Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2023 r., III FSK 2327/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2023 r., III FSK 2327/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1957/19 w sprawie ze skargi V. S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od V. S. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 19 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę V. S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 lipca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie prostujące oczywistą omyłkę w decyzji (sygn. akt III SA/Wa 1957/19 – wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

3 W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

4 Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") postanowieniem z 26 lutego 2019 r. sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia 4 lutego 2019 r. którą orzeczono odpowiedzialność skarżącego jako byłego prezesa zarządu solidarnie ze spółką za zaległości z tytułu wpłat na PFRON.

5 Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie.

6 Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z 2 lipca 2019 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

7 Zdaniem organu postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki nie zostało prawidłowo wszczęte, gdyż postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony. Skutkiem tego, również decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia 4 lutego 2019 r. nie weszła do obrotu prawnego.

8 W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że brak podstawowego przedmiotu (tj. decyzji, którą następnie sprostowano skarżonym postanowieniem) jest przedmiotową przyczyną niedopuszczalności zażalenia.

9 W skardze zarzucono naruszenie art. 144 § 3 i § 5 w związku z art. 144a § 1 pkt 1 - 3 w związku z art. 152a § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

10 Sąd ocenił, że wadliwość doręczenia skarżonego postanowienia dotyczy sposobu doręczenia (doręczenie przez operatora pocztowego, czy też doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej) a nie dokonania doręczenia osobie niewłaściwej (stronie, pełnomocnikowi). Doręczenie skarżonego postanowienia powinno nastąpić na wskazany przez pełnomocnika adres ePUAP. Niemniej w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący nie został pozbawiony możliwości realizowania prawa do obrony i w istocie prawo to zrealizował wnosząc w ustawowym terminie skargę do sądu na doręczone pełnomocnikowi postanowienie.

11 Skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku wniósł V. S. reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżając wyrok w całości.

12 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez naruszenie prawa polegającego na akceptacji przez Sąd I instancji poglądu Ministra o słuszności zastosowania art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.), przez co - dodatkowo - zaakceptowano naruszenie art. 144 § 3 i § 5 w związku z art. 144a § 1 pkt 1 - 3 w związku z art. 152a § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

13 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postanowienie Ministra nie zostało prawidłowo doręczone. W zażaleniu na postanowienie Prezesa strona wyraźnie wskazała, iż adresem do doręczeń jest adres ePUAP. Elektroniczny adres ePUAP został również wskazany w pełnomocnictwie przesłanym przy piśmie strony z dnia 26 grudnia 2018 r. Pomimo tego, Minister skierował do Strony swoje rozstrzygnięcie metodą tradycyjną, tj. listem poleconym. Niestety w treści postanowienia Ministra brak informacji odnośnie "wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej" (por. art. 144 § 3 o.p.). Zdaniem strony skarżącej kierowanie korespondencji, bez uzasadnionych podstaw, z pominięciem platformy ePUAP (tj. wbrew przepisom art. 144 § 3 i § 5 w związku z art. 144a § 1 pkt 1 - 3 w związku z art. 152a § 1 pkt 1 - 3 o.p.) należałoby uznać za "inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

14 Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

17 Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poza wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z regulacji prawnych art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.

18 Zarzuty rozpoznanej skargi kasacyjnej ogniskują się wokół problemu doręczenia postanowienia. Odnosząc się do powyższego należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zarzucana wadliwość doręczenia skarżonego postanowienia dotyczy sposobu doręczenia (doręczenie przez operatora pocztowego - doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej), a nie dokonania doręczenia podmiotowi niewłaściwemu (stronie - pełnomocnikowi). W niniejszej sprawie doręczenie skarżonego postanowienia powinno nastąpić na wskazany adres ePUAP. Słusznie również podniesiono, że organ nie podał, okoliczności wskazujących na zaistnienie problemów technicznych w rozumieniu art. 144 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.). Niemniej jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący nie został pozbawiony możliwości realizowania prawa do obrony i w istocie prawo to zrealizował - wnosząc w ustawowym terminie skargę do sądu na doręczone postanowienie. Przypomnieć w rozważanym kontekście należy, że: na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., Sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny w przypadku stwierdzenia (innego) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., podstawą kasacyjną może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

19 Regulacje prawne, na których skarżący oparł skargę kasacyjną, stanowią przepisy postępowania. Ze sprawy nie wynika, żeby uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo już tylko zauważyć należy, że sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, które stanowiło przedmiot skarżonego postanowienia, dotyczyło wyłącznie gramatyki i szyku jednego zdania w uzasadnieniu i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

20 Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

21 s.del.WSA Bogusław Woźniak s.NSA Jacek Brolik s.NSA Stanisław Bogucki