Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2018 r., II FSK 130/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2018 r., II FSK 130/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 477/17 w sprawie ze skargi B.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 6 września 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 477/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz.1369) - dalej "p.p.s.a", oddalił skargę B.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku B.C. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie:

4 1. prawa materialnego:

5 a) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy

6 z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez określenie zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty wskazanych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] podatku wykazanego na fakturach VAT poprzez stwierdzenie, że faktury te dokumentowały zdarzenie, które nie miało miejsca w rzeczywistości, a więc zostały uznane przez organ jako pozorne, które to okoliczności uznane zostały za nieprawdziwie w wyroku Sądu Rejonowego w J., z 25 lutego 2016 roku, o sygn. II K 90/15;

7 b) art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. - dalej "u.p.e.a.") poprzez niezastosowanie tej regulacji i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego podczas gdy w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe nigdy nie istniało i nie było wymagalne, a decyzja wymiarowa została oparta na nieprawdziwych okolicznościach, co wskazuje na fakt, że organ mógł w rzeczywistości umorzyć postępowanie egzekucyjne;

8 2. prawa procesowego:

9 a) art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tej regulacji i nie uchylenie skarżonej decyzji, podczas gdy dyspozycja wskazanego przepisu uprawnia sąd do działania

10 w tym przedmiocie w celu usunięcia naruszenia prawa, które niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie z uwagi na fakt obciążenia skarżącego zobowiązaniem podatkowym wynikającym z decyzji opartej na nieprawdziwych okolicznościach;

11 b) art. 145 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi podczas gdy wobec zarzutów wskazanych w pkt 1 i pkt 2 lit. a skarga zasługiwała na uwzględnienie

12 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego opartego o wadliwą decyzję administracyjną.

13 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 3.1. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

15 W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a.

16 Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty sformułowane w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się opisanych w tychże zarzutach uchybień.

18 3.2. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Stąd wnoszący skargę kasacyjną, dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie.

19 3.3. Celowość powyższego wywodu wynika z faktu, że autor skargi kasacyjnej formułując zarzuty nie dostrzegł, że przedmiotem kontroli przez Sąd pierwszej instancji był akt procesowy organu nadzoru, którym organ ten potwierdził brak przesłanek dla umorzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego dochodzenia należności pieniężnej wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 23 lutego 2012 r. Przedmiotem postępowania skontrolowanego przez tenże Sąd nie było więc określenie zobowiązania podatkowego, lecz najogólniej rzecz ujmując legalność dochodzenia tej należności w trybie egzekucji administracyjnej.

20 3.4. W związku z tym oczywiście chybione są zarzuty skargi kasacyjnej nakierowane na podważenie legalności podlegającej egzekucji decyzji wymiarowej. Niejako w celach porządkujących stwierdzić należy, że instrumenty procesowe jakimi dysponuje zobowiązany w postępowaniu egzekucyjny nie mogą służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji konkretyzującej ciążący na zobowiązanym obowiązek. Posiadanie przez tę decyzję przymiotu ostatecznej i prawomocnej czyni ją wykonalną z wszelkimi tego konsekwencjami dla zobowiązanego również z poddaniem się przymusowi egzekucyjnemu. Inaczej rzecz ujmując, podniesione przez kasatora zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wykraczają poza granice przedmiotowe niniejszej sprawy; w żadnej mierze nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

21 3.5. Oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej rezultatu, tj. podważenia zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie można również osiągnąć wskazując na naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie tej regulacji z gołosłownym powołaniem się na twierdzenie, że zobowiązanie podatkowe nigdy nie istniało i nie było wymagalne, a decyzja wymiarowa została oparta na nieprawdziwych okolicznościach. Otóż twierdzenie o nieistnieniu zobowiązania wynikającego z decyzji, czy też braku jego wymagalności, czego autor skargi kasacyjnej wydaje się nie odróżniać, nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy. Uzasadnieniem dla takiego twierdzenia w żadnej mierze nie może być powoływanie się na wynik postępowania karnego i wyrok uniewinniający. Do czasu kiedy decyzja wymiarowa, która konkretyzuje sytuację materialnoprawną zobowiązanego nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego zobowiązanie z niej wynikające może być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, służącym właśnie wykonaniu tejże decyzji.

22 3.6. W sprawie nie doszło też, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, do naruszenia przepisu art. 135 p.p.s.a. Regulacja ta jest uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi i zgodnie z jej treścią sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Po pierwsze, przepis ten mógłby więc znaleźć zastosowanie gdy sąd pierwszej instancji stwierdziłby podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem zarzut naruszenia tego przepisu nadaje się do kwestionowania zakresu uwzględnienia skargi. Po drugie, poza granicami sprawy egzekucyjnej pozostaje wynik sprawy podatkowej. Skoro skarga dotyczyła postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, to granice tej sprawy wyznaczało właśnie to rozstrzygnięcie. Niezrozumiałe jest więc domaganie się, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, uchylenia "skarżonej decyzji".

23 3.7. W konsekwencji niezasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia wad prawnych zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do zastosowania przepisu art.151 p.p.s.a.

24 3.8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.