Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2023 r., III FSK 730/23

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2023 r., III FSK 730/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 1213/21 w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 października 2021 r. nr 0201-IEE1.711.249.5.2021.MŚ w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 10 stycznia 2023 r., I SA/Wr 1213/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 4 października 2021 r. w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

3 W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi na podstawie:

4 1. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się rozszerzającą interpretacją pojęcia "środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego" użytego w art. 7 § 2 u.p.e.a., wskutek czego WSA we Wrocławiu błędnie uznał, że zastosowana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. czynność zabezpieczająca nie jest zbyt uciążliwym środkiem zabezpieczającym i pozostaje w zgodzie z art. 7 § 2 u.p.e.a., którą to ocenę podzielił także Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu;

5 2. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy skarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa tj. art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez organ egzekucyjny, czego nie dostrzegł organ II instancji jak i sąd I instancji.

6 Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7 Zarządzeniem z 21 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, bądź motywów usprawiedliwiających żądanie jej oddalenia, w odrębnym piśmie procesowym.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Jak słusznie podnosi się w judykaturze zastosowanie środka zabezpieczającego w toku postępowania zabezpieczającego ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości - w drodze postępowania egzekucyjnego - roszczeń wierzyciela (zob. wyrok NSA z 29 marca 2023 r., III FSK 3655/21).

10 Zgodnie z art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny w trakcie postępowania zabezpieczającego stosuje środki zabezpieczające przewidziane w ustawie, prowadzące do zabezpieczenia wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepis ten zawiera zasadę celowości (stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Przy czym zakłada swobodę organu egzekucyjnemu przy wyborze środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane wobec zobowiązanego.

11 Powołane przez stronę skarżącą pojęcie "uciążliwości" należy rozumieć, jako swego rodzaju dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika.

12 Uciążliwość jest wpisana w naturę egzekucji, a ta jest konsekwencją niewywiązywania się przez zobowiązanego z jego obowiązków płacenia należności publicznoprawnych. O tym, czy środek egzekucyjny jest "zbyt" uciążliwy decydują okoliczności konkretnej sprawy i nie może o tym świadczyć sam fakt utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej na skutek zajęcia rachunku bankowego, jak chciałaby tego strona skarżąca.

13 Skarżąca ponadto nie wskazała, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć ewentualne naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. i co najistotniejsze nie wskazała żadnych innych realnych form zabezpieczenia, które mogłyby zastosować organy egzekucyjne, a które to formy byłyby mniej uciążliwe niż zastosowane w sprawie.

14 Wbrew odmiennym wywodom skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach uwzględnił wynikające z art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady przeprowadzonego postępowania zabezpieczającego. Co się zaś tyczy zasad ogólnych postępowania administracyjnego przywołanych w skardze kasacyjnej, to NSA nie może się do nich odnieść z powodu wadliwie postawionego zarzutu. Brak wskazania przepisu, który do stosowania tych zasad odsyła.

15 Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

16 sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Jacek Brolik sędzia NSA Dominik Gajewski