Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r., III FSK 802/23
postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r., III FSK 802/23Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. W. o wstrzymanie zaskarżonych decyzji obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1455/21 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 lipca 2021 r. nr 1201-IEW-2.4123.5.2021.10 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Uzasadnienie
2 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej: WSA), w imieniu A. W. (dalej: Skarżący) wniósł profesjonalny pełnomocnik na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: organ) z 6 lipca 2021 r., nr 1201-IEW-2.4123.5.2021.10 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Pismem z 3 grudnia 2021 r. Skarżący złożył do WSA wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, powołując się na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 18 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1455/21 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji wskazując, że obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd podkreślił również, iż przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które podlegają wykonaniu. Tymczasem przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżący uczynił nie tylko zaskarżoną decyzję organu II instancji, ale i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, która to decyzja nie posiada waloru wykonalności.
4 Następnie wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r. WSA, sygn. akt I SA/Kr 1455/21 uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 6 lipca 2021 r. nr 1201-IEW-2.4123.5.2021.10 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za VIII i IX 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
5 Na powyższy wyrok WSA, została wniesiona przez pełnomocnika organu, skarga kasacyjna.
6 Ponadto do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo z 21 grudnia 2021 r., pełnomocnika Skarżącego, w którym to wniósł o wstrzymanie wykonania w całości decyzji organu z dnia 6 lipca 2021 r. znak sprawy 1201-IEW-2.4123.5.2021.10 oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku podano, że po stronie Skarżącego niewstrzymanie wykonania ww. rozstrzygnięć organów, prowadzi do realnego niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do załączonego wniosku zostało dołączone pismo pt. "Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę".
7 W uzasadnieniu niniejszego wniosku wskazano, że WSA wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r. zobowiązał organ do ustalenia stanu majątkowego spółki, z którą solidarnie miałby odpowiadać A. W. i zweryfikowania wskazanego przez Skarżącego majątku spółki.
8 W dniu 20 grudnia 2023 r. Skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Tytuły wykonawcze dotyczą należności, objętych uchyloną przez Sąd I instancji decyzją. Skarżący utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia. Wynagrodzenie to jest egzekwowane w sytuacji, gdy jego odpowiedzialność solidarna za należności spółki nie została prawomocnie przesądzona - co więcej, decyzja organu II instancji została uchylona z uwagi na konieczność weryfikacji istnienia majątku spółki, z którego organ ma obowiązek zaspokoić swe należności w pierwszej kolejności.
9 Ponadto w przedmiotowym wniosku podniesiono, że w sytuacji, gdy Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na konieczność weryfikacji wskazanego majątku spółki, z którego organ może zaspokoić swoje należności, nawet gdyby ostatecznie organ w wyniku zaspokojenia się z majątku spółki zwrócił Skarżącemu nienależnie pobrane środki pieniężne, to nie zmieni faktu, że przez długi czas Skarżący nie będzie otrzymywał wynagrodzenia za pracę w pełnej wysokości, co naraża go na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, gdyż prowadzenie egzekucji administracyjnej względem Skarżącego doprowadzi z pewnością do utraty płynności finansowej, a także wpłynie na możliwość utrzymania jego rodziny.
10 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
11 Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
12 Stosownie natomiast do art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej. Należy także wskazać, na jednolite stanowisko sądów administracyjnych, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 tej ustawy. Zarówno w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., jak i w przypadku regulacji z art. 152 § 1 ww. ustawy akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie. Zwrot "nie wywołuje skutków prawnych", zawarty w art. 152 § 1 p.p.s.a. jest szerszy od użytego w art. 61 § 3 tej ustawy sformułowania "wstrzymaniu wykonania" i może prowadzić do skutków prawnych dalej idących niż jedynie wstrzymanie wykonania uchylonego aktu (por. wyrok NSA z 11.01.2023 r., sygn. akt III FSK 1450/21).
13 Natomiast stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
14 Wskazać należy, że wyrokiem z 25 sierpnia 2022 r. WSA, sygn. akt I SA/Kr 1455/21, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 6 lipca 2021r. nr 1201-IEW-2.4123.5.2021.10. Ze względu na to, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok uwzględniający skargę, w sprawie znajdzie zastosowanie art. 152 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, iż zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się ww. wyroku. Jeżeli Sąd pierwszej instancji nieprawomocnym wyrokiem uchylił objętą przedmiotowym wnioskiem decyzję, to przyjąć należy, że rozstrzygnięcie to wywiera taki sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też kwestia dotycząca rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji stała się bezprzedmiotowa (por. postanowienie NSA z 30.04.2021, sygn. akt III FSK 3626/21).
15 Jednocześnie odnosząc się do wniosku w zakresie wstrzymania wykonania decyzji I instancji należy podnieść, że w świetle art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) wstrzymanie wykonania decyzji II instancji niweczy wykonalność decyzji I instancji. (por. postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 210/10). Natomiast w niniejszej sprawie wstrzymanie wykonania decyzji nastąpiło na mocy art. 152 § 1 p.p.s.a.
16 Mając na względzie, że postępowanie z wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji stało się bezprzedmiotowe, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., należy orzec o jego umorzeniu. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 oraz art. 152 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.