Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., III FSK 2006/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2023 r., III FSK 2006/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V.[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Po 922/19 w sprawie ze skargi V. [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od V. [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę V. Spółki z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 16 września 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (sygn. akt I SA/Po 922/19).

3 W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:

4 Naczelnik Urzędu Skarbowego P. – G. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej m.in. na podstawie wystawionego przez Prezydenta Miasta S. tytułu wykonawczego z 26 listopada 2018 r., obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do grudnia 2016 r.

5 Pismem z 19 grudnia 2018 r. skarżąca Spółka wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., zwanej dalej w skrócie: u.p.e.a.) zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc nieistnienie dochodzonego obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz ponowne wydanie tytułu wykonawczego w tym samym zakresie, w którym został uprzednio wydany tytuł wykonawczy z 23 kwietnia 2018 r., który nie został uchylony.

6 Organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi celem uzyskania jego stanowiska i jednocześnie zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów oraz wstrzymał realizację zajęcia dokonanego w banku.

7 Postanowieniem z 24 stycznia 2019 r. wierzyciel – Prezydent Miasta S. – stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. i uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. za niezasadny.

8 W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z 12 kwietnia 2019 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie wierzyciela.

9 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego P. – G. postanowieniem z 24 lipca 2019 r. uznał za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji i stwierdził niedopuszczalność zarzutów nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 26 listopada 2018 r. wystawionego przez Prezydenta Miasta S.. Powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela, wskazał, że okoliczności nieistnienia dochodzonego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej były już weryfikowane w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.

10 Odnosząc się do trzeciego z zarzutów, organ wskazał, że do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 23 kwietnia 2018 r. obejmującego ten sam obowiązek o charakterze pieniężnym doszło wbrew woli wierzyciela. Pomimo otrzymania od wierzyciela pisma z 9 lipca 2018 r., zawierającego żądanie wycofania i zwrotu rzeczonego dokumentu, organ egzekucyjny skierował tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej. Odpis tytułu doręczono 26 listopada 2018 r. skarżącej, która pismem z 3 grudnia 2018 r. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, w wyniku rozpoznania których umorzono postępowanie egzekucyjne postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – G. z 24 lipca 2019 r.

11 Postanowieniem z 16 września 2019 r., wskazanym we wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uwzględnił skargi na powyższe postanowienie i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

13 W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że okoliczności podnoszone przez skarżącą w zarzutach opartych na art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. były już weryfikowane w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. zakończonym ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 28 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 928/18 oddalił skargę Spółki na powyższą decyzję.

14 Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym pozostaje wyłącznie jeden tytuł wykonawczy, na podstawie którego egzekwowany jest obowiązek z tytułu zaległego podatku od nieruchomości, a zatem wada przypisywana tytułowi wykonawczemu została usunięta. Zaskarżone postanowienie wydane 16 września 2019 r. zostało wydane, gdy toczyło się jedno postępowanie egzekucyjne.

15 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka zaskarżając orzeczenie w całości.

16 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

17 I. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenia prawa materialnego, poprzez naruszenie:

18 1) art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że nieruchomością nie władał samoistny posiadacz inny niż właściciel nieruchomości - Spółka C. SA i niewłaściwym uznaniem, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

19 II. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenia prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie:

20 1) art. 145 §1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego (określonego w pkt I), a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;

21 2) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w trakcie postępowania egzekucyjnego doszło do istotnych naruszeń następujących przepisów:

22 a) art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P.- G. w P. z dnia 24 lipca 2019 r.;

23 b) art. 33 § 1 pkt 4 i 6, art 59 § 1 pkt 2, 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., polegające na ich niezastosowaniu i dokonaniu czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone z uwagi na fakt, iż zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do Spółki nie istniało, zaś postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w stosunku do niewłaściwego podmiotu - Spółki - która w związku z tym, iż nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

24 c) art. 6 oraz 8 §1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi na czynność egzekucyjnego pomimo, że przedmiotowa egzekucja została wszczęta pomimo błędów, jakimi obarczony jest tytuł wykonawczy nr [...], a więc naruszenia następujących zasad:

25 - zasady praworządności,

26 - zasady budzenia zaufania do organów podatkowych.

27 3) art. 151 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do oddalenia skargi Skarżącej, podczas gdy zarzuty skargi są w pełni uzasadnione.

28 Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku; 2) rozpoznanie skargi Skarżącej i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 16 września 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – G. w P. z 24 lipca 2019 r., 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.

29 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

30 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

31 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

32 Z treści skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem strony skarżącej stanowiące przedmiot postępowania egzekucyjnego w administracji świadczenie podatkowe nie może być od niej egzekwowane, ponieważ obciążać ono powinno inny podmiot. W związku z powyższym skarga kasacyjna opiera się zasadniczo na zarzucie kasacyjnym naruszenia materialnego prawa podatkowego w postaci art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ustalenie, że skarżąca jest podatnikiem spornego podatku od nieruchomości. W tym stanie sprawy podnieść przede wszystkim należy, że przedmiotem administracyjnego postępowania egzekucyjnego nie jest i być nie może rozstrzyganie o powstaniu i wysokości zobowiązania podatkowego względem określonego podmiotu.

33 Na podstawie art. 1 pkt 1 i 2 (stosowanej w postępowaniu administracyjnym w sprawie) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: ustawa ta określa:

34 1)sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2;

35 2)prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 .

36 Prowadzenie postępowania podatkowego, wydawanie decyzji podatkowych odnośnie do powstania i wysokości zobowiązania podatkowego w relacji do określonego podmiotu nie stanowi normatywnego przedmiotu ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji, a więc nie stanowi przedmiotu regulowanego tą podstawą postępowania egzekucyjnego w administracji.

37 Ponadto, wyrokami: z dnia 20 lutego 2019 r., I SA/Sz 928/18 i z dnia 30 marca 2022 r., III FSK 1043/21 sądy administracyjne obu instancji oceniły i stwierdziły, że strona skarżąca jest podatnikiem spornego zobowiązania podatkowego.

38 Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia art. 6 i art. 8§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Statuujące ogólne regulacje zasad postępowania administracyjnego przepisy art. 6 i art. 8§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą być wyłączną – jedyną – samodzielną podstawą zarzutów kasacyjnych, jeżeli skargą kasacyjną nie zostały objęte określone, konkretne regulacje prawne danego postępowania administracyjnego, które według skarżącego zostały naruszone poprzez błędne niezastosowanie wyżej wymienionych zasad ogólnych postępowania. Omawiany zarzut kasacyjny nie przedstawia też żadnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odnośnie tytułu wykonawczego, który strona wymienia w zarzucie. W tym stanie rzeczy dodać tylko należy, że w dacie wydania zaskarżonego do sądu administracyjnego pierwszej instancji postanowienia prowadzone było jedno postępowanie egzekucyjne; ewentualne błędy związane z wcześniejszym niewycofaniem jednego z tytułów wykonawczych zostały sanowane, bez naruszenia praw zobowiązanego.

39 Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

40 s. Bogusław Dauter s. Jacek Brolik s. Bogusław Woźniak