Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2020 r., II FSK 1843/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2020 r., II FSK 1843/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Artur Kot, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 882/18 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 14 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 882/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. S. (dalej: skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Koszalinie z dnia 14 września 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

3 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

4 "1) art. 3 § 1, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia - Sąd w uzasadnieniu przytoczył jedynie przepisy, ponadto zabrakło ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącą, zdaniem skarżącej zabrakło szerszej analizy prawnej, tak skonstruowane uzasadnienie w znacznym stopniu ogranicza możliwość formułowania zarzutów skargi kasacyjnej;

5 2) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) - Sąd nie wziął pod uwagę ostatecznego charakteru rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta D. (dalej: Burmistrz), w związku z czym uznał, że SKO mogło orzekać w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, zdaniem skarżącej SKO nie mogło orzekać w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ponieważ decyzja Burmistrza rozstrzygnęła tę kwestię, pomimo stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zdaniem skarżącej samo postanowienie o stwierdzeniu nieważności może być dotknięte wadą nieważności (wyrok oddalający skargę ws. postanowienia jest przedmiotem oddzielnej skargi kasacyjnej I SA/Sz 25/19)".

6 Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Ponieważ nie spełnia ona określonych przepisami prawa wymogów, należy przypomnieć podstawowe zasady dotyczące skargi kasacyjnej. Otóż, zostały one określone w art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. Art. 174 P.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

9 We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej postawiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postepowania, dlatego wyjaśnienia wymaga w jaki sposób zarzuty te powinny być sformułowane i uzasadnione, aby spełniały wymogi z art. 174 pkt 2 oraz art. 176 P.p.s.a.

10 Ponieważ w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca zdecydował, że o skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o tę podstawę kasacyjną nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

11 Wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej oraz należytego uzasadnienia. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy działające w sprawie organy podatkowe. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

12 Ze względu na powyżej wskazane wymogi formalne, które musi spełniać skarga kasacyjna, a także skutki niedochowania tych wymogów, w art. 175 P.p.s.a. ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Osoby wykonujące zawody wymienione w tym przepisie lub pełniące wymienione w nim funkcje powinny bowiem zagwarantować przygotowanie tego wysoko sformalizowanego środka odwoławczego na odpowiednim poziomie merytorycznym.

13 W rozpoznanej sprawie, pomimo sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę mającą do tego kwalifikacje, nie spełnia ona wymogów określonych w omówionych przepisach prawa. Nie wykazano bowiem wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów nie uzasadniono należycie, tj. w powyżej wskazany sposób. Przede wszystkim jednak, co jest najważniejsze, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skupiono się wyłącznie na postanowieniu Burmistrza Miasta D. z dnia 6 sierpnia 2018 r., którego nieważność została stwierdzona postanowieniem SKO z dnia 11 września 2018 r. w części dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie zostało poddane kontroli w odrębnym od niniejszego postępowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., I SA/Sz 25/19 oddalił skargę na ww. postanowienie SKO, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r., II FSK 1805/19 oddalił wniesioną przez skarżącą od tego wyroku skargę kasacyjnej.

14 Zauważenia wymaga, że przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w Koszalinie z dnia 14 września 2018 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zatem zarzuty kasacyjne i ich uzasadnienie powinny dotyczyć wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który został wydany na skutek rozpoznania skargi na to postanowienie. Tymczasem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano na jakiekolwiek nieprawidłowości odnośnie do stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie stanowiącym przedmiot rozstrzygnięcia, tj. odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Również postawione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 163 § 2 O.p. skorelowano z postanowieniem Burmistrza Miasta D. z dnia 6 sierpnia 2018 r., wskazując na wady jakimi może być ono dotknięte. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kontrola tego postanowienia wykracza poza granice niniejszej sprawy (zostało ono poddane kontroli w odrębnym postępowaniu sądowym).

15 Art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, ponieważ zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2019 r. II FSK 712/17, z dnia 28 listopada 2018 r. II OSK 622/17, z dnia 4 grudnia 2018 r., I FSK 122/17, publ.: nsa.gov.pl – CBOSA). Dlatego Sąd pierwszej instancji nie mógł poddać kontroli ani postanowienia Burmistrza Miasta D. z dnia 6 sierpnia 2018 r., ani postanowienia SKO z dnia 11 września 2018 r.

16 Reasumując, stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna w rzeczy samej nie dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 882/18, wobec czego podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 163 § 2 O.p. uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spod tej kontroli uchyla się również zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. ponieważ w ogóle nie uzasadniono go.

17 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.