Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2021 r., III FZ 22/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2021 r., III FZ 22/21

Sentencja

1 Dnia 1 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 62/20 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 25 czerwca 2020 r., sygn. I SA/Go 62/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie ze skargi A. G. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z 13 listopada 2019 r. w przedmiocie podatku nieruchomości za 2014 r., odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

3 W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca w skardze wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków – związanych z zagrożeniem utraty miejsc pracy niepełnosprawnych pracowników.

4 W ocenie WSA w Gorzowie Wielkopolskim wniosek Skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż Spółka nie przedłożyła dokumentów źródłowych, które obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową. Sąd pierwszej instancji wskazał, że choć w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy (sygn. akt I SPP/Go 13/20) przedstawiono szereg dokumentów, to jednak Spółka nie przedłożyła m.in. zeznania za 2019 r. bądź innych dokumentów obrazujących przychód za 2019 r. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż nie kwestionuje tego, że Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych oraz że w 2018 r. poniosła stratę, jednakże samo wykazanie trudnej sytuacji finansowej nie wystarcza, by przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zauważył również, że wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z 20 marca 2020 r., Spółka przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Gospodarczy z 9 marca 2020 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie zwolnienia od opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości i zaliczki na koszty postępowania zabezpieczającego, co oznacza, że Spółka zdecydowała się na likwidację działalności. Sąd wskazał również, że skarżąca Spółka nie wskazywała, by wniesione zostały propozycje układu w upadłości w jej sprawie.

5 Skarżąca w zażaleniu na ww. postanowienie wniosła o uchylenie postanowienia oraz jego zmianę w ten sposób, aby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim odpowiada prawu, ponieważ prawidłowo stwierdzono w nim, że Skarżąca nie wykazała w należyty sposób zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

8 Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. np. postanowienia NSA: z 30.04.2010 r., II FZ 110/10; z 26.09.2013 r., II FZ 718/13).

9 W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" – wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (zob. postanowienia NSA: z 4.07.2012 r., II FZ 456/12; z 26.02.2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14.04.2015 r., II FZ 207/15; z 22.07.2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez Skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskującym spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a. WSA w Gorzowie Wielkopolskim – obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających zaistnienie wskazanych przesłanek. Natomiast obowiązkiem sądu jest ocena przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów, jak również dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

10 W rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że Skarżąca nie przedłożyła dokumentów źródłowych, które obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową, a wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi popierającymi powołane okoliczności. Tymczasem w skardze, tj. piśmie, w którym wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie zostało zawarte uzasadnienie przedmiotowego wniosku poza wskazaniem, że wydana decyzja nosi znamiona przestępstwa i jako taka nie może ostać się w obrocie. Tożsamą argumentację zastosowano w złożonym przez Spółkę zażaleniu.

11 Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja zawarta w zażaleniu dotycząca sytuacji materialnej Spółki, która wraz z zażaleniem przedłożyła operat szacunkowy dotyczący nieruchomości sporządzony w 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Należy podkreślić, że przytoczenie mających zmierzać do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej okoliczności dopiero w zażaleniu nie uzasadnia uwzględnienia tego środka odwoławczego, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – a tak jest w niniejszej sprawie – zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J.P. Tarno, Warszawa 2006, str. 191, również postanowienia NSA: z 26 kwietnia 2013 r., II FZ 134/13, z 16 czerwca 2011 r., I FZ 168/11, z 8 sierpnia 2008 r., II OZ 805/08, z 15 października 2008 r., II FZ 469/08, z 30 stycznia 2009 r., II OZ 68/09, z 24 lutego 2009 r., I OZ 102/09, z 25 lutego 2009 r., II OZ 173/09).

12 Naczelny Sąd Administracyjny w ślad za Sądem pierwszej instancji wskazuje, że to nie brak udzielenia ochrony tymczasowej grozi utratą miejsc pracy przez pracowników, lecz podjęte przez władze Spółki działania, które wskazują na zamiar likwidacji prowadzonej działalności.

13 Można w tym miejscu również wskazać Skarżącej, że zgodnie art. 61 § 4 P.p.s.a., wydane postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Nic nie stoi na przeszkodzie, by strona wystąpiła z ponownym, prawidłowo uzasadnionym oraz udokumentowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.

14 Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.