Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., III OZ 56/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021 r., III OZ 56/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora [..] w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt: III SO/Gl 6/20 w sprawie z wniosku S.L. o ukaranie grzywną Wyższej Szkoły [..] w S. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 19 lutego 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt: III SO/Gl 6/20 wymierzył Wyższej Szkole [..] w S. grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi S.L. na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i zasądził od Wyższej Szkoły [..] w S. na rzecz S.L. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

3 Postanowienie powyższe stało się przedmiotem zażalenia działającego w imieniu Wyższej Szkoły [..] z siedzibą w S. Rektora tej Uczelni, w którym zaskarżając postanowienie w całości oraz domagając się odrzucenia lub oddalenia wniosku oraz zasądzenia zwrotu kosztów sądowych Rektor podniósł, że powinność udostępnienia informacji publicznej została nałożona w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie na osobę prawną lecz na podmiot ją reprezentujący, co oznacza, że grzywna nie może zostać wymierzona uczelni jako osobie prawnej.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin zobowiązujący organ do przekazania skargi stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) – dalej: u.d.i.p., wynosi 15 dni. Pamiętać należy, że możliwość wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny stanowi zabezpieczenie prawa strony do rozpoznania przez sąd administracyjny jej sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie, grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale również represyjny oraz prewencyjny służący także zapobieżeniu powtarzania się podobnych uchybień w przyszłości (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09).

6 Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w całości podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt: I OZ 1020/18, w którym Sąd wyjaśnił (notabene w sprawie z udziałem Prorektora ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej Wyższej Szkoły [..] z siedzibą w S.), że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest zaś bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej, na gruncie której pojęcie organu jest pojemne i obejmuje nie tylko organy władzy publicznej. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Taka wykładania powołanych przepisów jest następstwem przyjęcia, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42). Skoro bowiem postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny.

7 Tym samym, skoro podstawą żądania wymierzenia grzywny był fakt nieprzekazania przez Wyższą Szkołę [..] z siedzibą w S. skierowanej przeciwko tej Szkole skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, to niezależnie od stanowiska prezentowanego przez Rektora Uczelni, że to on jest podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, rozstrzygnięcie Sądu o wymierzeniu grzywny prawidłowo objęło Wyższą Szkołę [..] z siedzibą w S., która nie wywiązała się z obowiązku przekazania skargi w ustawowym terminie. Wyłącznie to zaniechanie było przedmiotem oceny Sądu I instancji. Przywołując ponownie funkcję dyscyplinująco-prewencyjną, jakie ma spełniać grzywna, działanie Sądu wymierzającego grzywnę ogranicza się do oceny działania podmiotu, do którego została wniesiona skarga. Zatem wymierzenie grzywny Wyższej Szkole [..] z siedzibą w S. w realiach niniejszej sprawy nie narusza prawa. Organem zobowiązanym do przekazania skargi do Sądu jest ten organ, do którego skarga faktycznie fizycznie wpłynęła.

8 Nie można więc utożsamiać organu Uczelni, który w oparciu o stosowne przepisy rangi ustawowej oraz statutu jest upoważniony do reprezentowania jej na zewnątrz z organem w rozumieniu art. 55 § 1 p.p.s.a., który był zobowiązany do przekazania skargi Sądowi (por. postanowienie NSA sygn. akt: I OZ 1020/18).

9 Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, które nie miało usprawiedliwionych podstaw.