Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2022 r., III FSK 3578/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2022 r., III FSK 3578/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. M. o wstrzymanie wykonania decyzji obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 569/20 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 lipca 2020 r., nr 2801-IEW.4123.10.2020 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 569/20, oddalono skargę E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 lipca 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

3 Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od tego wyroku.

4 W dniu 8 lipca 2022 r. Skarżąca wystosowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła przy tym o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów mających potwierdzać fakt zajęcia spółdzielczego własnościowego prawa do jej lokalu przez organ egzekucyjny oraz ustanowienia zabezpieczenia rzeczowego w postaci hipoteki przymusowej.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6 Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

7 W myśl art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne, podobnie jak inne powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

8 NSA dopuszcza dowody wskazane przez Skarżącą, nie uznaje jednak, by powołane w tym kontekście we wniosku okoliczności uzasadniały wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.

9 Wobec podnoszonych przez Skarżącą okoliczności wskazać należy, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 128/15). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Z kolei w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015)) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Te okoliczności prawne niewątpliwie służą ochronie strony.

10 W orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14). Samo ustanowienie zabezpieczenia rzeczowego w postaci hipoteki nie wypełnia przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a.

11 Należy stwierdzić, że tak naprawdę argumentacja Skarżącej przedstawiona we wniosku dotyczy prowadzonej egzekucji - wskazuje ona chociażby na zbyt niską cenę wywoławczą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Tymczasem okoliczność ta można zostać zanegowana poprzez zastosowanie właściwego środka w postępowaniu egzekucyjnym; nie może stanowić natomiast skutecznego uzasadnienia dla wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

12 W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 193 i art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.