Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2022 r., III FSK 881/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2022 r., III FSK 881/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 320/18 w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 21 grudnia 2018 r., w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Op 320/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

3 Skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku wniósł podatnik zaskarżając wyrok w całości.

4 Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

5 1) prawa materialnego, tj. art. 207, art. 240 § 1, art. 243 § 3 i art. 246 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało odmową wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną oraz zaniechaniem wstrzymania wykonalności tej decyzji,

6 2) prawa materialnego, tj. art. 121 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie stanowiska podatnika w przedmiocie ponownego wyznaczenia granic działek,

7 3) prawa materialnego, tj. art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie stanowiska podatnika w przedmiocie ponownego wyznaczenia granic działek.

8 Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

11 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, powoływanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

12 Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.

13 Odnosząc powyższe uwagi do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów zauważyć należy, że przepisy, które zdaniem strony skarżącej zostały naruszone, są przepisami regulującymi postępowanie podatkowe, a nie jak twierdzi autor skargi przepisami prawa materialnego. Jest to istotne rozróżnienie ponieważ zarzucając naruszenie przepisów postępowania strona skarżąca powinna wykazać, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono.

14 Po drugie, naruszone zdaniem skarżącego przepisy zostały wskazane w sposób dalece nieprecyzyjny.

15 Art. 207 o.p., który został wymieniony w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej, obejmuje dwie jednostki redakcyjne. W § 1 przepis ten stanowi: Organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Natomiast w § 2: Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.

16 Ze skargi kasacyjnej nie wynika, który z cytowanych przepisów został naruszony. W uzasadnieniu skargi nie poświęcono temu zarzutowi uwagi. Nie jest zatem jasne dlaczego w ocenie strony skarżącej art. 207 o.p. został błędnie zastosowany, skoro organ podatkowy rozstrzygnął sprawę w drodze decyzji.

17 Podobnie rzecz się ma co do art. 240 § 1 o.p. Przywołany przepis w punktach od 1 do 12 określa podstawy wznowienia postępowania podatkowego.

18 Strona skarżąca nie określiła precyzyjnie, która z podstaw wznowieniowych została naruszona poprzez niewłaściwe zastosowanie. Na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej można przypuszczać, że zdaniem skarżącego naruszono art. 240 § 1 pkt 5 o.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

19 Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika dlaczego w ocenie strony skarżącej art. 240 § 1 o.p. został niewłaściwie zastosowany. Strona skarżąca nie wyjaśniła, czy podstawą wznowienia postępowania miałaby być nowa okoliczność, czy nowy dowód. Nie wiadomo, czy ta okoliczność lub dowód nie była znana organowi w dniu wydania decyzji.

20 Skarżący podnosi jedynie że w przedmiocie określenia powierzchni nieruchomości rolnych, od których zależy wysokość zobowiązania podatkowego nie ma zgodnego stanowiska organu i podatnika. Skarżący oświadczył, że wielokrotnie zwracał się o zakończenie procesu polegającego na ponownym wyznaczeniu granic działek (str. 4 skargi kasacyjnej) oraz że brak skutecznego rozgraniczenia działek należących do podatnika z działkami sąsiadującymi uniemożliwia skuteczne wyliczenie podstawy podatku i w efekcie ustalenie jego wymiaru, poprzez co decyzja winna zostać uchylona a samo postępowanie umorzone (str. 6 skargi kasacyjnej).

21 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym fakt kwestionowania przez podatnika powierzchni nieruchomości, nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Nie jest też wystarczający podniesiony w skardze kasacyjnej brak zgodnego stanowiska organu i podatnika co powierzchni nieruchomości, ani oświadczenie o tym, że podatnik wielokrotnie zwracał się o zakończenie procesu polegającego na ponownym wyznaczeniu granic działek.

22 Jako nieuzasadnione należy ocenić zarzuty naruszenia art. 243 § 3 i art. 246 § 1 o.p. Zgodnie z art. 243 § 3 o.p. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Skarżący nie wykazał w skardze kasacyjnej, że odmowa wznowienia postępowania była niezasadna. W związku z powyższym zarzut niewłaściwego zastosowania art. 243 § 3 o.p. należy ocenić jako niezasadny.

23 Zgodnie z art. 246 § 1 o.p., organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

24 Naruszenie cytowanego przepisu nie zostało w jakikolwiek sposób uzasadnione przez skarżącego. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że żądanie wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym jest rozstrzygane w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Zatem zarzut naruszenia art. 246 § 1 o.p. może być rozpatrywany w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest postanowienie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, a nie w skardze kasacyjnej dotyczącej decyzji odmawiającą wznowienia postępowania.

25 Zarzuty naruszenia tj. art. 121 i art. 122 i art. 187 o.p. są niezasadne. Strona skarżąca upatruje naruszenia wymienionych przepisów wskazując, że ciężar dowodzenia został przeniesiony na podatnika, podczas gdy zgodnie z art. 187 § 1 oraz z art. 122 o.p. to organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.

26 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. odbywa się na wniosek podatnika, to ciężar wykazania podstawy wznowienia spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca posiada wiadomości o ewentualnych nowych okolicznościach lub dowodach nieznanych organowi, które mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zarzucając naruszenie art. 121 i art. 122 i art. 187 o.p. skarżący zmierza do tego by to organ podatkowy przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w ogóle zaistniała. W tym stanie rzeczy żądanie wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie było uzasadnione (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r. sygn. akt I FSK 1937/19 LEX nr 3010413).

27 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

28 s. NSA Jacek Brolik s. NSA Stanisław Bogucki s. WSA Mirella Łent