 r., pomimo faktu, iż od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu I instancji upłynął okres ponad trzech miesięcy,

18 - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy , tj. naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. z 2014 r. poz.1647 z późn.zm.), dalej jako "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 2 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." w zw. z art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 180 § 1 oraz art. 122 O.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której obowiązkiem WSA było stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 180 § 1 O.p. oraz art. 122 O.p. z uwagi na pominięcie w toku niniejszego postępowania dowodowego zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji części dowodów potwierdzających korzystne dla skarżącego okoliczności, w tym w szczególności zaistnienie przesłanki egzoneracyjnej, a zebranych w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług, a także poprzez brak zbadania okoliczności istotnej dla niniejszego postępowania mającej wpływ na treść decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, tj. faktu zaspokojenia przedmiotowych zobowiązań przez podatników.

19 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

20 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

22 Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty procesowe, zmierzające do wykazania, że skarżący nie mógł uzyskać wszystkich dokumentów niezbędnych do poznania sytuacji finansowej spółki i skutecznego złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości z uwagi na działania byłych członków zarządu, a zarazem wspólników spółki. Nie budzi wątpliwości, także skarżącego, że to członek zarządu, jeżeli powołuje się na przesłankę egzoneracyjną z art.116 § 1 pkt 1 lit.b) O.p., powinien wykazać, że nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości bez własnej winy. Na nim zatem ciąży obowiązek wskazania dowodów na poparcie tej tezy. Powinien w tym celu złożyć wnioski dowodowe, które organ powinien ocenić stosownie do art.188 O.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 249/13, z dnia 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15, wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Słusznie natomiast skarżący wskazuje, że przeprowadzenie tych dowodów należy do organów podatkowych, zgodnie z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. W tym przypadku można mieć wątpliwości, czy skarżący jednoznacznie wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka E. J. Zresztą w skardze kasacyjnej nie wskazano jako naruszonego przez organy art. 188 O.p. W ocenie skarżącego organy powinny ten dowód uwzględnić z urzędu, skoro w innym postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania tej samej spółki w podatku od towarów i usług, dowód taki przeprowadzono. Już z tego względu zarzut ten nie może być uznany za zasadny. Organy mają obowiązek, co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, poszukiwać z urzędu jedynie dowodów wskazujących przesłanki odpowiedzialności członka zarządu. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu ponadto wiadomo, że także w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania w podatku do towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2010 r., odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne, skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku została prawomocnie oddalona. W wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r., I FSK 1219/14 Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zarzut nieuwzględnienia przy ustalaniu stanu faktycznego zeznań E. J. stwierdził, że zeznania te nie potwierdzają tezy skarżącego, że nie miał on dostępu do wszelkich dokumentów spółki znajdujących się w biurze rachunkowym. Przeciwnie świadek zeznała, że księgi spółki prowadziła firma A., która miała siedzibę w tym samym budynku, co spółka i dokumenty na każde żądanie były dostępne. Tym samym zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu nie zmieniłoby oceny materiału dowodowego, zebranego w tej sprawie. Słusznie w związku z tym Sąd uznał zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy za kompletny dla potrzeb rozstrzygnięcia co do istnienia przesłanki zwalniającej skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Prawidłowo także zaakceptował, jako zgodną z art. 191 O.p., ocenę tego materiału, dokonaną przez organy podatkowe. Przede wszystkim oparta ona została o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, uwzględniono wszelkie zebrane dowody, a wyprowadzone z nich wnioski są logiczne i zgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim zauważyć należy, że sam skarżący, wskazując na podejmowane przezeń jako prezesa zarządu czynności zmierzające do ustalenia sytuacji finansowej spółki, przeczy tezie, że dołożył wszelkiej staranności, aby złożyć wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Przede wszystkim skoro przesłanki do ogłoszenie upadłości spółki istniały już w połowie roku 2009, czyli jeszcze przed objęciem przez skarżącego funkcji członka zarządu, to obejmując tę funkcję, skarżący mógł stwierdzić, że spółka nie dysponuje środkami finansowymi zapewniającymi możliwość prowadzenia działalności, choćby z tego względu, że nie były terminowo płacone podatki i odprowadzane zaliczki na wynagrodzenia pracowników, składki ZUS, wypowiadane były umowy przez kontrahentów spółki. Zresztą sam skarżący, jak podaje w skardze kasacyjnej, ograniczył swoje wynagrodzenie do minimalnego, co świadczy o tym, że miał świadomość złej kondycji finansowej spółki. Ponadto tezie skarżącego o braku dostępu do dokumentów spółki przeczy wskazana w skardze kasacyjnej informacja, że już w lutym 2010 r.(a więc przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości) złożył on doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez byłych członków zarządu polegającego przede wszystkim na defraudacji znacznych środków pieniężnych oraz na narażeniu spółki na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody majątkowej. Dysponować zatem musiał dokumentami potwierdzającymi wyprowadzenie ze spółki znacznych środków finansowych.

23 Nie jest także zasadny zarzut skarżącego, że w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności niezbędne było ustalenie, czy podatnicy nie zapłacili podatku w wysokości obejmującej zaliczki. Zgodnie z art.122 O.p. organy obowiązane są ustalić wszelkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, czy pracownicy zapłacili podatek od swoich wynagrodzeń także w tej części, w jakiej powinny być odprowadzone zaliczki, nie było w tej sprawie konieczne. Przede wszystkim kwestia ta mogła być badana w postępowaniu dotyczącym płatnika, a nie w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej. Ponadto skarżący zdaje się nie zauważać, że spółka odpowiadała za zaliczki pobrane a niewpłacone. Tym samym pracownicy nie mieli obowiązku uiszczać podatku w tej części, jaka została pobrana przez płatnika, a ewentualna zapłata przez nich podatku obejmującego również zaliczki, stanowiłaby nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Pobrane zaliczki pomniejszają bowiem wynagrodzenie wypłacane pracownikowi i to on ostatecznie ponosi ciężar finansowy pobranej zaliczki.

24 Zarzut naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 180 § 1 oraz art. 122 O.p. jest w związku z tym bezpodstawny. Zauważyć przy tym należy, że art.1 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a. to przepisy ustrojowe, określające kognicję sądów administracyjnych i kryterium kontroli. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny badał legalność działania organów publicznych rozpoznając skargę na jeden z aktów wymienionych w art.3 § 2 p.p.s.a., to niewątpliwie przepisów tych nie mógł naruszyć.

25 Bezzasadność zarzutów procesowych przesądza o tym, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji, jest wiążący przy rozpoznawaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia prawa materialnego. W sprawie nie zachodziła bowiem żadna z przesłanek nieważności postępowania, a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.).

26 W ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy podatkowe nie naruszyły art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) O.p. Obowiązek wykazania braku winy oznacza, że członek zarządu powinien wykazać, że nie ponosi nawet winy nieumyślnej w zaniechaniu złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Także w przypadku, gdy w dacie objęcia przez niego funkcji członka zarządu istniały przesłanki do złożenia takiego wniosku, powinien go złożyć niezwłocznie po objęciu tej funkcji. Okoliczność, że członek zarządu nie zna sytuacji finansowej spółki w chwili objęcia funkcji i nie dokłada należytych starań, aby z sytuacją taką się zapoznać, nie świadczy o braku winy w zaniechaniu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2017 r., II FSK 3245/14, z dnia 10 kwietnia 2014 r., I FSK 1516/13, z dnia 9 lutego 2017 r., I FSK 1245/15). W tej sprawie skarżący powołuje się właśnie na nieznajomość sytuacji finansowej spółki w chwili objęcia funkcji członka zarządu i niemożność jej ustalenia z uwagi na działania osób trzecich, prowadzące do pozbawienia skarżącego wglądu we wszystkie dokumenty spółki. Ustalony stan fakt faktyczny wskazuje jednak na to, że skarżący ponosi co najmniej winę nieumyślną za zaniechanie złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. W momencie objęcia przez niego funkcji prezesa zarządu spółka nie płaciła podatków, składek ZUS. Istniały już od prawie pół roku przesłanki do ogłoszenia upadłości, co musiało znaleźć odbicie w bieżącej sytuacji finansowej spółki, skoro skarżący obniżył swoje wynagrodzenie. Ponadto skoro skarżący już w lutym 2010 r. powziął podejrzenie co do nienależytego prowadzenia spraw spółki przez poprzednich członków zarządu (składając wniosek o ogłoszenie upadłości), dziwi fakt, że nie podjął prób ustalenia, czy składany był wcześniej wniosek o ogłoszenie upadłości (choć taka informacja niewątpliwie możliwa była do uzyskania w Krajowym Rejestrze Sądowym) i dał wiarę zapewnieniom wspólnika spółki, że zgłoszony wcześniej wniosek był przedwczesny i że możliwe jest pozyskanie inwestora dla spółki. Skarżący nie wyjaśnia, czy próbował ustalić sytuację finansową spółki choćby poprzez sprawdzenie jej wcześniejszych zeznań podatkowych, sprawozdań finansowych czy ksiąg rachunkowych. Nawet jeżeli przyjąć, że z uwagi na działania poprzednich członków zarządu skarżący nie mógł uzyskać wglądu we wszelkie dokumenty spółki i gdy jednocześnie rzetelność dostępnych dokumentów mogła budzić wątpliwości z uwagi na informacje biura rachunkowego o niedostarczaniu wszystkich dokumentów, to dalsze pełnienie funkcji członka zarządu przy braku pełnej wiedzy o jej kondycji finansowej i polegania w tym zakresie na informacjach uzyskanych od wspólników, nie świadczy o dołożeniu należytej staranności przez członka zarządu, zwłaszcza że skarżącemu powinien (lub mógł) być znany fakt trudności z powołaniem zarządu spółki i ustanawiania dla niej kuratora przez sąd. Zauważyć należy, że obowiązkiem prezesa zarządu, tak jak każdego członka zarządu, jest prowadzenie spraw spółki (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – Dz.U. z 2000 r., Nr 96, poz. 1037 z późn.zm.). Po objęciu funkcji członek zarządu winien zatem w pierwszej kolejności zapoznać się z dokumentami obrazującymi sytuację spółki. Z tych względów zarzut naruszenia art.116 § 1 pkt 1 lit.b) O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie nie jest zasadny.

27 Nie ma też podstaw do uwzględnienia ostatniego zarzutu – naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w zw. z art. 109 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącego skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za te odsetki od zaległości podatkowej, które zostały naliczone za okres od wszczęcia postępowania w przedmiocie jego odpowiedzialności do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Przepis ten nie ma zastosowania do skarżącego nie tylko z uwagi na brak odesłania do jego stosowania w art.109 O.p., ale przede wszystkim z uwagi na to, że odnosi się do sytuacji, gdy to w stosunku do osoby zobowiązanej do zapłaty odsetek toczy się postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, które już jest zaległością podatkową i od którego należne są te odsetki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., I FSK 613/13). Tymczasem odsetki, których wyłączenia domaga się skarżący dotyczyły zaległości powstałych w wyniku niewpłacenia przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy, dotyczą zatem cudzego długu, za który skarżący ponosi tylko odpowiedzialność. W stosunku do skarżącego nie mogły być w tym czasie naliczane odsetki od jego zaległości (wynikającej z faktu orzeczenia o jego odpowiedzialności), bowiem decyzja stwierdzająca odpowiedzialność osoby trzeciej jest decyzją konstytutywną. Termin zapłaty kwot, za które skarżący ponosi odpowiedzialność jako osoba trzecia rozpoczyna bieg dopiero z upływem terminu, o którym mowa w art. 47 § 1 O.p. ,czyli po upływie 14 dni od dnia doręczenia mu decyzji ustalającej jego odpowiedzialność.

28 Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

29 O kosztach postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013, nr 3, poz. 38) oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.).