Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2015 r., II FSK 1928/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2015 r., II FSK 1928/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. s.k.a. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1765/14 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. s.k.a. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony : Dyrektor Izby Skarbowej w K.) z dnia 18 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia : 1) uchylić postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2015 r. oraz przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2) oddalić wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1765/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. s.k.a. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 18 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu ponieważ została wniesiona przedwcześnie, tj. przed otwarciem biegu do wniesienia skargi na indywidualną interpretację. Sąd I instancji przywołał treść art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana : "p.p.s.a.") i stwierdził, że przepis ten wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). W ocenie Sądu I instancji analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Tylko jeżeli organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Sąd zwrócił uwagę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione do organu w dniu 29 sierpnia 2014 r. W dniu 29 września 2014 r. tj. jeszcze przed otrzymaniem odpowiedzi na to wezwanie, pełnomocnik strony skarżącej – doradca podatkowy M. P. złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaś w dniu 6 października 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie uwzględniając go. W tym stanie rzeczy skarga została złożona, zanim jeszcze rozpoczął bieg w/w termin trzydziestodniowy.

3 Pełnomocnik wywiodła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniosła o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z właściwymi przepisami. Pełnomocnik strony zarzuciła naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, dalej zwana : "p.u.s.a."), art. 3 § 2 pkt 1a p.p.s.a. w związku z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów art. 52 § 3 p.p.s.a. i art. 45 Konstytucji RP. Uzasadniając pełnomocnik stwierdziła, że interpretacja art. 53 § 2 p.p.s.a. dokonana przez Sąd I instancji, w sytuacji braku odpowiedzi na wezwanie, uniemożliwiałaby realizację prawa do sądu. Zdaniem pełnomocnik przedstawiona w uzasadnieniu wykładnia jest nielogiczna i niemożliwa do zastosowania, w przypadku gdy organ na wezwanie faktycznie nie odpowie. W ocenie Spółki w sytuacji gdy strona ma oczekiwać na odpowiedź organu administracji 60 dni, to jednocześnie straci prawo do wniesienia skargi, gdyż upłynie termin do jej złożenia.

4 W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

6 Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

7 Jak stanowi art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a (a więc także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przepisy p.p.s.a. nie tylko określają obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jako przesłankę wniesienia skargi (art. 52 § 3), ale także wyznaczają początek biegu terminu do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., aby termin do wniesienia skargi zaczął biec, konieczne jest doręczenie dopowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jedynie w przypadku, gdy organ zaniecha udzielenia takiej odpowiedzi - zastosowanie znajduje termin sześćdziesięciodniowy, liczony od dnia wniesienia wezwania. Podkreślenia wymaga, że zastosowanie terminu sześćdziesięciodniowego traktować należy jako wyjątek aktualizujący się dopiero w sytuacji, gdy organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie udzieli, natomiast co do zasady wniesienie skargi będzie możliwe dopiero po ustosunkowaniu się organu do zarzutów wnioskodawcy w ramach postępowania interpretacyjnego. Zauważyć należy, iż określony w art. 52 § 1 i § 3 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jakim jest wyczerpanie środków zaskarżenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, może być bowiem uznany za spełniony w sposób odpowiadający celowi jego ustanowienia tylko wtedy, gdy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może wywrzeć skutek rzeczywisty, już to w postaci uchylenia przez organ zaskarżonego aktu, już to przez uznanie przez stronę racji organu wskutek zapoznania się z argumentacja zawartą w odpowiedzi na wezwanie. Osiągnięcie tego celu wymaga jednak, z jednej strony, zapewnienia organowi administracji czasowej możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a z drugiej strony – odczekania przez stronę postępowania na rezultat wniesionego przez nią wezwania. W konsekwencji znajduje uzasadnienie stanowisko, że w przypadku zastosowania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa i nie udzielenia przez organ odpowiedzi na to wezwanie, skargę do sadu administracyjnego można wnieść między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od dnia wniesienia wezwania, natomiast jeżeli odpowiedź zostanie udzielona – termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi. Taka wykładnia odpowiada zarówno literalnemu brzmieniu przepisu, jak i służy realizacji celu, dla którego został on ustanowiony. Należy wobec tego podzielić podobne poglądy wyrażone w postanowieniach NSA z dnia 10 września 2014 r. w sprawie II FSK 2715/12 i z dnia 2 kwietnia 2015 r. w sprawie II FSK 3422/14 (publ. CBOSA). W rezultacie na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia zostało nadane w dniu 29 sierpnia 2014 r. to pierwszym możliwym terminem do wniesienia skargi był dzień 28 września 2014 r., ponieważ z tym dniem upływało trzydzieści dni od dnia nadania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca natomiast nadała skargę w dniu 29 września 2014 r., tj. w 31 dniu od dnia nadania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że w świetle powyższych rozważań skarga wniesiona została w odpowiednim terminie i nie można uznać jej za przedwczesną.

8 Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania.

9 W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.