Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2024 r., III FSK 752/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2024 r., III FSK 752/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M." sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1079/21 w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 czerwca 2021 r. nr 2401-IEE.711.383.2021.8 UNP: 2401-21-125989 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "M." sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1079/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ("Organ") z dnia 11 czerwca 2021 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

3 Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

4 Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości.

5 Skargę kasacyjną oparła na następujących podstawach kasacyjnych:

6 1. W zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające braku jakiegokolwiek wyjaśnienia niezastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem zawieszenie postępowania umożliwiłoby rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wynik postępowania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1698/19, w sprawie postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego z dnia 10 lipca 2019 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 10 czerwca 2019 r.

7 2. W zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., polegające na braku zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy istotne dla oceny zaskarżonego postanowienia było jednoznaczne ustalenie, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem.

8 3. W zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (w skardze kasacyjnej wskazano omyłkowo prawa o ustroju sądów administracyjnych), zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (a) oraz art. 151 p.p.s.a., dokonanie przez Sąd I instancji niezastosowania zastosowania art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a.)

9 W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1698/19 w sprawie postanowienia Naczelnika II Urzędu Skarbowego z dnia 10 lipca 2019 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 10 czerwca 2019 r.

10 Pismem z dnia 9 maja 2022 r. Skarżąca uzupełniła skargę kasacyjną, zrzekając się rozprawy.

11 W zakreślonym ustawowo terminie Organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

12 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym 14 marca 2024 r. na podstawie art. 15zzs[4] ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. O powyższym strony zostały zawiadomione przy jednoczesnym pouczeniu co do możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej albo żądania jej oddalenia w odrębnym piśmie procesowym. Zawiadomienie to Skarżący otrzymał 11 kwietnia 2024 r., natomiast Organ 2 kwietnia 2024 r. Przed wyznaczonym terminem posiedzenia niejawnego (15 maja 2024 r.) strony nie zgłosiły sprzeciwu co do trybu jej rozpatrzenia.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

15 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w pierwszym z zarzutów Skarżąca podnosi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które w jej ocenie polega na braku jakiegokolwiek wyjaśnienia niezastosowania art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy. Godzi się w związku z tak sformowanym zarzutem skargi kasacyjnej stwierdzić, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W przywołanej regulacji ustawodawca wskazał elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W ramach zarzutów skargi kasacyjnej nie wymieniono konkretnego elementu uzasadnienia wyroku, którego wadliwość zarzuca Skarżąca, podnosząc brak jakiegokolwiek wyjaśnienia niezastosowania art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy, wskazując w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił jakimi przesłankami kierował się w tym względzie, a także stwierdzając, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.

17 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu zauważa w pierwszej kolejności, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, sytuacje, kiedy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę skargi kasacyjnej. W wyroku tego Sądu z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 4204/21 przyjęto, iż do sytuacji tych ,,(...)należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować "kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia(...)’’. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja, która uzasadniałaby kwestionowanie art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zachodzi w niniejszej sprawie.

18 Ponadto trzeba zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw dla zastosowania ,,zawieszenia postępowania sądowego w oczekiwaniu na rozpatrzenie przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z 18 marca 2020 r., lSA/GI 1698/1 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności’’. Sąd I instancji stwierdził ponadto, iż zastosowanie podstawy zawieszenia z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest pozostawione uznaniu Sądu, a ponadto ,,między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona’’. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, iż nie będzie stanowiła zagadnienia wstępnego kwestia kontroli instancyjnej wskazanego wcześniej wyroku.

19 Nie sposób zatem uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wskazanie na brak jakiegokolwiek wyjaśnienia niezastosowania art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy.

20 W związku z powyższym nie można również uwzględnić zarzutu naruszenia 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., polegającego na braku zawieszenia postępowania.

21 W ramach ostatniego z zarzutów Skarżąca podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit (a) oraz art. 151 p.p.s.a. z uwagi na niezastosowanie przez Sąd I art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo bowiem uznał, że przyczyny umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. zostały przez organ wymienione, ,,wskazując, że podjęte czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne a przeprowadzona kalkulacja wydatków doprowadziła do ustalenia, iż z prowadzonej egzekucji nie uzyska się środków przewyższających wydatki egzekucyjne’’. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż organ egzekucyjny powinien dokonać oceny podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, dokonując ustaleń uwzględniających sytuację majątkową zobowiązanego na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia tego postępowania, które w tym względzie uzasadniały jako podstawę zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a.

22 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

23 O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

24 Mirella Łent Krzysztof Winiarski Paweł Borszowski (spr.)